Uzasadnienie
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, działając na podstawie art. 50 i art. 54 ust. 3 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 z późn. zm.), w dniu [...] grudnia 2012 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym zwolnił L. T. ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dniem [...] lutego 2013 r.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] przedstawił ww. propozycję przeniesienia z [...] Szefa ABW w Biurze Kadr ABW i mianowania na stanowisko [...] Wydziału [...] ABW z siedzibą [...], bez zmiany składników uposażenia. Funkcjonariusz z propozycją został zapoznany w dniu [...] sierpnia 2012 r., natomiast w raporcie z dnia [...] sierpnia 2012 r. nie wyraził on zgody na przeniesienie.
Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 54 ust. 3 powołanej ustawy, funkcjonariusza pozostającego w dyspozycji Szefa ABW, który po upływie okresu, o którym mowa w ust. 2, nie wyrazi pisemnie zgody na przeniesienie na zaproponowane stanowisko służbowe zwalnia się ze służby z zachowaniem uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6 ustawy o ABW, w tym z zachowaniem prawa do zwolnienia po wpływie 6 miesięcy licząc od dnia ustosunkowania się do propozycji, chyba że spełnia warunki do zwolnienia ze służby na korzystniejszych warunkach.
Gromadząc materiał dowodowy na potrzeby niniejszego postępowania, wystąpiono do dyrektorów jednostek organizacyjnych ABW, w których funkcjonariusz pełnił służbę o wskazanie, czy biorąc pod uwagę dotychczasowy przebieg służby i doświadczenie zawodowe są zainteresowani jego przeniesieniem do jednostek, które im podlegają. W udzielonych odpowiedziach nie wykazali oni zainteresowania dalszym pełnieniem przez funkcjonariusza służby w podległych im jednostkach organizacyjnych ABW.
Nie bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy jest fakt wejścia w życie z dniem [...] stycznia 2012 r. zarządzenia nr [...] Szefa ABW z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie wprowadzenia etatu w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, którym we wszystkich jednostkach organizacyjnych ABW wprowadzono etat szczegółowo określający ilość i rodzaj stanowisk dostępnych w danej jednostce, co z kolei przesądziło o złożeniu przez Szefa ABW L. T. ściśle określonej propozycji dalszego kontynuowania służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Przy formułowani przedmiotowej propozycji nie wzięto pod uwagę zdolności psychofizycznej funkcjonariusza do pełnienia służby na wskazanym stanowisku, gdyż w jego aktach osobowych znajdują się wyłącznie dokumenty potwierdzające jego zdolność do pełnienia służby w ABW, z ograniczeniem dotyczącym wady wzroku. Zatem, wobec braku zakwestionowania na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 88, poz. 809 z późn. zm.) zdolności funkcjonariusza do służby, Szef ABW, przedstawiając mu swoją propozycję, nie miał podstaw do przyjęcia, że jest on niezdolny do pełnienia służby na wskazanym stanowisku służbowym.
L. T. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił organowi, że rozkaz personalny został wydany z naruszeniem następujących przepisów:
- 1) art. 54 ust. 3 przedmiotowej ustawy poprzez jego zastosowanie, gdy, jak wynika z jej art. 54 ust. 2, funkcjonariusz może pozostawać w dyspozycji Szefa ABW, w której pełni służbę, nieprzerwanie nie dłużej niż 12 miesięcy, a po upływie tego okresu, zgodnie z art. 54 ust. 3, funkcjonariusza przenosi się na określone stanowisko służbowe;
- 2) art. 57 powołanej ustawy poprzez jego zastosowanie i zaproponowanie funkcjonariuszowi faktycznie niższego stanowiska w sytuacji, gdy nie wystąpiły ustawowe przesłanki do jego degradacji;
- 3) art. 54 ust. 3 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 6 i art. 60 ust. 2 powołanej ustawy poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na ustaleniu, że 6 – miesięczny okres do zwolnienia funkcjonariusza ze służby biegnie od daty negatywnego ustosunkowania się do propozycji przedstawionej przez Szefa ABW w sytuacji, gdy do rozpoczęcia biegu powyższego terminu, zgodnie z art. 50 ust. 1 i 3 powołanej ustawy, konieczne jest wydanie rozkazu personalnego i prawomocne zakończenie postępowania administracyjnego w powyższym zakresie. Termin zwolnienia funkcjonariusza ze służby powinien biec od chwili wydania prawomocnego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby.
L. T. zarzucił również organowi, że wydając zaskarżony rozkaz personalny naruszył przepisy postępowania wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty, ww. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu w całości i umorzenie postępowania jako dotkniętego nieważnością z uwagi na rażące naruszenie prawa. W przypadku nieuwzględnienia powyższego żądania, wniósł o przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości, w szczególności dopuszczenie dowodu z wyników badań komisji lekarskiej i uchylenie zaskarżonego rozkazu w całości oraz wydanie rozkazu personalnego, kierującego go na stanowisko równorzędne.
Szef ABW, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa, w dniu [...] lutego 2013 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym uchylił poprzedzający rozkaz personalny w części określającej termin zwolnienia funkcjonariusza ze służby w ABW, ustalając go na dzień [...] lutego 2013 r., a w pozostałym zakresie rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Organ w uzasadnieniu decyzji odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podając, co następuje:
Termin 12 miesięcy pozostawania w dyspozycji, określony w art. 54 ust. 3 przedmiotowej ustawy, ma charakter instrukcyjny i dłuższe pozostawanie funkcjonariusza w dyspozycji nie rodzi żadnych konsekwencji dla niego związanych ze stosunkiem służbowym. Wyznaczenie funkcjonariuszowi rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. zadań w [...] ABW nie stanowiło przeniesienia na określone stanowisko służbowe po upływie okresu pozostawania w dyspozycji i miało charakter przejściowy. Funkcjonariusz może być przeniesiony na stanowisko wyższe, równorzędne bądź niższe. Przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji stanowi gwarancję, że zostanie on wyznaczony na nowe stanowisko służbowe, jednakże nie daje gwarancji że będzie to stanowisko równorzędne. Przeniesienie na nowe, niższe stanowisko służbowe następuje za zgodą funkcjonariusza pozostającego w dyspozycji, a jej brak skutkuje zwolnieniem funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 54 powołanej ustawy i ma charakter obligatoryjny.
Funkcjonariusz został przeniesiony na stanowisko równorzędne, a tym samym zarzut, że został bez jego zgody przeniesiony na stanowisko niższe jest chybiony. Zaproponowane mu stanowisko jest stanowiskiem równorzędnym.
Błędne jest twierdzenie funkcjonariusza, że został zwolniony ze służby przed upływem 6 miesięcy od dnia podjęcia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza, co stanowi naruszenie art. 60 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, zwolnienie funkcjonariusza ze służby następuje po upływie 6 miesięcy od dnia podjęcia decyzji o jego zwolnieniu. Za datę podjęcia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby przyjęto dzień [...] lutego 2012 r., tzn. dzień w którym Szef ABW otrzymał od funkcjonariusza oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji przeniesienia na zaproponowane mu stanowisko służbowe.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, organ stwierdził, że są one niezasadne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, a gromadzenie innych, w tym dotyczących jego zdrowia i przebiegu służby, było zbędne.
Zdaniem organu zarzut uchybienia terminu w skierowaniu funkcjonariusz na komisję lekarską nie dotyczy przedmiotowego postępowania.
Rozkaz personalny nr [...] Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2013 r. stał się przedmiotem skargi, wniesionej przez L. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
We wniesionej skardze skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił, że zaskarżony rozkaz został wydany z naruszeniem prawa materialnego, tj.:
- 1) § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do swojej dyspozycji (Dz. U. Nr 52, poz. 453) w zw. z art. 54 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 z późn. zm.) poprzez ich zastosowanie i przeniesienie skarżącego do dyspozycji Szefa ABW, pomimo braku spełnienia przesłanek z tego przepisu, tj. braku przewidywanego wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe;
- 2) § 4 powyżej okreslonego rozporządzenia w zw. z art. 54 powołanej ustawy poprzez ich niezastosowanie, tj. nieuwzględnienie przy przeniesieniu do dyspozycji dotychczasowego przebiegu służby skarżącego, posiadanych kwalifikacji oraz predyspozycji, jak również możliwości etatowych mianowania na inne stanowisko służbowe;
- 3) art. 229 § 4 Kodeksu pracy w zw. z zarządzeniem nr 23 Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 30 września 2010 r. w sprawie sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydanego w związku z § 1 rozporządzenia Przezesa Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny służby oraz zakresu stosowania przepisów działu dziesiątego, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy z tych przepisów jednoznacznie wynika, że funkcjonariusz ABW nie powinien zostać dopuszczony do służby na nowym stanowisku służbowym bez aktualnego orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego brak przeciwwskazań do służby na tum stanowisku;
- 4) art. 54 ust. 3 powołanej ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten ma charakter instrukcyjny w sytuacji, gdy z ust. 2 tego przepisu wynika, że funkcjonariusz może pozostawać w dyspozycji Szefa ABW nieprzerwanie nie dłużej niż 12 miesięcy, a po upływie tego okresu zgodnie z ust. 3 powyżej określonego przepisu funkcjonariusza przenosi się na określone stanowisko służbowe;
- 5) art. 57 powołanej ustawy poprzez jego zastosowanie i zaproponowanie skarżącemu faktycznie niższego stanowiska;
- 6) art. 54 ust. 3 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 6 i art. 60 ust. 4 przedmiotowej ustawy poprzez jego zastosowanie, polegające na uznaniu, że 6 miesięczny okres do zwolnienia funkcjonariusza ze służby biegnie od daty negatywnego ustosunkowania się do propozycji przedstawionej przez Szefa ABW w sytuacji, gdy do rozpoczęcia biegu powyższego terminu, zgodnie z art. 50 ust. 1 i 3 powołanej ustawy, konieczne jest podjęcie decyzji o zwolnieniu ze służby.
Skarżący ponadto zarzucił organowi, że rażąco naruszył przepisy postępowania określone w skardze.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozkazu personalnego i rozkazu poprzedzającego, ewentualnie o ich uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Szef ABW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ odmówił im zasadności i przedstawił swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony rozkaz personalny został wydany bez naruszenia przepisów prawa materialnego, stanowiących jego podstawę, jak również organ nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 54 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 z późn. zm.), funkcjonariusza można odwołać z zajmowanego stanowiska i przenieść do dyspozycji Szefa Agencji, w której pełni służbę. Funkcjonariusz może pozostawać w dyspozycji Szefa Agencji, w której pełni służbę, nieprzerwanie nie dłużej niż 12 miesięcy. Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 2, funkcjonariusza przenosi się na określone stanowisko służbowe, a w razie niewyrażenia przez niego pisemnej zgody na przeniesienie na to stanowisko, funkcjonariusza zwalnia się ze służby z zachowaniem uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6, chyba, że spełnia warunki do zwolnienia ze służby na korzystniejszych zasadach.
Powyżej przytoczony przepis reguluje szczególny tryb odwoływania funkcjonariusza ze stanowiska i przenoszenia do dyspozycji Szefa ABW w związku z planowanym przeniesieniem go na inne stanowisko służbowe.
Szef ABW, zgodnie ze swoimi uprawnieniami, przenosi zatem funkcjonariusza pozostającego w jego dyspozycji na wskazane stanowisko służbowe, przy czym może to być zarówno to samo stanowisko służbowe, które funkcjonariusz zajmował przed odwołaniem, jak i stanowisko wyższe albo równorzędne bądź niższe.
Zgodnie z art. 57 powołanej ustawy, funkcjonariusza przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.
Funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku:
- 1) orzeczenia przez właściwą komisję lekarską Agencji trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym, jeżeli nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne;
- 2) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku służbowym, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej;
- 3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym, stwierdzonego w okresie służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy;
- 4) likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbowe.
Funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe również na jego pisemną prośbę.
Funkcjonariusz, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe z przyczyn określonych w ust. 2, może być zwolniony ze służby.
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż regulują one odmienne stany faktyczne. Przeniesienie funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe jest możliwe, o ile zaistnieją przesłanki określone w art. 57 ustawy. Natomiast art. 54 ustawy dotyczy sytuacji szczególnej, tj. funkcjonariusza przeniesionego uprzednio do dyspozycji Szefa ABW, któremu ustawodawca nakazał zaproponowanie stanowiska służbowego, jednocześnie nie nakazując, aby stanowisko to było stanowiskiem co najmniej równorzędnym do stanowiska uprzednio zajmowanego.
Prezes Rady Ministrów w dniu 11 marca 2003 r. wydał rozporządzenie w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji (Dz. U. Nr 52, poz. 453), w którym określił warunki i tryb przenoszenia funkcjonariuszy ABW do dyspozycji Szefa ABW oraz sposób pełnienia przez nich służby.
Z akt sprawy wynika, ze skarżący rozkazem personalnym nr [...] Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] stycznia 2011 r. został odwołany z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do dyspozycji Szefa ABW z jednoczesnym określeniem zadań służbowych.
Skarżącemu, w związku z upływem terminu, o którym mowa w art. 54 ust. 2 ustawy, Szef ABW złożył propozycje objęcia stanowiska służbowego [...] w Wydziale [...] ABW oraz został on poinformowany o konsekwencjach związanych z nieprzyjęciem propozycji.
Propozycja Szefa ABW nie została przez skarżącego przyjęta, a tym samym zaistniała przesłanka określona w art. 54 ust. 3 ustawy i organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i wydania rozkazu personalnego o jego zwolnieniu, co wynika wprost z dyspozycji powyżej określonego przepisu.
Reasumując, stwierdzić należy, że Szef ABW dokonał prawidłowej interpretacji art. 54 ust. 3 ustawy, stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd ocenił je jako niezasadne. Wbrew twierdzeniu skarżącego organ, wydając zaskarżony rozkaz personalny, nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego. Podkreślić należy, że w ocenie Sądu zaproponowane skarżącemu stanowisko służbowe jest stanowiskiem równorzędnym do stanowiska, z którego został odwołany, tj. [...] z zachowaniem wysokości uposażenia. Jedynym elementem, który uległ zmianie, to pełnienie dalszej służby w innej jednostce organizacyjnej ABW. Szef ABW kształtuje politykę kadrową i odpowiada za realizację ustawowych zadań w podległej mu Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Oznacza to, że jego prawem jest określenie stanowiska służbowego funkcjonariusza i jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz będzie pełnił służbę. Prawem organu jest również określenie zakresu czynności na stanowisku służbowym. Skarżący, odmawiając przyjęcia propozycji, powinien liczyć się z konsekwencjami takiej decyzji.
Podnoszone przez skarżącego argumenty, dotyczące jego stanu zdrowia, w ocenie Sądu mogłyby mieć znaczenie, o ile rozkaz o zwolnieniu go ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zostałby wydany na podstawie innego przepisu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.