Uzasadnienie
R. P. zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o udostępnienie informacji publicznej w postaci protokołu kontroli w państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej "Poczta Polska" z siedzibą w Warszawie.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych po rozpatrzeniu powyższego wniosku decyzją dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmówił udostępnienia informacji. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 5 ust. 2 i art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) w związku z art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). Uzasadniając decyzję organ wskazał, że powyższy protokół kontroli zawiera informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy.
W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji.
Ponadto podał, że do orzekania w wyżej wymienionych sprawach sądem właściwym ze względu na siedzibę organu jest Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia. W decyzji tej organ zawarł również pouczenie o możliwości jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia.
R. P. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu powtórzył informację o możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z ze zm.) sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie.
Wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 16 ust. 1 cytowanej ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej, od której to decyzji stronie przysługuje odwołanie bądź wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a po wyczerpaniu przysługujących środków zaskarżenia, skarga do sądu administracyjnego.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych odmawiając skarżącemu udostępnienia informacji publicznej powołał się na tajemnicę przedsiębiorcy, którego żądana informacja dotyczyła. Stosownie zaś do treści art. 22 ust. 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. Sądem właściwym do orzekania w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, który odmówił udostępnienia informacji publicznej (art. 22 ust. 3 cytowanej ustawy).
Wprawdzie informacja o możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego w tej sprawie znalazła się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, to jednak organ zawarł w niej również błędne pouczenie o przysługującej skardze do sądu administracyjnego.
Powołany wyżej art. 22 ust. 1 cytowanej ustawy o dostępie do informacji publicznej określa wyjątek od zasady zgodnie z którą od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przysługuje skarga do sądu administracyjnego, stanowiąc, że w przypadku w przepisie tym określonym przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego. W takiej sytuacji strona niezadowolona z odmowy udostępnienia informacji publicznej może wyłącznie wnieść powództwo do sądu powszechnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, że wystarczy, aby podmiot dysponujący informacją powołał się na przedmiot ochrony wymieniony w art. 22 ust. 1 cytowanej ustawy, aby wyłączyć kognicję sądu administracyjnego. Wnioskodawca, w sytuacji, gdy podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej jest ochrona dóbr, co do których właściwy jest sąd powszechny, korzysta z silniejszej ochrony prawnej. Samo już bowiem orzeczenie sądu powszechnego będzie stanowiło podstawę do jej udzielenia, natomiast sąd administracyjny może jedynie uchylić zaskarżoną decyzję bądź stwierdzić jej nieważność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 600/04, LEX nr 160607; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1640/07 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1297/09, obydwa postanowienia niepublikowane).
Przepisu tego nie można rozumieć w te sposób, że w sytuacji odmowy udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna stronie służy wedle jej uznania bądź skarga do sądu administracyjnego, bądź powództwo do sądu powszechnego, bądź też obydwa środki jednocześnie. Sądząc po treści uzasadnienia decyzji i umieszczonego w niej pouczenia, a także stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na skargę za taką interpretacją art. 22 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej opowiada się organ. Stanowisko to jednak jest błędne.
Podkreślić należy, że oba tryby, tj. droga sądowoadministracyjna i postępowanie cywilne wykluczają się nawzajem. Nie jest do przyjęcia teza, że strona decydowałaby, o tym w jakim trybie mają być dochodzone jej prawa. Zarówno przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak też Konstytucja RP nie dopuszczają dualizmu w zakresie przysługujących środków prawnych. W myśl bowiem art. 177 Konstytucji, to sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Natomiast zgodnie z art. 184 Konstytucji, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej.
W takiej sytuacji skarga na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.