Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Komenda [...] Policji zawiadomiła B. H., że do Wydziału [...] K[...]P wpłynęła informacja o prowadzonej wobec wymienionego procedurze niebieskiej karty. K[...]P poinformował, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 284 ze zm.) ustawodawca dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego przyznał Policji możliwość odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, w przypadku ujawnienia okoliczności, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. K[...]P wskazała, że wystąpienie wskazanej przesłanki u osoby posiadającej pozwolenie na broń, może spowodować powstanie zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego oraz dla samego posiadacza pozwolenia, uznać należy, że wzgląd na to bezpieczeństwo ma w tym przypadku pierwszeństwo nad interesem strony polegającym na pozostawieniu jej prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie.
Jednocześnie K[...]P wezwał B. H. do zdania posiadanych czterech zaświadczeń uprawniających do nabycia broni o wskazanych w piśmie numerach wydanych w dniu [...].08.2016 r. oraz legitymacji posiadacza broni o wskazanym w piśmie numerze do depozytu [...] K[...]P za pośrednictwem funkcjonariuszy Komendy Rejonowej Policji [...]. Wskazano przy tym, że czynność materialno-techniczna odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni ze względu na prowadzoną procedurę Niebieskiej Karty nie jest równoznaczna z cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni. Podano, że ustanie okoliczności będących podstawą zabezpieczenia powoduje zwrot broni odebranej na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.
W dniu [...] lutego 2020 r. w K[...]P sporządzono protokół przejęcia broni i amunicji do depozytu.
Pismem z dnia [...] marca 2020 r. B. H., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Komendanta [...] Policji w postaci odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów w sprawie posiadania broni. Pełnomocnik wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności materialno-technicznej zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 19 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przestanki określone w powołanych przepisach do zabezpieczenia prewencyjnego broni, w sytuacji w której skarżący nie jest osobą stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazaną prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazaną prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Pełnomocnik w uzasadnieniu podkreślił, że żadna z powołanych powyżej przesłanek w odniesieniu do skarżącego nie została spełniona, jest on osobą niekaraną, nie ma on nawet statusu osoby podejrzanej w jakimkolwiek postępowaniu karnym. Wskazał, że sam fakt wszczęcia procedury niebieskiej karty nie może w przedmiotowej sprawie stanowić podstawy dla zastosowania powołanego przez organ trybu prewencyjnego odebrania broni. Pełnomocnik podniósł m.in., że mimo złożonego przez małżonkę skarżącego w dniu [...] lutego 2020 r. zawiadomienia o rzekomej przemocy stosowanej w rodzinie i uruchomienia wywołanego tym zgłoszeniem procedury niebieskiej karty skarżącemu nie postawiono żadnych zarzutów i natychmiast po przesłuchaniu go w dniu [...] lutego 2020 r. przez funkcjonariuszy Policji zwolniono do domu. Pełnomocnik wskazał też, że "do dnia [...] lutego 2020 roku (co zbiegło się w czasie z patem w toku negocjacji dotyczących warunków rozstania się małżonków) nie miała miejsca żadna interwencja policji dotycząca niewłaściwego zachowania wobec małżonki ze strony B. H., albowiem takie zachowania nigdy ze strony mojego Mocodawcy nie zaistniały."
Pełnomocnik wskazując na powołane już wyżej przepisy ustawy o brani i amunicji podniósł, że zainicjowanie procedury niebieskiej karty nie należy do katalogu okoliczności uzasadniających odebranie broni, zwłaszcza w kontekście okoliczności faktycznych niniejszej sprawy.
Komendant [...] Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa prawnego. Pełnomocnik wskazał m.in., że w dniu [...] lutego 2020 r wpłynęła do Wydziału [...] informacja z Komendy Rejonowej [...], iż w rodzinie Państwa H. została wszczęta procedura "Niebieskiej Karty" gdzie jako sprawca przemocy w rodzinie został wskazany skarżący. Pełnomocnik podał, że w tym samym dniu do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji wpłynęło pismo żony skarżącego z prośba o pilną reakcję i jak najszybsze cofnięcie B. H. pozwolenia na broń. Pełnomocnik przedstawił informacje podane przez M. H. w wymienionym piśmie dotyczące skarżącego oraz sytuacji rodzinnej. Pełnomocnik organu podniósł, że do pisma wymienionej zostały dołączone "zdjęcia świadczące o przemocy wobec M. H. oraz dokumenty świadczące o leczeniu się Skarżącego z alkoholizmu."
Pełnomocnik wskazał, że organ Policji mając na uwadze przedłożony materiał dowodowy wynikający z akt sprawy uznaje, iż działanie organu jest w pełni uzasadnione i poparte dowodami spełniającymi przesłanki jego zastosowania. Podniósł, że "szczególne znaczne odnoszą okoliczności dotyczące obaw zagrożenia życia i zdrowia M. H. i jej bliskich." Wskazał, że stanowisko skarżącego, że niewłaściwie został zastosowany art. 19 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji jest zatem w świetle wskazanych dowodów bezpodstawne i nieudowodnione. Zdaniem organu zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z brzemienia wskazanych powyżej przepisów prawa, uzasadniające ich zastosowania i dające podstawę działania organowi, które zostało zaskarżone, a które polegało przecież na prewencyjnym zabezpieczeniu broni. Pełnomocnik wskazał, że organ Policji ocenił, że na datę dokonania czynności materialno-prawnej na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego działanie organu było w pełni uzasadnione.
Pełnomocnik wskazał, że skutkiem zastosowanego działania organu Policji właściwego w sprawie pozwoleń na broń jest prowadzenie dalszych czynności mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie posiadania pozwolenia na broń przez skarżącego. Wskazał, że skarżący został wezwany do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia orzeczeń dotyczących spełniania przesłanek do posiadania broni wydanych w oparciu o istniejący stan faktyczny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu. Zarzuty skargi okazały się zasadne.
Przedmiotem kontroli Sądu jest w tej sprawie czynność materialno-techniczna Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2020 r. w postaci odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, o której mowa w art. 19 ustawy o broni i amunicji. Czynność ta należy do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami ustawy Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5, w zakresie broni palnej, a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, na który organ powołał się dokonując czynności odebrania broni i amunicji oraz dokumentów, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu; przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Organ naruszył powołane przepisy prawa materialnego poprzez błędne ich zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy.
W świetle powołanych przepisów, nie może budzić wątpliwości, że czynność odebrania broni na podstawie art. 19 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, może być podjęta wyłącznie wobec tego posiadacza broni, który stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a jednocześnie skazany został prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu; przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
Komendant [...] Policji nie wykazał tak w dniu podjęcia czynności materialno-technicznej, jak i w odpowiedzi na skargę, ani do dnia rozpoznania niniejszej sprawy przez Sąd, aby skarżący był osobą spełniającą przesłanki wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nadto, pełnomocnik skarżącego jednoznacznie oświadczył w skardze, że żadna z powołanych w tym przepisie przesłanek nie została spełniona w odniesieniu do skarżącego i skarżący jest osobą niekaraną. Stwierdzeń tych organ udzielając odpowiedzi na skargę nie zakwestionował.
Dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie są objęte wszystkie osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego lecz tylko te, które jednocześnie zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za enumeratywnie wskazane w nim przestępstwa.
Na gruncie powołanych przepisów bezsporne jest, że ani procedura niebieskiej karty ani nawet wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej, nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Dodatkowo wskazać należy, że choć Komendant [...] Policji dokonując zaskarżonej czynności powołał się na art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, to z akt sprawy, jak i z odpowiedzi Komendanta [...] Policji na skargę nie wynika również, aby zaszła podstawa z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, a zatem, aby przeciwko skarżącemu toczyło się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Okoliczności takiej organ do dnia rozpoznania niniejszej skargi nie wykazał.
Pojęcie "przeciwko której toczy się postępowanie karne" oznacza, że musi być wydane postanowienie o przedstawieniu zarzutów (v. wyrok NSA z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1351/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). W aktach sprawy znajduje się kopia postanowienia z dnia [...] lutego 2020 r. o wszczęciu dochodzenia o przestępstwo określone w art. 207 § 1 k.k. Powyższe nie daje podstaw do traktowania skarżącego jako osoby, przeciwko której toczy się postępowanie karne. Pełnomocnik skarżącego oświadczył nadto w skardze, że skarżący nie ma statusu osoby podejrzanej w jakimkolwiek postępowaniu karnym. Stwierdzeń tych organ w odpowiedzi na skargę nie podważył (w ogóle się do nich nie odniósł) i nie przedstawił dowodów wskazujących, że skarżącemu przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z akt sprawy nie wynika, aby wobec skarżącego wydane zostało postanowienie o przedstawieniu zarzutów.
Zaskarżona czynność K[...]P nie mogła zatem znajdować oparcia także w powołanym wyżej przepisie prawa. Na gruncie tej przesłanki w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym "Nie można (...) odebrać broni na tej podstawie osobie, która jest podejrzewana, a której formalnie nie postawiono zarzutu popełnienia przestępstwa." (v. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2047/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), orzekł, jak w wyroku.