Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 852/12 oddalił skargę E. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
W piśmie z dnia 16 lipca 2012 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w tym samym dniu, skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że myślał, iż wyrok nadejdzie pocztą, gdyż nie wiedział, czy wygra, czy przegra sprawę. Ma [...] oraz skierowanie do szpitala na operację. Czekał na rozstrzygnięcie sprawy. Podkreślił, że [...] spowodował nieodwracalne zmiany logicznego myślenia. Do wniosku dołączył kserokopię skierowania do szpitala wystawionego w dniu [...] maja 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia z urzędu odpisu sentencji. Natomiast stosownie do treści art. 86 § 1 cytowanej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z kolei zgodnie z art. 87 § 2 cyt. ustawy, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie uprawdopodabniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się bowiem z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o jakim mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania ustawowego terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż nieznajomość prawa nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej brak winy w dochowaniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 153/97, publ. LEX nr 37127). Stąd też wskazane przez skarżącego przeświadczenie o obowiązku poinformowania przez sąd administracyjny o treści rozstrzygnięcia sądu, nie może być zaakceptowane. Należy podkreślić, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozostawia wątpliwości w tym zakresie i w art. 141 wyraźnie wskazuje, kiedy sąd sporządza uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia z urzędu, a kiedy czyni to wyłącznie na wniosek strony.
Jednocześnie trzeba wskazać, że Sąd wywiązał się z obowiązku wynikającego z treści art. 6 cytowanej ustawy, który mówi, iż sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Jak wynika z akt sprawy skarżący został zawiadomiony o terminie rozprawy (dowód: k. 16 akt sądowych). Na zawiadomieniu tym umieszczono pouczenie, iż obecność skarżącego nie jest obowiązkowa, a także, iż na rozprawie może zapaść wyrok, który nie będzie podlegał doręczeniu, a którego zaskarżenie będzie możliwe po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie w terminie 7 dni od ogłoszenia tego wyroku.
Dodatkowo na zawiadomieniu umieszczono trzy numery telefonów do Sądu. Zatem skarżący, znając termin rozprawy mógł dowiedzieć się o treści orzeczenia kończącego sprawę i sposobie dalszego postępowania, np. telefonicznie.
Należy zauważyć, że skarżący w piśmie z dnia 12 czerwca 2012 r. oświadczył, że nie będzie obecny na rozprawie z uwagi na stan zdrowia oraz brak środków finansowych. Zatem zdawał sobie sprawę, że w dniu 5 lipca 2012 r. Sąd rozpoznawał jego sprawę na rozprawie.
Odnosząc się natomiast do kwestii wskazywanego przez skarżącego [...] należy wskazać, że choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i spowodowała niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r. I SA/Wr 676/99 dostępne w bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, bowiem powołane przez skarżącego choroby mają charakter przewlekły. Skarżący pomimo złego stanu zdrowia złożył skargę do Sądu, osobiście odbierał przesyłki sądowe, zaś w dniach 22 maja 2012 r. oraz 12 czerwca 2012 r. skierował do Sądu pisma procesowe. Dołączone do wniosku o przywrócenie terminu skierowanie do szpitala zostało natomiast wystawione w dniu [...] maja 2012 r., a więc prawie 2 miesiące przed terminem rozprawy.
Nie można zatem uznać, by skarżący uprawdopodobnił, że nagła choroba uniemożliwiła mu zachowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.