Uzasadnienie
W dniu 16 grudnia 2008 r. A. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, skargę na, jak wskazała, decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie przyznania jej małoletniej córce M. D. renty rodzinnej w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że wnioskiem z dnia 7 czerwca 2008 r. zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym J. D. W odpowiedzi otrzymała pismo ZUS z dnia 2 lipca 2008 r., które, pomimo braków wszystkich elementów przewidzianych dla decyzji administracyjnej (art. 107 k.p.a.), uznała za akt administracyjny i w związku z tym złożyła środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W następstwie złożonego wniosku ZUS przesłał zaskarżone pismo z dnia 4 listopada 2008 r.
Skarżąca zwróciła uwagę, że w ww. piśmie organ odniósł się do przesłanek wznowienia postępowania bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 149 § 2 k.p.a. Tym samym, jak podała, wydana w dniu 4 listopada 2008 r. decyzja bez uprzedniego wznowienia postępowania w drodze postanowienia i bez dokonania oceny podstaw wznowieniowych jest wadliwa i nie może pozostać w obrocie prawnym.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe wskazał, że w dniu [...] czerwca 2006 r. wydał decyzję odmawiającą przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku małoletnim dzieciom skarżącej – A. i M., a decyzja ta wskutek niezłożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stała się prawomocna.
Natomiast wobec wniesienia przez skarżącą kolejnego wniosku o przyznanie wymienionego świadczenia w czerwcu 2008 r., organ, pismem z dnia 2 lipca 2008 r., wyjaśnił skarżącej, że jej wniosek z dnia 7 czerwca 2008 r. nie zawiera żadnych okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania w sprawie. Zdaniem organu, zarówno pismo z dnia 2 lipca 2008 r., jak i pismo z dnia 4 listopada 2008 r. miało wyłącznie charakter informacyjny i nie nosiło żadnych cech właściwych decyzji administracyjnej, a co za tym idzie nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta – według § 2 powołanego przepisu – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne; 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4/ inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, oraz na bezczynność organów w wyżej wymienionych przypadkach.
Tymczasem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie była tego typu decyzja, postanowienie, akt, czy czynność, lecz pismo informujące podpisane przez naczelnika jednego z wydziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W swej treści pismo to dotyczyło przebiegu uprzednio zakończonego postępowania administracyjnego, a w końcowej części zawierało jedynie ocenę treści pisma złożonego przez skarżącą i jej córkę – A., zatytułowanego "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy".
Treść cytowanego wyżej przepisu nie obejmuje skarg na pisma informujące. Skargi tego rodzaju nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Brak jest także przepisów szczególnych, które przewidywałyby w tego rodzaju sprawach sądową kontrolę (art. 3 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oznacza to, że sprawa nie mieści się w katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne. W takiej sytuacji skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Odrębną kwestią jest natomiast możliwość wniesienia przez skarżącą skargi na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku (pismo z dnia 7 czerwca 2008 r.). Skarga taka nie jest bowiem ograniczona żadnym terminem i może być wniesiona w każdym czasie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.