Uzasadnienie
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. B., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] o odmowie dopuszczenia do posiadania broni.
W uzasadnieniu organ wskazał, że P. B. wnioskiem z dnia [...] września 2019 r. (data wpływu do organu) wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wydanie dopuszczenia do posiadania broni na kategorie: B - palnej gazowej i alarmowej, C - przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA, D - miotaczy gazu obezwładniającego, E - pistoletów sygnałowych, F - pistoletów maszynowych o kal. od 6 mm do 12 mm, G - strzelb powtarzalnych oraz K - karabinków samoczynnych o kal. od 5,45 mm do 7,62 mm. Do wniosku załączył zaświadczenie z dnia 9 września 2019 r. o pełnieniu służby wojskowej w [...] Brygadzie Obrony Terytorialnej w K., rozkaz dzienny Kompanii Dowodzenia z dnia [...] czerwca 2019 r., orzeczenie psychologiczne wydane na podstawie art. 44a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia czynnej służby wojskowej na stanowisku wymagającym szczególnych predyspozycji psychofizycznych oraz orzeczenie z dnia [...] grudnia 2018 r. Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej, certyfikat testów sprawdzających dla etapu szkolenia indywidualnego oraz podstawowego oraz potwierdzoną notarialnie kopię opinii prawnej [...] Brygady Obrony Terytorialnej w sprawie interpretacji przepisów art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji.
Organ podał, że pismem z dnia [...] września 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] poinformował stronę, iż w związku z tym, że nie jest żołnierzem zawodowym Sił Zbrojnych RP ani funkcjonariuszem lub pracownikiem innych państwowych formacji uzbrojonych, nie może zostać zwolniona z egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. W celu uzyskania dopuszczenia do posiadania broni, strona winna zdać egzamin z wymienionych we wniosku rodzajów broni.
W odpowiedzi, strona poinformowała organ Policji, że odmawia zdawania jakichkolwiek dodatkowych egzaminów, wnioskując o wydanie dopuszczenia do posiadania broni, w oparciu o przedłożone dokumenty.
Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wezwał stronę na egzamin, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, wyznaczając jego termin na dzień [...] grudnia 2019 r. oraz do uiszczenia opłaty za jego przeprowadzenie. W dniu [...] listopada 2019 r. wpłynęło pismo, w którym P. B. ponownie oświadczył, że odmawia zdawania jakichkolwiek dodatkowych egzaminów. Wskazał, że z uwagi na przynależność do Wojsk Obrony Terytorialnej, a zatem innej uzbrojonej formacji państwowej, winien być zwolniony z egzaminu.
Organ wskazał, że pomimo prawidłowego doręczenia wezwania do stawiennictwa na egzamin, wymieniony do egzaminu nie przystąpił.
W tej sytuacji Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. odmówił wydania P. B. dopuszczenia do posiadania broni, wskazując w podstawie prawnej art. 17 ust. 3 w zw. z art. 30 ust. 1 i 2 ustawy o broni i amunicji.
W uzasadnieniu P. B. podniósł m.in., że Wojska Obrony Terytorialnej to piąty rodzaj sił zbrojnych RP. Wskazał, że będąc zatem będąc żołnierzem Obrony Terytorialnej, a więc innej uzbrojonej formacji państwowej, podlega pod przepisy, które zwalniają go zarówno z egzaminu, jak i z badań. Powołał się na zaświadczenie o przydzieleniu broni służbowej. Dodał, że będąc czynnym żołnierzem Obrony Terytorialnej został przebadany w Wojskowym Szpitalu w [...] przez lekarzy orzeczników, którzy uznali, że jest zdolny do służby z bronią. Wskazał, że posiada dopuszczenie do posiadania broni palnej bojowej w postaci pistoletów lub rewolwerów centralnego zapłonu do 12 mm, strzelby gładkolufowej, broni palnej centralnego zapłonu jak karabinki sportowe, karabiny myśliwskie i karabinki o kal. do 12 mm oraz broń palną bocznego zapłonu z lufami gwintowanymi do 6 mm, a także pozwolenie na broń palną sportową i kolekcjonerską, w ramach którego posiada pięć jednostek broni palnej.
Komendant Główny Policji uzasadniając swoją decyzję z dnia [...] lutego 2020 r. wskazał, że instytucję dopuszczenia do posiadania broni przez osoby fizyczne zatrudnione przez podmioty wymienione w art. 29 ust. 1 tej ustawy, którym niezbędna jest ona przy wykonywaniu zadań służbowych reguluje art. 30 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, osoby fizyczne mogą posługiwać się bronią podmiotów, o których mowa w art. 29 ust. 1, przy wykonywaniu zadań wymienionych w tym przepisie, po uzyskaniu dopuszczenia do posiadania broni z zachowaniem zasad określonych w art. 15 ust. 1-5 i art. 16 ust. 1 i 2 oraz zatrudnieniu przez te podmioty.
Z kolei art. 30 ust. 1a tej ustawy stanowi, że wymóg zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy osób posiadających licencję zawodnika, trenera lub sędziego strzelectwa sportowego, nadaną przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego, ubiegających się o dopuszczenie do posiadania broni podczas uczestnictwa, organizacji lub przeprowadzania strzeleckich zawodów sportowych. Natomiast art. 30 ust. 1b stanowi, że osoby, o których mowa w ust. 1a, są zwolnione z egzaminu w zakresie broni sportowej określonego w art. 16 ust. 1, jeśli zdały taki egzamin na podstawie odrębnych przepisów. Organ odwoławczy podkreślił, że osoba, która występuje o wydanie pozwolenia na broń/dopuszczenia do posiadania broni podlega ogólnym zasadom nakładającym nań obowiązek przestawienia stosownych orzeczeń wymaganych art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji potwierdzających, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i może dysponować bronią, jak również zdania egzaminu przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią.
Od egzaminu, o którym mowa w ust. 1 art. 16 ustawy o broni i amunicji, są zwolnieni funkcjonariusze Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej, funkcjonariusze lub pracownicy innych państwowych formacji uzbrojonych i żołnierze zawodowi Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, członkowie Polskiego Związku Łowieckiego - w zakresie broni myśliwskiej, oraz członkowie Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego posiadający licencję zezwalającą na uprawianie strzelectwa sportowego - w zakresie broni sportowej, jeżeli zdali taki egzamin na podstawie odrębnych przepisów.
Komendant Główny Policji wskazał, że P. B. jest żołnierzem Obrony Terytorialnej, zgodnie z ustawą z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP, piątego rodzaju sił zbrojnych RP. Osoby pełniące służbę w Obronie Terytorialnej pomimo, że są żołnierzami, nie posiadają statusu żołnierzy zawodowych. Tym samym nie podlegają zwolnieniu z egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Organ stwierdził, że skoro
P. B. nie jest żołnierzem zawodowym Sił Zbrojnych RP, ani funkcjonariuszem lub pracownikiem innej państwowej formacji uzbrojonej, to chcąc uzyskać dopuszczenie do posiadania broni, obowiązany jest zdać egzamin, o którym mowa w art. 16 ust. 1 3 omawianej ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że P. B., prawidłowo wezwany do stawiennictwa na egzamin, do egzaminu nie przystąpił. W toku postępowania kwestionował podjęte przez organ pierwszej instancji w tej kwestii czynności, oświadczając, iż do egzaminu nie przystąpi.
Organ odwoławczy wskazał, że wbrew stanowisku, które prezentuje strona, ustawodawca nie przewidział możliwości wydania dopuszczenia do broni osobie, która takiego egzaminu nie zdała, lub nie jest z niego zwolniona. Dalej Komendant Główny Policji zaznaczył, że jakkolwiek nie kwestionuje faktu, iż P. B. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i może dysponować bronią (świadczą o tym znajdujące się w aktach orzeczenia: lekarskie i psychologiczne z dnia [...] lipca 2019 r., których ważność nie upłynęła), to jednak wymieniony nie przystąpił do egzaminu, do którego, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, powinien był przystąpić. Z tego względu organ Policji obowiązany jest do odmowy dopuszczenia do posiadania broni.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż przedmiotowe postępowanie było prowadzone ponad cztery miesiące, Komendant Główny Policji wyjaśnił, iż przez przewlekłość postępowania rozumieć należy długotrwałe zaniechanie, podejmowanie nieefektywnych czynności, podejmowanie pozornych czynności, a zatem jest to sytuacja gdy postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Wskazał, że nie w każdym postępowaniu administracyjnym można stosować zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), która musi ustąpić obowiązkom organu wynikającym dla niego, m. in. z innych przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. Wskazał, że przepis ten nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Komendant Główny Policji dodał, że strona winna z organem współpracować. Wskazał, że wobec bierności strony, nie można wywodzić, iż postępowanie było prowadzone dłużej, niż było to niezbędne do jej załatwienia sprawy.
Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi P. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyciągnięcie konsekwencji wobec Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i Komendanta Głównego Policji za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem art. 8, 12 § 1, art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Skarżący zarzucił też błędną wykładnię art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji.
W uzasadnieniu rozszerzył argumentację podniesionych zarzutów. Wskazał m.in., że zwrócił się do organu Policji o rozszerzenie posiadanego dopuszczenia do broni o brakujące kategorie a nie o dopuszczenie do posiadania broni. Wskazał m.in., że we wniosku poprosił o wydanie decyzji w oparciu o posiadany materiał. Podniósł, że jeszcze dwukrotnie, pismem z [...].10.2019 r. oraz pismem z [...].11.2019 r., wniósł o wydanie decyzji w oparciu o posiadane dokumenty z jednoczesną odmową stawienia się na jakikolwiek egzamin sprawdzający organizowany przez Komendę Wojewódzką.
W ocenie skarżącego powinien być z takich egzaminów zwolniony. Skarżący stwierdził, że organ mógł wydać decyzję natychmiast, bez zbędnej zwłoki. Podał, że wszystkie trzy jego wnioski zostały zignorowane przez organ. Wydanie decyzji trwało cztery miesiące. Wskazał, że aby sprawę organowi ułatwić i przyspieszyć trzykrotnie oświadczał, że do egzaminu nie przystąpi. Podniósł też m.in., że Komendant Wojewódzki Policji jak i Komendant Główny Policji trzymają się tezy, że skarżący nie jestem żołnierzem zawodowym i bazując na niej odmawiają wydania rozszerzenia dopuszczenia do broni.
Skarżący zgodził się z tym, że nie jestem żołnierzem zawodowym. Podał, że jestem żołnierzem [...] Brygady Wojsk Obrony Terytorialnej czyli funkcjonariuszem/pracownikiem innej uzbrojonej formacji państwowej więc powinien być zwolniony z egzaminów oraz badań lekarskich. Wojska Obrony Terytorialnej to piąty rodzaj sił zbrojnych RP. Zdaniem skarżącego jest to "inna uzbrojona formacja państwowa". Jej członkowie i pracownicy nawet jeśli nie mają statusu żołnierzy zawodowych winni być zwalniani z egzaminu, tym bardziej że wszyscy posiadają przydzieloną broń służbową i zgodnie z opinią prawną przedłożoną w Komendzie zdawali z posługiwania się nią egzaminy na tych samych zasadach co żołnierze zawodowi przed komisją wojskową.
Zdaniem skarżącego, będąc żołnierzem WOT, a więc pracownikiem/ członkiem/funkcjonariuszem "innej państwowej formacji uzbrojonej" podlega zwolnieniu z egzaminów oraz badań.
Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
W sprawie tej organy nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji ani przepisów postępowania administracyjnego. Trafnie, w stanie faktycznym tej sprawy, Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił wydania dopuszczenia do posiadania broni. Prawidłowo sformułował przy tym rozstrzygnięcie, odwołując się do art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Komendant Główny Policji zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu
I instancji na podstawie prawidłowo zastosowanego art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Kwestia czasu trwania postępowania przed organem I instancji nie wpływa na wynik niniejszej sprawy. Wskazania wymaga jednakże, iż organ administracji publicznej obowiązany jest do należytego rozpatrzenia sprawy, co oznacza konieczność dokonania pełnych ustaleń faktycznych na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. Organ w sprawie niniejszej należycie wypełnił obowiązki procesowe. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a), organ nie naruszył też zasady pogłębiania zaufania strony postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), strona była też zawiadomiona o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym (art. 10 k.p.a.). Z akt postępowania jednoznacznie wynika, że organ informował stronę o obowiązujących przepisach prawa, w tym o obowiązku zdania egzaminu z wymienionych we wniosku rodzajów broni. Odmienne stanowisko skarżącego od stanowiska organu co do konieczności zdania egzaminu nie stanowi o naruszeniu zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu władzy publicznej.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, osoby fizyczne mogą posługiwać się bronią podmiotów, o których mowa w art. 29 ust. 1, przy wykonywaniu zadań wymienionych w tym przepisie, po uzyskaniu dopuszczenia do posiadania broni z zachowaniem zasad określonych w art. 15 ust. 1-5 i art. 16 ust. 1 i 2 oraz zatrudnieniu przez te podmioty.
W sprawie tej nie było kwestionowane przez organ, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Stosownie jednakże do wymienionego wyżej i znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń, jest obowiązana zdać egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. Ustawodawca zdecydował jednocześnie w art. 16 ust. 2 powołanej ustawy, że od egzaminu, o którym mowa w ust. 1, zwolnieni są funkcjonariusze Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej, funkcjonariusze lub pracownicy innych państwowych formacji uzbrojonych i żołnierze zawodowi Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, członkowie Polskiego Związku Łowieckiego - w zakresie broni myśliwskiej, oraz członkowie Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego posiadający licencję zezwalającą na uprawianie strzelectwa sportowego - w zakresie broni sportowej, jeżeli zdali taki egzamin na podstawie odrębnych przepisów.
Organy w postępowaniu administracyjnym ustaliły, że skarżący jest żołnierzem Obrony Terytorialnej. Prawidłowo stwierdziły, że skarżący nie jest żołnierzem zawodowym, jak również nie należy do żadnej innej grupy zwolnionej z egzaminu, wymienionej w powołanym przepisie. Wbrew twierdzeniu skarżącego żołnierz Obrony Terytorialnej nie jest funkcjonariuszem lub pracownikiem innej państwowej formacji uzbrojonej, o której mowa w powołanym przepisie, a tym samym nie jest zwolniony od zdania egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Brak podstaw do uznania żołnierza OT za "funkcjonariusza" bądź "pracownika" "innej państwowej formacji uzbrojonej" wynika z samego faktu zakwalifikowania przez ustawodawcę Wojsk Obrony Terytorialnej do Sił Zbrojnych (art. 3 pkt 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP). Trafnie zatem organy Policji stwierdziły, że skarżący będąc żołnierzem, ale nie posiadając statusu żołnierza zawodowego i nie należąc do żadnej z pozostałych grup osób wymienionych w art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, miał obowiązek zdać egzamin.
W sprawie jest bezsporne, że skarżący do egzaminu nie przystąpił, mimo prawidłowego wezwania w tym zakresie przez organ. Trafnie tym samym Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził, że nie został spełniony wymóg z art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji i zasadnie odmówił wydania dopuszczenia do posiadania broni. Podkreślenia wymaga, że w sprawie niniejszej (z wniosku z dnia [...] września 2019 r.) argumentacja strony o posiadaniu przydzielonej broni służbowej, o przeszkoleniu z jej używania i zdaniu egzaminu przed komisją wojskową, nie dawała organom Policji podstaw do odstąpienia od dokonanej w decyzji wykładni art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Biorąc pod uwagę reglamentacyjny charakter tej ustawy, także Sąd nie znalazł podstaw do dokonania rozszerzającej wykładni jej art. 16 ust. 2.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), orzekł jak w wyroku.