Uzasadnienie
Z.G. w dniu [...] kwietnia 2010 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] cofającą pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. organ I instancji cofnął Z.G. pozwolenie na broń palną myśliwską z powodu uzasadnionej obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji). Powyższą obawę organ I instancji powziął w wyniku uzyskania sporządzonego przez Prokuraturę Okręgową Wydział Śledczy w C. postanowienia o przedstawieniu zarzutów z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt [...] Z.G. o czyny:
z art. 286 § 1 k.k., przy zast. art. 12 k.k., tj. o to, iż jako właściciel FHU G.Z. z/s w O.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami wprowadził do obrotu olej opałowy jako olej napędowy w ilości nie mniejszej niż 31 000,00 litrów, czym doprowadził Skarb Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci zaniechania poboru podatku akcyzowego w kwocie nie mniejszej niż 54 620,00 zł, zmieniając przeznaczenie wyrobu akcyzowego w ten sposób, że dokonał zakupów oleju opałowego niebarwionego typu [...] w firmie I. E.S. z siedzibą w C., który zwolniony był z podatku akcyzowego, gdyż przeznaczony był na cele grzewcze, a następnie wykorzystał go jako olej napędowy do tankowania samochodów ciężarowych i innych urządzeń przy wykorzystywaniu urządzeń technicznych, które nielegalnie eksploatował;
* z art. 273 k.k. i z art. 286 § 1 k.k. przy zast. art. 11 § 2 w zw. z art. 12 k.k., tj. o to, iż jako właściciel FHU G.Z. z/s w O. działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, stwarzając pozory zaistnienia okoliczności uzasadniających zwrot - zaliczenie na poczet przyszłych okresów rozliczeniowych naliczonego podatku od towarów i usług VAT, podpisał jako odbiorca, polecił zaewidencjonowanie i użył poświadczające nieprawdę dokumenty w postaci faktur VAT dotyczących transakcji zakupu oleju napędowego od fikcyjnych firm, czym wprowadził w błąd pracowników Urzędu Skarbowego w Z. co do faktycznego zaistnienia transakcji sprzedaży, doprowadzając Skarb Państwa, reprezentowany przez ww. Urząd do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 13 997,76 zł tytułem zaniżenia należnego do zapłaty podatku VAT,
- - z art. 63 pkt 1 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, tj. o to, że jako właściciel FHU G.Z. z/s w O. dopuścił do eksploatacji urządzenie techniczne służące do tankowania i magazynowania paliw płynnych bez otrzymania decyzji Urzędu Dozoru Technicznego w D.G. o dopuszczeniu tego urządzenia do eksploatacji.
Od decyzji tej strona wniosła w terminie ustawowym odwołanie do Komendanta Głównego Policji, prosząc o jej zmianę i zachowanie jej pozwolenia na broń lub o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że może ona użyć broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego tylko ze względu na postawione mu w postępowaniu karnym zarzuty popełnienia przestępstw, w tym m.in. z art. 286 § 1 k.k. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdziła, iż cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt postawienia zarzutu o przestępstwo przeciwko mieniu, lecz o takie, które jednocześnie realnie wskazuje, że jego ewentualny sprawca może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem. Zdaniem strony w jej przypadku obawa taka nie występuje.
Komendant Główny Policji, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uznał, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. jest zasadna.
Organ odwoławczy, po szczegółowej analizie materiału postępowania stwierdza, co następuje:
Dyspozycja art. 18 ust.1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę uznano za należącą do kategorii osób określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Jak wynika z powyższego, ustawodawca istnienie obawy, określonej w przywołanym przepisie jako przesłanka cofnięcia pozwolenia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, związał wprost nie tylko ze skazaniem posiadacza broni za popełnienie przestępstwa wymierzonego m.in. przeciwko mieniu, ale także z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym o popełnienie przestępstwa tego rodzaju. Ta druga okoliczność występuje w sprawie Z.G., bowiem postawiono mu w toczącym się postępowaniu karnym zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu - art. 286 § 1 k.k., przeciwko wiarygodności dokumentów - art. 273 k.k. oraz z art. 63 pkt 1 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym.
W przepisie art. 286 § 1 k.k. określona została odpowiedzialność za doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Z kolei w art. 273 k.k. określona została odpowiedzialność za poświadczenie nieprawdy w dokumencie. Natomiast w art. 63 pkt 1 ust. 1 została określona odpowiedzialność za dopuszczenie do eksploatacji urządzenia technicznego bez otrzymania decyzji organu właściwej jednostki dozoru technicznego o jego dopuszczeniu do eksploatacji lub obrotu.
Organ podniósł dalej, że zebrany materiał dowodowy niewątpliwie więc nakazuje zaliczyć stronę do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, stoi ona bowiem m.in. pod zarzutem popełnienia przestępstwa, m.in. przeciwko mieniu, z którą to okolicznością sam ustawodawca związał obawę możliwości użycia broni w sposób, o którym mowa w tym przepisie prawa, wskazując ją jednocześnie jako przesłankę do odebrania - na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy - prawa do posiadania broni.
Organ odwoławczy odnosząc się do przywołanych przez stronę w odwołaniu wyroków sądu administracyjnego wskazał, że przede wszystkim mają one moc wiążącą w sprawach, w których zostały wydane, a ponadto część z nich wydana była w odmiennym stanie faktycznym, niż w niniejszej sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji.
Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. stała się przedmiotem skargi Z.G. do tutejszego sądu.
Zaskarżonej decyzji w skardze zarzucił naruszenie:
- 1. art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 81 kpa, poprzez rozpoznanie sprawy bez wszechstronnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego;
- 2. art. 80 kpa, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;
- 3. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. ustawy o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), poprzez niewłaściwe jej zastosowanie.
Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa.
W myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej w myśl regulacji zawartej w art. 18 ust.1 pkt 2 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W świetle treści wyżej powołanej normy prawnej, oraz biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy sam fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego dotyczącego zarzutu popełnienia przez niego jednego z przestępstw wymienionych w ww. przepisie, stanowi samoistną przesłankę uzasadniającą wydanie skarżonej decyzji.
W ocenie tut. Sądu, odpowiadając na ww. zadane pytanie, należy dokonywać rozłącznej analizy sytuacji wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, po słowach "w szczególności". Ustawodawca wymienił tam bowiem dwie odmienne przesłanki uzasadniające cofnięcie pozwolenia na broń:
- - skazanie prawomocnym orzeczeniem za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu,
- - toczenie się postępowania karnego o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.
Powyższe przesłanki różni przede wszystkim sytuacja prawna strony. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z osobą prawomocnie skazaną. W takiej sytuacji występuje więc związanie erga omnes wyrokiem skazującym. Organy administracji ani sądy administracyjne nie mogą kwestionować takiego rozstrzygnięcia, ani też nie mają podstaw do badania okoliczności faktycznych czynu za który strona została skazana.
W drugim przypadku mamy zaś do czynienia z sytuacją, gdy przeciwko stronie toczy się dopiero postępowanie o popełnienie przestępstwa. Do czasu prawomocnego skazania strona korzysta więc z konstytucyjnej zasady domniemania niewinności.
Wychodząc z założenia, iż ustawodawca tworząc normy prawne zachowuje się w sposób racjonalny, brak jest przesłanek uzasadniających pogląd, iż ustawodawca chciał zrównać skutki prawne skazania i toczenia się postępowania karnego wbrew wyżej powołanemu nadrzędnemu domniemaniu.
Wobec powyższych rozważań, w ocenie tut. Sądu w sytuacji, gdy strona nie została prawomocnie skazana za popełnienie któregokolwiek z przestępstw wymienionych w omawianym przepisie, organ administracji nie powinien stosować swoistego automatyzmu przy odmowie wydawania pozwolenia na broń, czy cofaniu wydanych już zezwoleń. Winien więc prowadzić szersze postępowanie dowodowe, pod kątem ustalenia istnienia uzasadnionej obawy użycia przez stronę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przedmiotowa obawa musi zaś mieć charakter realny. Powinna wynikać z analizy zachowania danej osoby, jej cech charakteru, stosunku do norm prawnych. W sytuacji, gdy podstawą cofnięcia pozwolenia na broń jest fakt prowadzenia postępowania karnego wobec posiadacza broni, przedmiotowa obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego winna też być oceniana przez pryzmat charakteru zarzucanego czynu.
Należałoby więc poddać badaniu ten czyn pod kątem jego związku z posiadaniem broni czy obowiązkami ciążącymi na posiadaczu broni. Dopiero bowiem taka analiza całokształtu okoliczności faktycznych umożliwi realną ocenę istnienia omawianej obawy.
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ nie dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z uwzględnieniem wyżej przedstawionego zakresu działania. Ograniczył się bowiem do wywodzenia istnienia obawy o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 przedmiotowej ustawy, z faktu prowadzenia wobec skarżącego postępowania karnego.
Takie wnioski nie mogą jednak spotkać się z akceptacją Sądu. Przede wszystkim kwestią główną jest to, iż postępowanie karne nie zostało jeszcze zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym skarżącego. Na obecnym etapie postępowania jako przedwczesne jawi się więc traktowanie skarżącego jako winnego popełnienia zarzucanego mu czynu. Organ nie czynił zaś własnych ustaleń stanu faktycznego zmierzającego do wyjaśnienia, czy skarżący istotnie popełnił przestępstwo. Nadto, organ nie dokonał analizy charakteru zarzucanego skarżącemu czynu, pod kątem zaistnienia obawy użycia przez skarżącego broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. Na marginesie podnieść dodatkowo należy, iż z toczącego się postępowania karnego nie można też skutecznie wywodzić ocen odnośnie lekceważącego stosunku skarżącego do obowiązującego porządku prawnego. Nie jest bowiem jeszcze wiadomym, jakie zapadnie w sprawie rozstrzygnięcie co do winy czy niewinności oskarżonego.
Podnieść również należy, iż organ nie może skutecznie wywodzić swojego stanowiska z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. W uchwale tej Sąd nie zajmował się bowiem kwestią dotyczącą toczenia się postępowania karnego przeciwko stronie i nie wypowiadał się w tej materii wskazując, iż zakres rozpoznawanej sprawy zakreślał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, a nie jego uzasadnienie.
Podkreślenia wymaga także fakt, iż zgodnie z art. 5 lit. b Dyrektywy Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U. UE L.91.256.51, 2008.179.5) państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Za element wskazujący na istnienie takiego zagrożenia uznaje się zaś wyrok skazujący za umyślne popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy. Fakt prowadzenia postępowania karnego nie stanowi zaś samoistnie o istnieniu przedmiotowego zagrożenia.
Mając na uwadze powyższe rozważania zasadnym było uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wnikliwej analizy stanu faktycznego (ewentualnie uzupełnienia materiału dowodowego), biorąc pod uwagę argumenty przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.
W tym stanie sprawy uznając, że skarżona decyzja narusza przepis art.,15 ust.1 pkt 6 w zw. z art.1 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).