Uzasadnienie
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (zwana dalej CKL) orzeczeniem z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 20 ust. 1-3 i art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 586) oraz § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późn. zm.), a także § 12 pkt 1 i § 31 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1078 z późn. zm.), oraz § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P.L., utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa.
W dniu 16 marca 2022 r. P.L. (zwany dalej skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na ww. orzeczenie CKL. W ocenie skarżącego, nie zastosowano prawidłowo przepisów rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2021 r. i nie dokonano właściwej klasyfikacji stanu jego zdrowia i zaliczenia choroby nabytej podczas pełnienia służby wojskowej.
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 1151/22 skarga została przekazana według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Po przekazaniu odpisu skargi do organu, CKL, przekazując akta sprawy i odpowiedź na skargę, wniosła o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a., ponieważ sprawy związane z ustaleniem związku chorób ze służbą wojskową, grupy inwalidzkiej i zdolności do pracy nie należą do kognicji sądów administracyjnych. Z ostrożności procesowej organ wniósł również o oddalenie skargi w części dotyczącej określenia zdolności do służby wojskowej.
Organ wyjaśnił, że skarżący (zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] listopada 2015 r.) na podstawie skierowania Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r., został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem przeprowadzenia badania lekarskiego i ustalenia prawa do wojskowej renty inwalidzkiej – zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Skierowanie wystawione zostało na wniosek skarżącego i na podstawie zaświadczenia lekarza o pogorszeniu stanu zdrowia skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Zatem w pierwszej kolejności należy ustalić czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów powszechnych i administracyjnych, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dzielą się na dwie odrębne grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, ponieważ orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.
Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 526), ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2021 r., poz. 1656), ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz.U. z 2017 r. poz. 1950), czy wreszcie powołanej w zaskarżonym orzeczeniu ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego.
Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny, wojewódzki sztab wojskowy – obecnie: centralne wojskowe centrum rekrutacji lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają jedynie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Analogiczne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie P.L. zaskarżył orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa, w ramach którego ustalono schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej, a także określono grupę inwalidztwa, które nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Zatem zaskarżone orzeczenie stanowi orzeczenie wstępne dla właściwego organu, który rozstrzygnie czy skarżącemu przysługuje renta z tytułu inwalidztwa. Na tę kategorię orzeczeń komisji lekarskich, jako nie podlegających kontroli sądu administracyjnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.