Uzasadnienie
Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej kpa, utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] Dywizji Zmechanizowanej w L. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] o odmowie przyznania Z.P. prawa do dodatku za rozłąkę.
Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu, Z.P. decyzją personalną Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2008 r. został przeniesiony służbowo z JW [...] w C. do JW [...] w L. Wymieniony obowiązki służbowe w nowej jednostce objął 1 lipca 2008 r., zaś 11 września 2008 r. zameldował się w L. na pobyt czasowy do dnia 31 marca 2011 r. i w dniu 12 września 2008 r. wystąpił o wypłatę dodatku za rozłąkę.
Organ odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, na podstawie art. 86 w związku z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) i § 7a i § 10 ust. 4 i 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy za przeniesienia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487 ze zm.), stwierdzając brak spełnienia warunków do jego przyznania przewidzianych w § 7a ust. 1 powołanego rozporządzenia.
Dodatek za rozłąkę nie przysługuje bowiem żołnierzowi, jeśli z miejscowości, w której zamieszkują członkowie jego rodziny, jest możliwy codzienny dojazd publicznymi środkami transportu do miejscowości, w której pełni on służbę. Organ za kryterium oceny możliwości codziennego dojazdu przyjął godziny odjazdów i przyjazdów publicznych środków transportu, konieczność zmiany środka transportu, czas przejazdu, częstą konieczność pełnienia służby poza normalnymi godzinami, a także stwierdzenie faktu, czy żołnierz mógł dojeżdżać wcześniej codziennie do miejsca pełnienia służby. Wskazano, że w początkowym okresie służby wnioskodawca nie występował z wnioskiem o zmianę godzin rozpoczęcia i wykonywania godzin służbowych stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 122, poz. 786). Tak więc, do czasu zamieszkania w internacie dojeżdżał on do miejsca pełnienia służby i z powrotem i nie kolidowało to z godzinami pełnienia służby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z.P. wniósł o uchylenie decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych jako naruszającej prawo. Stwierdził, że dodatek za rozłąkę przysługuje mu z racji tego, że nie przesiedlił się do miejsca pełnienia służby z członkami rodziny i został bezpłatnie zakwaterowany w internacie. Wyjaśnił, że do czasu zamieszkania w internacie przebywał na urlopie wypoczynkowym. Nie występował o zmianę godzin rozpoczęcia i zakończenia służby, ponieważ kolidowałoby to z jego obowiązkami służbowymi. Jego zdaniem, organ wadliwie przyjął, że C. jest miejscowością, z której jest dogodny dojazd do L., ponieważ czas dojazdu przekracza 2 godziny. Zwrócił uwagę na fakt otrzymania ryczałtu z tytułu przeniesienia, który nie przysługuje żołnierzowi, w przypadku przeniesienia do miejscowości, z której istnieje dogodne połączenie komunikacyjne. Wskazał, że przyznanie mu bezpłatnego miejsca w internacie przy jednoczesnej odmowie przyznania mu dodatku rozłąkowego jest niespójne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na swoje wcześniejsze ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej w innej miejscowości albo skierowanemu do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby lub miejscem zamieszkania przysługują należności za przeniesienia i podróże służbowe.
Nie jest sporne w sprawie, że skarżący został przeniesiony służbowo do L., ponieważ wyznaczono go na stanowisko służbowe poza C., będącym miejscowością stanowiącą siedzibę jednostki wojskowej, w której zajmował ostatnio stanowisko służbowe, a także iż posiada członków rodziny, którzy nie przesiedlili się wraz z nim do L. i nadal zamieszkują w C. Stosownie do przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy za przeniesienia i podróże służbowe z tytułu przeniesienia służbowego żołnierzowi przysługują następujące należności:
- 1) diety dla żołnierza i członków jego rodziny - za czas przejazdu i pierwszą dobę pobytu w nowym miejscu zamieszkania;
- 2) ryczałt na pokrycie kosztów przejazdu do nowego miejsca zamieszkania osób, o których mowa w pkt 1;
- 3) ryczałt z tytułu przeniesienia;
- 4) zasiłek osiedleniowy;
- 5) zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego;
- 6) dodatek za rozłąkę.
Warunki przyznania dodatku za rozłąkę zawiera przepis § 7a ust. 3 (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji), który przewiduje, że dodatek ten przyznaje się żołnierzowi:
- 1) przeniesionemu służbowo do miejscowości:
- a) w której on lub jego małżonek nie posiada domu lub samodzielnego lokalu mieszkalnego albo on lub jego małżonek nie jest zameldowany na pobyt stały,
- b) z której nie istnieje dogodne połączenie komunikacyjne;
- 2) któremu w nowym miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej nie przekazano do zamieszkiwania z członkami rodziny lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
W ocenie Sądu, Dowódca Wojsk Lądowych wadliwie przyjął, iż przepis § 7a ust. 1 obliguje go, przy rozstrzyganiu o prawie do dodatku za rozłąkę, do oceny możliwości codziennego dojazdu publicznymi środkami transportu z miejscowości, w której zamieszkują członkowie rodziny przeniesionego żołnierza, którzy nie przesiedlili się wraz z nim do nowego miejsca pełnienia służby. Organ odwołując się do treści § 7a ust. 1 rozporządzenia, który w jego ocenie stanowił przesłankę przyznania tej należności, nie odniósł się jednak do warunków przyznania tego dodatku, o których mowa w przywołanym wyżej przepisie § 7a ust. 3 rozporządzenia.
Należy stwierdzić, że warunki przyznania dodatku za rozłąkę określa wprost przepis § 7a ust. 3 powołanego rozporządzenia. Natomiast § 7a ust. 1, wskazuje jedynie, że dodatek za rozłąkę dla żołnierza posiadającego członków rodziny, którzy nie przesiedlili się wraz z nim do nowego miejsca pełnienia służby, przysługuje wówczas, gdy nie jest możliwy codzienny dojazd publicznymi środkami transportu.
W ocenie Sądu, brak możliwości codziennego dojazdu będzie miał miejsce wówczas, gdy żołnierz ubiegający się o dodatek za rozłąkę nie otrzymuje zwrotu kosztów przejazdów udokumentowanych imiennym biletem miesięcznym lub ryczałtu na pokrycie kosztów dojazdu do nowego miejsca pełnienia służby w przypadku nieprzedłożenia biletu lub też odbywania dojazdów innym środkiem transportu niż publiczny na podstawie § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia, które przysługują żołnierzowi przeniesionemu służbowo do miejscowości, do której jest możliwy codzienny dojazd publicznymi środkami transportu.
Przesłanki zwrotu kosztów przejazdów oraz ryczałtu, o których mowa powyżej przewiduje ust. 5 tego przepisu, który stanowi, że przyznaje się je żołnierzowi:
- 1) przeniesionemu służbowo do miejscowości:
- a) w której on lub jego małżonek nie posiada domu lub samodzielnego lokalu mieszkalnego albo on lub jego małżonek nie jest zameldowany na pobyt stały,
- b) z której nie istnieje dogodne połączenie komunikacyjne;
- 2) któremu w nowym miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej nie przekazano lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej albo nie przydzielono zakwaterowania tymczasowego;
- 3) który nie posiada uprawnienia do bezpłatnych przejazdów lub zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów, warunki przyznania dodatku za rozłąkę określone w § 7a ust. 3 pokrywają się z warunkami przyznania kosztów przejazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem lub ryczałtu na pokrycie kosztów dojazdu do nowego miejsca pełnienia służby przewidzianymi w § 3 ust. 5 rozporządzenia. Zatem w konsekwencji należy przyjąć, że § 7a ust. 1 zawiera jedynie normę kolizyjną wyłączającą możliwość zbiegu prawa do tych należności.
Zdaniem Sądu, użyte w rozporządzeniu pojęcie miejscowości, do której jest możliwy codzienny dojazd publicznymi środkami transportu, nie ma charakteru zobiektywizowanego i nie zostało poddane ocenie organu. Znajduje to potwierdzenie w braku zdefiniowania tego terminu w § 2 rozporządzenia. Taki pogląd pozostaje w zgodzie także z przepisem § 10 rozporządzenia przewidującym, że zarówno dodatek za rozłąkę jak i zwrot kosztów przejazdów oraz ryczałt jest wypłacany na pisemny wniosek żołnierza, a zatem organ rozstrzygając o przyznaniu zwrotu kosztów i ryczałtu, bądź o dodatku za rozłąkę bada jedynie spełnienie warunków do ich przyznania, a nie ocenia czy żołnierz ma możliwości codziennego dojazdu.
Podkreślenia wymaga, że przyjęta przez organ wykładnia przepisów rozporządzenia dotyczących dodatku za rozłąkę, w szczególności przyjęcie, że to organ ocenia czy z miejscowości gdzie zamieszkuje rodzina przeniesionego żołnierza możliwy jest codzienny dojazd publicznymi środkami transportu do miejscowości, w której pełni on służbę w istocie czyni iluzorycznym jeden z warunków przyznania tego dodatku przewidziany w przepisie § 7a ust. 3b, tj. przeniesienie służbowe do miejscowości, z której nie istnieje dogodne połączenie komunikacyjne. Pojęcie miejscowości, z której istnieje dogodne połączenie komunikacyjne jest zdefiniowane w § 2 pkt 7 rozporządzenia, wskazując, że jest to miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu, przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania, bez uwzględnienia dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której żołnierz dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe, z tym że w przypadku, gdy do tej miejscowości istnieją różne możliwości dojazdu, do obliczenia czasu dojazdu przyjmuje się czas jazdy ze stacji (przystanku) o najdogodniejszym połączeniu.
Określony w tak precyzyjny sposób warunek dotyczący możliwości dojazdu przeniesionego żołnierza do miejsca pełnienia służby pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem przyjmującym konieczność każdorazowej oceny możliwości codziennego dojazdu publicznymi środkami transportu do miejscowości, w której pełni on służbę.
Organ rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o przyznanie mu dodatku za rozłąkę, w oparciu o ustawę o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i wydane na jej podstawie rozporządzenie wykonawcze Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy za przeniesienia i podróże służbowe, jest zobligowany do uwzględnienia wytycznych Sądu zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.