Uzasadnienie
A. C., reprezentowana przez radcę prawnego J. S., przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczyniła pismo Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2009 r. stanowiące odpowiedź na pismo jej pełnomocnika z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie dotyczącej odwołania ze stanowiska Dyrektora Izby Celnej w K. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej odrzucenie. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe organ powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym odwołanie funkcjonariusza celnego ze stanowiska kierowniczego i wyznaczenie mu innego stanowiska w trybie art. 25 ust. 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 81 ust. 1 ww. ustawy, a zatem nie jest rozstrzygane decyzją administracyjną i nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne; 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4/ inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz na bezczynność organów w wyżej wymienionych przypadkach.
Tymczasem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest tego rodzaju decyzja, postanowienie, akt, czy czynność, lecz pismo Ministra Finansów będące odpowiedzią na pismo pełnomocnika skarżącej (pismo z dnia [...] marca 2009 r.), nazwane "wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy", a złożone do organu w związku z odwołaniem A. C. z dniem 28 lutego 2009 r. ze stanowiska Dyrektora Izby Celnej w K. (pismo Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...].
W ocenie Sądu, w swej treści zaskarżone pismo zawiera jedynie wyjaśnienie organu co do charakteru prawnego aktu odwołania. W konsekwencji pismo to nie stanowi, jak to usiłuje dowieść pełnomocnik, aktu administracyjnego wydanego wskutek wniesionego środka zaskarżenia od wydanego przez Ministra Finansów w dniu [...] lutego 2009 r., na podstawie art. 17 ust. 10 w zw. z art. 25 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, aktu odwołania aspiranta celnego A. C. ze stanowiska Dyrektora Izby Celnej w K., tzn. nie rozstrzyga ono w sposób władczy o prawach i obowiązkach skarżącej, a co za tym idzie w żaden sposób nie kształtuje jej sytuacji prawnej.
Natomiast treść cytowanego wyżej przepisu art. 3 § 2 nie obejmuje skarg na tego rodzaju pisma informujące.Skargi tego rodzaju nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Brak jest także przepisów szczególnych, które przewidywałyby w tego rodzaju sprawach sądową kontrolę (art. 3 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Oznacza to zatem, że sprawa ze skargi A. C. nie mieści się w katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, a w takiej sytuacji skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Ponadto trzeba podkreślić, że także i sam akt odwołania ze stanowiska kierowniczego (a takim stanowiskiem jest stanowisko dyrektora izby celnej - art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej) nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Na takie stanowisko (wyższe stanowisko kierownicze) można powołać funkcjonariusza celnego lub inną osobę (art. 10 ust. 6 ustawy o Służbie Celnej). Odwołanie z wyższego stanowiska kierowniczego powoduje zwolnienie z jednostki organizacyjnej Służby Celnej, przy czym jeżeli powołanym na wyższe stanowisko kierownicze był funkcjonariusz celny, to odwołanie nie powoduje zwolnienia ze służby. W takim przypadku kierownik urzędu, w którym funkcjonariusz celny pełnił poprzednio służbę, wyznacza temu funkcjonariuszowi stanowisko, na którym będzie pełnił służbę po odwołaniu (art. 25 ust. 4 i 5 ustawy o Służbie Celnej). Dyrektora izby celnej i jego zastępcę powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw finansów publicznych (art. 17 ust. 10 ustawy).
Natomiast z rozdziału 13 ustawy o Służbie Celnej wynika, że ustawodawca przewidział dwa tryby rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy celnych ze stosunku służbowego. Niektóre roszczenia są rozpatrywane w postępowaniu administracyjnym uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym organy administracji wydają decyzje administracyjne, inne rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Rozgraniczenie to jest przeprowadzane w ten sposób, że we wskazanych sprawach wydaje się decyzje, do których stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, zaś spory o pozostałe roszczenia zostały przekazane sadowi właściwemu w sprawach z zakresu prawa pracy. Ustawodawca skonstruował zatem domniemanie rozpoznawania sporów o roszczenia funkcjonariuszy celnych ze stosunku służbowego przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Normatywnym tego wyrazem jest art. 81 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej, w których to przepisach wskazano sprawy, w których wydaje się decyzje administracyjne, z wyraźnym wskazaniem, że do tych postępowań stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 powołanej ustawy, w którym zastrzeżono, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych w sprawach innych niż wymienione w art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.
Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 502/08 oraz z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 961/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym ustawodawca do uregulowania statusu prawnego funkcjonariuszy zajmujących kierownicze stanowiska w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej celowo użył sformułowań, które nie występują w art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Przy czym należy zastrzec, że dotyczy to wszystkich czynności związanych z odwołaniem funkcjonariusza celnego ze stanowiska kierowniczego, a więc także będącego konsekwencją odwołania wyznaczenia przez kierownika urzędu, w którym dotychczas pełnił służbę stanowiska, na którym będzie pełnił służbę po odwołaniu.
Zatem w tym przypadku wykładnia gramatyczna przepisu jest zgodna z jego wykładnią celowościową i z tego powodu nie ma podstaw, aby od tej wykładni gramatycznej odstępować. Ostatecznie zatem należy przyjąć, że odwołanie funkcjonariusza celnego ze stanowiska kierowniczego i wyznaczenie mu miejsca pełnienia służby po odwołaniu nie należą do spraw wymienionych w art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Wobec tego w tych sprawach organy administracji publicznej nie są uprawnione do wydawania decyzji administracyjnych w postępowaniu uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Toteż w niniejszej sprawie Minister Finansów nie wydał decyzji administracyjnej o jakiej mowa w art. 81 ustawy, która, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, podlegałaby kognicji sądu administracyjnego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.