Uzasadnienie
Z. T. w dniu 25 lutego 2011 r. wystąpił do ministra właściwego do spraw wewnętrznych z wnioskiem o wydanie z akt administracyjnych uwierzytelnionego odpisu dowodu potwierdzającego fakt "podania do wiadomości" rozkazu dyscyplinarnego z grudnia 1986 r., stanowiącego podstawę prawną do wydania rozkazu zwalniającego go ze służby w Służbie Bezpieczeństwa, a także dowodu potwierdzającego fakt "podania do wiadomości" rozkazu personalnego nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. Wnioskodawca powołał się na treść art. 73 Kpa, a w uzasadnieniu wskazał, że jego wniosek dotyczy akt postępowania administracyjnego, które poprzedziło postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 305/11. Ponadto w uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że ewentualna odmowa wydania uwierzytelnionych odpisów winna nastąpić w formie postanowienia, wydanego w trybie art. 74 § 2 Kpa.
W odpowiedzi na powyższe, pismem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor Biura Kadr, Szkolenia i Organizacji MSWiA przesłał Z. T. kopię jego oświadczenia z dnia [...] stycznia 1987 r., potwierdzającego fakt podania do wiadomości wnioskodawcy rozkazów personalnych wydanych w sprawie zwolnienia ze Służby Bezpieczeństwa.
W dniu 22 marca 2011 r. Z. T. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z kolejnym pismem, w którym domagał się usunięcia naruszenia prawa, poprzez wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów, zgodnie z wnioskiem z dnia 25 lutego 2011 r. lub wydania decyzji, o której mowa w art. 74 § 2 Kpa, albo wydania decyzji deklaratoryjnej, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest i nie był w posiadaniu dokumentów potwierdzających powyższe.
Na powyższe organ odpowiedział Z. T. pismem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując sprawę ze skargi Z. T. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wyrokiem o sygn. akt II SAB/Wa 201/11 z dnia 18 sierpnia 2011 r. zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 25 lutego 2011 r. o wydanie uwierzytelnionych odpisów wskazanych dokumentów z akt sprawy administracyjnej, w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego.
Minister Spraw Wewnętrznych po doręczeniu ww. prawomocnego wyroku wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., którym odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.
Z. T. w dniu 13 stycznia 2012 r. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku między innymi wskazał na swój ważny interes w posiadaniu żądanych dokumentów, związany z przygotowywaną skargą konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego, toczącym się postępowaniem przed Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu, a także postępowaniem przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa 407/11.
Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że żądanie strony z dnia 25 lutego 2011 r., wszczynające postępowanie w niniejszej sprawie, dotyczy wydania z akt administracyjnych (przesłanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy o sygn. akt II SA/Wa 305/11) uwierzytelnionego odpisu dowodu potwierdzającego fakt "podania do wiadomości" rozkazu dyscyplinarnego z grudnia 1986 r., stanowiącego podstawę prawną do wydania rozkazu zwalniającego Z. T. ze służby w Służbie Bezpieczeństwa, a także dowodu potwierdzającego fakt "podania do wiadomości" rozkazu personalnego nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. Przedmiotowe akta obejmują otrzymane z Instytutu Pamięci Narodowej i będące własnością archiwum tego Instytutu akta kontrolne przeciwko Z. T. (sygn. akt [...], sygn. archiwalna [...]), a także akta osobowe ww., jak również wytworzone w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji akta administracyjne, obejmujące 67 kart dokumentów bieżących, obejmujących korespondencję prowadzoną ze Z. T. w ramach wszczętych na jego wniosek postępowań administracyjnych i wyjaśniających. Organ stwierdził, iż omawiane akta zostały przekazane do sądu administracyjnego w sprawie skargi Z. T. na rozkaz personalny nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r.
Organ podniósł, że kwestię wydania stronie z jej akt uwierzytelnionych odpisów dokumentów reguluje art. 73 § 2 Kpa, zgodnie z którym strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Rozstrzygnięciem o wymierzeniu kary dyscyplinarnej i wydalenia ze Służby Bezpieczeństwa Z. T. jest rozkaz personalny nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. Fakt wykonania tego rozkazu potwierdził – zgodnie z obowiązującą wówczas procedurą – Szef Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 1987 r.
Fakt podania do wiadomości decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. ww. potwierdził oświadczeniem z dnia [...] stycznia 1987 r. Organ podkreślił, że ranga powyższych dokumentów, a także ich znaczenie jako rozstrzygających o zwolnieniu ze Służby Bezpieczeństwa Z. T. i dowodzących skuteczności tego zwolnienia, została potwierdzona jednoznacznie w wielu postępowaniach administracyjnych i wyjaśniających prowadzonych przez organ, jak również została poddana kontroli właściwego sądu administracyjnego, który w uzasadnieniu wielu wyroków i postanowień wskazywał na ich znaczenie (między innymi: postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1184/07 z dnia 28 sierpnia 2007 r.; wyrok NSA, sygn. akt II SA 2435/99 z dnia 3 kwietnia 2000 r.; postanowienie NSA, sygn. akt II SA 858-859/98 z dnia 20 sierpnia 1998 r.; postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 305/11 z dnia 14 kwietnia 2011 r.).
Minister zaznaczył – co już wskazywano wielokrotnie w poprzednich postępowaniach – że wszelkie dokumenty, zbiory danych, rejestry, kartoteki, decyzje i rozkazy personalne wytworzone oraz zgromadzone do dnia [...] maja 1990 r. w zasobach archiwalnych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, dotyczące między innymi Służby Bezpieczeństwa, zostały zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 1998 r. Nr 155, poz. 1016 z późn. zm.) przekazane do Instytutu Pamięci Narodowej, który jest ich dysponentem. Minister Spraw Wewnętrznych podkreślił, że we własnych zasobach archiwalnych nie posiada żadnych dokumentów dotyczących służby funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, a zatem nie może posiadać też żadnych nieznanych Z. T. dokumentów, związanych z wymierzeniem kary wydalenia i zwolnieniem ze Służby Bezpieczeństwa.
Organ wskazał, że Z. T. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy potwierdził, że jest w posiadaniu przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej kopii dokumentów, potwierdzonych za zgodność z oryginałem, obejmujących między innymi kopię wyciągu z rozkazu personalnego nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. o ukaraniu ww. wydaleniem i zwolnieniu ze Służby Bezpieczeństwa z dniem [...] stycznia 1987 r., jak również kopię oświadczenia z dnia [...] stycznia 1987 r., w którym Z. T. potwierdza podanie mu do wiadomości decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z grudnia 1986 r. o zwolnieniu ze służby.
Dodatkowo, z posiadanych przez organ dokumentów wynika, że Z. T. otrzymał na swój wniosek z Komendy Wojewódzkiej Policji w K. potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię rozkazu personalnego nr [...] Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] stycznia 1987 r., którym potwierdzono dla celów finansowo – ewidencyjnych fakt zwolnienia Z. T. ze Służby Bezpieczeństwa.
Minister stwierdził, że powyższe dokumenty, potwierdzające fakt "podania do wiadomości" rozkazu dyscyplinarnego z grudnia 1986 r., stanowiącego rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia kary i zwolnienia ze Służby Bezpieczeństwa – rozkazu personalnego nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. zostały wydane Z. T. przez dysponenta zasobu archiwalnego i są w jego posiadaniu. Ponadto ww. posiada wiedzę co do organu, będącego dysponentem powyższych dokumentów archiwalnych. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do spełnienia przez Ministra Spraw Wewnętrznych żądania strony i wydania uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów.
Skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. T., wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] stycznia 2012 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził m.in., iż skoro w aktach administracyjnych MSW nie ma dokumentów, których uwierzytelnionych odpisów domaga się skarżący, należy to wyraźnie stwierdzić w sentencji postanowienia. Tymczasem zaskarżone postanowienie rozstrzygnięcia takiego nie zawiera, o braku dokumentów mowa jest jedynie w uzasadnieniu, w którym skarżący odsyłany jest do IPN. Zdaniem skarżącego Minister Spraw Wewnętrznych miał obowiązek ustosunkować się do akt postępowania administracyjnego będących w jego dyspozycji, a nie innego organu. Zatem winien wydać postanowienie odmowne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.
Rozpatrywana pod tym kątem skarga Z. T. nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną wydania decyzji organu I instancji był art. 74 § 2 Kpa, stanowiący, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Organ II instancji, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, podkreślił, że nie jest dysponentem żadnych dokumentów, dotyczących służby funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, a zatem nie może posiadać też żadnych dokumentów, związanych z wymierzeniem kary wydalenia i zwolnieniem ze służby Z. T. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, iż brak wyraźnego wskazania w sentencji postanowienia na brak żądanych dokumentów świadczy o wadliwości postanowienia. W treści skargi skarżący nie kwestionuje, że organ nie jest w posiadaniu dokumentów, zarzuca, że stwierdzenie to powinno znaleźć się w treści sentencji postanowienia, a nie w jego uzasadnieniu.
Zdaniem Sądu, nie jest uchybieniem, mogącym doprowadzić do wyeliminowania postanowienia z porządku prawnego, brak stwierdzenia w jego sentencji, iż organ nie jest w posiadaniu żądanego dokumentu, jeżeli okoliczność ta została wskazana i wyjaśniona w uzasadnieniu postanowienia. Organ wielokrotnie – także w odpowiedzi na skargę podkreśla, że dokumenty funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa – w tym również Z. T. – zostały przekazane do Instytutu Pamięci Narodowej, więc organ nie jest w ich posiadaniu.
W tej sytuacji prawidłowe – także co do treści sentencji – jest zaskarżone postanowienie, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).