Uzasadnienie
H.D. wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2013 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W treści wniosku skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a wyłącznym źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości 790 zł netto. Wskazał, że renta wypłacana jest w kwocie niższej w związku z zajęciem komorniczym z tytułu świadczeń alimentacyjnych, a po opłaceniu podstawowych, bieżących kosztów utrzymania pozostała do dyspozycji kwota środków pieniężnych wynosi zaledwie ok. 320 zł.
W wykonaniu wezwania z dnia 15 kwietnia 2013 r., skarżący potwierdził powyższe okoliczności składając do akt dodatkowe oświadczenia i liczne dokumenty źródłowe w tym aktualną (z dnia 22 kwietnia 2013 r.) kartę informacyjną z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. oraz pismo z placówki terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 9 stycznia 2013 r. zawierające informacje o wysokości zajęcia (550, 20 zł).
Wedle oświadczenia, wyłącznym majątkiem skarżącego jest dom o pow. 75 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 16 arów.
W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa.
W niniejszej sprawie skarżący wykazała, że wysokość wypłacanego mu świadczenia, będącego wyłącznym źródłem jego utrzymania, uniemożliwia mu poniesienie wydatków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że skarżący w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z kolei, zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W rezultacie wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuję o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.