Uzasadnienie
Dyrektor Departamentu [...] w Ministerstwie Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 115 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) oraz § 16 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 z późn. zm.), w dniu [...] grudnia 2012 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym z dniem [...] czerwca 2012 r. zwolnił Z. P. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. W tym samym rozkazie określono, że ww. z dniem [...] stycznia 20012 r., do dnia zwolnienia zostaje przeniesiony do dyspozycji Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego podano, że oficer pełnił służbę na aktualnym stanowisku służbowym (kierownik sekcji) z okresem kadencji do dnia [...] grudnia 2011 r. Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia w indywidualnej prognozie przebiegu służby dla oficera określił jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Trwający w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej proces zmian organizacyjno – etatowych powoduje m. in. konieczność zmniejszenia liczby stanowisk przeznaczonych dla oficerów. Oficerowie, którzy utracą stanowiska służbowe są zwalniani z zawodowej służby wojskowej lub przenoszeni do rezerwy kadrowej w związku z planowanym wyznaczeniem na inne stanowisko. W głównej mierze dotyczy to oficerów, którzy nie posiadają pełnej wysługi emerytalnej. Zachodzi zatem potrzeba zagospodarowania w pierwszej kolejności oficerów pełniących służbę w rezerwie kadrowej oraz wyznaczania na stanowiska służbowe oficerów powracających ze struktur międzynarodowych.
Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w dniu [...] lutego 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ podał m. in., że zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 wojskowej ustawy pragmatycznej ma charakter fakultatywny. Oficer z opiniowania służbowego otrzymał ocenę dostateczną, a w związku ze zmniejszeniem stanu etatowego armii oraz trwającym procesem profesjonalizacji, w służbie powinni pozostać żołnierze najlepiej przygotowani, wykonujący swoje obowiązki na wysokim poziomie. Istotne jest również to, że organ właściwy do wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe wystąpił o jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Podjęcie decyzji w sprawie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej należy do uprawnionego organu wojskowego, któremu w ramach przyznanych kompetencji przysługuje wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej, przy uwzględnieniu, w tym zakresie, potrzeb Sił Zbrojnych.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Z. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący w skardze zakwestionował zasadność zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Podał, że w opinii służbowej z dnia [...] stycznia 2012 r., sporządzonej przez Oddział Kadr Sił Powietrznych i Marynarki Wojennej Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, która przyczyniła się do jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, zawarte zostały stwierdzenia niezgadzające się ze stanem faktycznym, dotyczące przedłużenia jego kadencji. Te nieścisłości potwierdzają, że organ odwoławczy nie rozpatrzył wnikliwie odwołania i nie dostrzegł istotnych powodów związanych ze zwolnieniem go ze służby. Zdaniem skarżącego, jego zwolnienie ze służby było niesprawiedliwe. Skarżący wniósł o wnikliwe rozpatrzenie skargi i pozostawienie na zajmowanym stanowisku na kolejną kadencję lub przeniesienie do rezerwy kadrowej i wyznaczenie na inne stanowisko.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ stwierdził, że potrzeby Sił Zbrojnych wyrażają się koniecznością pozostawiania w służbie żołnierzy dyspozycyjnych, o wysokich kwalifikacjach i najlepiej wywiązujących się ze swoich obowiązków służbowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwana p.p.s.a, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rolą sądów administracyjnych nie jest zatem zastępowanie organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzyganiu spraw, lecz kontrola, czy te organy rozstrzygnęły sprawę zgodnie z prawem.
Dokonując oceny zasadności wniesionej skargi stwierdzić należy, że nie zawiera ona uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
Wydawane na podstawie powyżej przytoczonego przepisu decyzje mają charakter uznaniowy. Kontrola sądowa takich decyzji jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy decyzja nie ma cech dowolności, zaś nie zajmuje się jej celowością.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że przesłanka określona w art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zaistniała, tzn. skarżącego nie wyznaczono na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. W tych okolicznościach organ był uprawniony do zastosowania tego przepisu.
Sąd oceniając prawidłowość zastosowania art. 112 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy nie bada, czy organ wykazał przyczyny niewyznaczenia żołnierza na dotychczas zajmowane stanowisko służbowe, czy też inne wolne w tym czasie stanowisko. Obowiązek taki nie wynika bowiem z żadnych mających w sprawie zastosowanie przepisów. Sąd nie jest zatem uprawniony do badania, dlaczego nie doszło do wyznaczenia skarżącego na określone stanowisko służbowe. Obsada stanowisk służbowych leży w wyłącznej gestii organów wojskowych, które w ten sposób kształtują potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 przedmiotowej ustawy, pełnienie służby na określonym stanowisku jest uzależnione od potrzeb Sił Zbrojnych.
Minister Obrony Narodowej wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Jest faktem powszechnie znanym, że w Siłach Zbrojnych dokonywano w ostatnich latach szeregu przedsięwzięć natury organizacyjno – etatowej, wynikających m. in. z modernizacji Sił Zbrojnych, które to zamierzenia polegały przede wszystkim na rozformowaniu lub przeformowaniu szeregu związków taktycznych, oddziałów i dowództw różnego szczebla. W rezultacie rzeczonych zmian armia uległa znacznemu zmniejszeniu i nastąpiła likwidacja stanowisk służbowych, szczególnie w korpusie oficerów starszych (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1803/11).
Podkreślić należy, że z uwagi na fakultatywny charakter art. 112 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawodawca, umożliwił organom wojskowym prowadzenie racjonalnej polityki kadrowej.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja wbrew twierdzeniu skarżącego nie została wydana w związku z mobbingiem i nie jest stronnicza. Z analizy akt osobowych skarżącego, a w szczególności na podstawie opinii okresowych, Sąd stwierdził, że od 2001 r. nastąpiło obniżenie cech osobowo – zawodowych skarżącego wpływających na wykonywanie zadań służbowych. Jednocześnie w związku z pogorszeniem stanu zdrowia skarżący przebywał na długoterminowych zwolnieniach lekarskich. Faktu tego nie może zmienić bardzo dobra ocena ze sprawdzianu sprawności fizycznej z dnia [...] czerwca 2011 r. Skarżący, jak podaje, jest osobą samotną, co nie przesądza, że z tego powodu jest osobą dyspozycyjną.
Powyższe okoliczności nie zostały podniesione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jednakże w ocenie Sądu, to uchybienie organu nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Z powyższych względów, Sąd nie mógł uwzględnić zarzutów podniesionych w skardze. Zarzuty w niej podniesione nie miały bowiem charakteru merytorycznego, a w szczególności skarżący nie wskazał na przepisy, które organ naruszył wydając zaskarżoną decyzję. Przy założeniu, że zarzuty są zasadne, Sąd nie mógłby uwzględnić wniosku o pozostawienie go na zajmowanym stanowisku na kolejną kadencję lub przeniesienie do rezerwy kadrowej, gdyż nie posiada w tym zakresie stosownych uprawnień.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.