Uzasadnienie
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania A. R. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w D. przy [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. A. R. na mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., wydanej za zgodą Ministra Obrony Narodowej, uzyskał prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w D. [...] na czas oznaczony do [...] czerwca 2006 r. Po upływie tego czasu, tj. od [...] lipca 2006 r. wnioskodawca zajmował powyższy lokal bez tytułu prawnego. W związku z powyższym, w dniu [...] lipca 2009 r. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. z wnioskiem o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w zajmowanym lokalu mieszkalnym, wskazując, iż powyższy lokal zajmuje od 1996 r. i regularnie opłaca czynsz. Ponadto znajduje się w sytuacji wyjątkowej, ponieważ brak tytułu prawnego do lokalu pozbawi go "dachu nad głową".
Rozpoznając powyższy wniosek, organ pismem z dnia [...] lipca 2009 r. poinformował, iż wskazane okoliczności nie stanowią przesłanki wyjątkowej sytuacji. W związku z tym wezwał go do przedstawienia dodatkowych dokumentów istotnych dla rozpoznania jego sprawy. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca nadesłał m.in. zaświadczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2009 r. stwierdzające, iż "pacjent leczony przewlekle w POZ", zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w C. z dnia [...] sierpnia 2009 r. potwierdzające, iż jest on zarejestrowany jako osoba bezrobotna, pismo Burmistrza Miasta i Gminy w D. informujące o braku lokalu zastępczego lub komunalnego, który można by przydzielić A. R. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. odmówił przyznania A. R. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, położonym w D. [...], stwierdzając, iż nie wykazał on, że znajduje się w wyjątkowej sytuacji.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. R. nie zgodził się ze stanowiskiem organu. Stwierdził, iż jest przewlekle chory na chorobę [...], na okoliczność czego przedstawił zaświadczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2009 r. Ponadto stwierdził, iż nie może podejmować pracy z uwagi na stan swojego zdrowia, nie posiada żadnych środków finansowych i nie jest w stanie udokumentować jakiegokolwiek źródła dochodu. Ponadto zarzucił organowi, iż w stosunku do innych lokatorów domu w którym mieszka, a którzy znajdowali się w podobnej sytuacji, organ postąpił zupełnie inaczej, tj. zawarł z nimi umowy najmu zajmowanego lokalu.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując stanowisko, iż wnioskodawca nie wykazał, że w jego wypadku zaistniała wyjątkowość sytuacji. Stwierdził, iż za taką nie może być uznana okoliczność, iż wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego oraz fakt, iż znajduje się w niekorzystnej sytuacji finansowej i ma problemy zdrowotne. Stwierdził, iż celem regulacji przyznającej prawo do lokalu mieszkalnego nie było ustanowienie pomocy socjalnej dla osób znajdujących się w sytuacji, takiej jak wnioskodawca, ponieważ pomoc dla tych osób świadczą inne, specjalnie dla tego celu przeznaczone instytucje. Organ uznał tez za bezzasadny zarzut wnioskodawcy o nieprawidłowości załatwienia sprawy związanej z wykupem przedmiotowego lokalu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż procedura wykupu lokalu została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy, ponieważ nie został on poinformowany do jakiej daty najpóźniej może złożyć stosowny wniosek. Ponadto stwierdził, iż organ już raz przyznał mu prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym i wtedy nie był zobowiązywany do wykazywania wyjątkowej sytuacji. Zarzucił również organowi, iż twierdzenie, że przedmiotowy lokal może być potrzebny na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych z pobliskich C., jest nieprawdziwe, ponieważ jego miejscowość jest oddalona od C. o 30 km i brak jest zainteresowania kadry wojskowej jego lokalem, również z uwagi na fakt, iż sporny lokal jest kawalerką o powierzchni 36 m², w jednym z najstarszych wybudowanych w latach 50-tych budynków WAM-u.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta ogranicza się więc do badania, czy rozpoznając sprawę organy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Skarga A. R. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu [...] stycznia 2010 r., w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej.
Powyższe uregulowanie daje uprawnienie właściwemu organowi do przyznania prawa do czasowego zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobie lokalowym WAM osobie innej, niż żołnierz w służbie stałej, pod warunkiem wykazania wyjątkowej sytuacji w której znajduje się ta osoba. Nie ulega wątpliwości, iż ciężar wykazania owej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy.
Ponadto należy wskazać, iż decyzja o przyznaniu prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wydawana na podstawie art. 29 cytowanej ustawy jest decyzją uznaniową. Wynika to, z użytego w przepisie sformułowania "może wydać". Oznacza to, iż ustawodawca pozostawił organowi swobodę działania i możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy. Stąd też, kontrola sądowa tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Sąd może bowiem badać tylko, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a zatem, czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, natomiast nie może ingerować w kwestie celowości i słuszności rozstrzygnięć wojskowych organów mieszkaniowych.
Odnosząc się natomiast do przesłanki wyjątkowej sytuacji należy stwierdzić, iż omawiana ustawa nie definiuje tego pojęcia. Natomiast, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, iż na wyjątkowość sytuacji składa się bardzo rzadki, wyróżniający się czymś, szczególny, osobliwy zespół okoliczności, położenie, w jakim ktoś się znajduje, ogół warunków. Wyjątkowości sytuacji należy zatem upatrywać w takich stanach, zdarzeniach, które w sposób oczywisty odbiegają od typowych, czy dość powszechnie występujących. Stąd też należy przyjąć, że adresatem przedmiotowej decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu pozostającym w dyspozycji WAM mogą być osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, takie jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, znaczne zasługi zmarłego żołnierza uprawnionego do lokalu, wymagają swoistej opieki organu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w postaci zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r., publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie wskazana przez A. R. choroba [...], brak środków finansowych i brak prawa do innego lokalu mieszkalnego nie świadczą, zdaniem Sądu, o tym, iż znalazł się on w wyjątkowej sytuacji. Należy podkreślić, że Sąd nie kwestionuje choroby skarżącego, co więcej nie jest uprawniony do weryfikacji jego stanu zdrowia, niemniej jednak w aktach administracyjnych brak jest dokumentu, z którego wynikałaby niezdolność skarżącego do podjęcia zatrudnienia. Przedstawione zaświadczenia lekarskie wskazują na jednostki chorobowe rozpoznane u pacjenta i wskazania, co do przyjmowania lekarstw i zamieszkania w pobliżu przychodni lekarskiej, z uwagi na możliwość udzielenia szybkiej pomocy lekarskiej.
Natomiast trudno odnieść się do sytuacji finansowej skarżącego. Informacje skarżącego w tym zakresie są niewystarczające i sprzeczne. Z jednej bowiem strony podaje on, że nie posiada żadnego dochodu, z drugiej strony natomiast wskazuje, iż jest osobą samodzielną i niezależną ponadto terminowo i regularnie uiszcza opłaty czynszowe. Pomimo wezwań organu o przedstawienie stosownych dokumentów skarżący nie uczynił zadość wezwaniu, ani też nie wyjaśnił powyższych rozbieżności.
O wyjątkowości sytuacji A. R. nie stanowi też brak tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego, gdyż w takim położeniu znajduje się znaczna część obywateli. Jest to zjawisko dość powszechne, a nie wyjątkowe. Ponadto o wyjątkowości sytuacji skarżącego nie może decydować fakt zamieszkiwania w lokalu, czy też już wcześniejsze przyznanie czasowego prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Instytucja przyznania prawa do zamieszkania w lokalu mieszkalnym nie może być traktowana w kategoriach socjalnych. Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych rodzin o niskich dochodach należy do samorządu terytorialnego i brak jest podstaw do przerzucania takich obowiązków na organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Zadaniem ich bowiem jest przede wszystkim zabezpieczenie - aktualnych i przewidywanych - potrzeb mieszkaniowych żołnierzy w służbie stałej.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego o wadliwości przeprowadzenia postępowania w sprawie wykupu zajmowanego lokalu, należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Należy wskazać, iż skarżący sam przyznał, że już w 2005 r. były organizowane spotkania informacyjne poświęcone procedurze wykupu lokalu, ponadto w marcu 2006 r. organ przypomniał o powyższej możliwości. Skarżący miał też świadomość przyznania mu prawa do lokalu do [...] czerwca 2006 r., pomimo to złożył przedmiotowy wniosek dopiero na 8 dni przed upływem terminu najmu lokalu. Stąd też niezasadne jest obarczanie organu winą za zaniechanie skarżącego w dbaniu o własną sprawę.
Reasumując, zarówno Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B., jak i Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dokonał wyczerpujących ustaleń, prawidłowo ocenił i uzasadnił, że w przypadku skarżącego nie zachodzi przesłanka wyjątkowej sytuacji uzasadniająca przyznanie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.