Uzasadnienie
Decyzją z [...] listopada 2013 r. Minister Edukacji Narodowej uchylił decyzję [...] Kuratora Oświaty z [...] lipca 2013 r. w części dotyczącej wskazania terminu usunięcia przez Wójta Gminy [...] uchybień w zatwierdzonych arkuszach organizacji przedszkola i szkół wchodzących w skład Gminnego Zespołu Szkół w [...], wskazał nowy termin usunięcia przedmiotowych uchybień na dzień [...] listopada 2013 r. i w pozostałym zakresie utrzymał w mocy skarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, iż uchybieniami jakich dopatrzył się Kurator Oświaty było:
- 1. zatwierdzenie ogólnej liczby godzin zajęć edukacyjnych w ujęciu rocznym, a nie tygodniowym, co jest sprzeczne z art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty i § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych,
- 2. brak w arkuszu organizacji gimnazjum podziału na grupy w klasach pierwszych na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z informatyki i języków obcych w oddziałach liczących więcej niż 24 uczniów i na zajęciach wychowania fizycznego, gdzie liczba uczniów nie może być większa niż 26 – w związku z likwidacją przez Wójta jednego oddziału klasy pierwszej na etapie zatwierdzania arkusza, co narusza art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty i § 7 ust. 1 pkt 1, 2, 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych,
- 3. brak podziału na grupy w klasach IV b i V b Szkoły Podstawowej w [...]na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zajęć komputerowych i języków obcych w oddziałach liczących więcej niż 24 uczniów i na zajęciach wychowania fizycznego, gdzie liczba uczniów nie może być większa niż 26, co narusza art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty i § 7 ust. 1 pkt 1, 2, 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych,
- 4. nieumieszczenie w arkuszu organizacyjnym przedszkola godzin przeznaczonych na zajęcia z terapii pedagogicznej i rewalidacji oraz na zajęcia logopedyczne i religię zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o systemie oświaty i § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, § 5 ust. 1 Ministra Edukacji Narodowej z 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (dawniej § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach),
- 5. nieumieszczenie w arkuszu organizacyjnym szkoły podstawowej i gimnazjum godzin zajęć rewalidacyjnych w ujęciu tygodniowym, co narusza art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie oświaty i § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, § 5 ust. 1 Ministra Edukacji Narodowej z 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (dawniej § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach),
- 6. wskazanie dyrektorowi imiennej listy nauczycieli do zwolnienia z możliwością zatrudnienia za zgodą nauczyciela na zmniejszenie obowiązkowego wymiaru godzin, co narusza art. 39 ust. 3 pkt 1 i 34b ustawy o systemie oświaty.
W ocenie organu, powyższe uchybienia nie budzą wątpliwości zarówno co do faktów, jak i stanu prawnego. Stąd więc zobowiązanie organu prowadzącego placówki oświatowe do ich usunięcia, było konieczne.
Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiódł Wójt Gminy [...], wnosząc o jej uchylenie w zakresie punktów 2 i 3.
Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- - art. 6 K.p.a.,
- - art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty,
- - § 8 załącznika nr 1, § 10 załącznika nr 2 i § 12 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie posiada kompetencji do wydawania poleceń dotyczących zatwierdzania arkuszu organizacyjnego. Wskazano, że organ nie podał tego, jakie przepisy prawa zostały naruszone. Zarzucono też organowi, iż w sposób nieuprawniony stosował przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, podczas gdy powinien stosować rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.
Skarżący zwrócił też uwagę, że aktualnie został zatwierdzony nowy arkusz organizacyjny, w którym organ prowadzący przypisał jeszcze większą łączną liczbę godzin zajęć obowiązkowych niż wynika to z rozporządzenia MEN.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
W pierwszej kolejności należało podkreślić, iż sąd administracyjny bada prawidłowość skarżonej decyzji na datę jej wydania, uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący na tę chwilę. Stąd też nie mogły zostać uwzględnione argumenty dotyczące działań podjętych przez organ prowadzący, po dacie wydania skarżonego aktu.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu, w jego realiach faktycznych, sprowadzała się do oceny tego, czy Kurator Oświaty był uprawniony do polecenia organowi prowadzącemu usunięcia uchybień, oraz do tego, czy stwierdzone przez Kuratora uchybienia miały faktycznie miejsce.
Odnosząc się do powyższej problematyki w pierwszej kolejności należało przywołać przepis art. 34 ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572), zgodnie z którym: "jeżeli szkoła lub placówka, albo organ prowadzący, prowadzi swoją działalność z naruszeniem przepisów ustawy, organ sprawujący nadzór pedagogiczny może polecić w drodze decyzji, usunięcie uchybień wyznaczonym terminie".
Na podstawie powyższego przepisu organ nadzoru pedagogicznego orzeka w formie decyzji administracyjnej. Przesłanką do jej wydania jest prowadzenie przez podmiot badany, działalności z naruszeniem przepisów ustawy. Odkodowując pojęcie "ustawa" – należy nawiązać do ustawy o systemie oświaty. Ten bowiem akt prawny reguluje tryb i sposób funkcjonowania placówek oświatowych.
Jeśli chodzi o zakres przedmiotowy omawianego przepisu, to jest on bardzo szeroki. Obejmuje swym zakresem całą działalność prowadzoną przez szkołę lub placówkę, a więc także materię powiązaną z arkuszami organizacyjnymi.
Przenosząc powyższe rozważania na materię niniejszej sprawy wskazać należy, że [...] Kurator Oświaty, w myśl przepisu art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, był uprawniony do wydania decyzji z [...] lipca 2013 r. Jest bowiem organem sprawującym nadzór pedagogiczny, o jakim mowa w przywołanej regulacji prawnej. Uchybienia jakich się dopatrzył i zalecenia wydane przez niego związane zaś były bezpośrednio z prowadzeniem przez przedszkole i szkołę działalności oświatowej. Stąd też zarzut działania organu wbrew umocowaniu ustawowemu jawi się jako nietrafny.
Zasadnymi są również konkluzje Ministra Edukacji Narodowej, iż skarżona decyzja Kuratora Oświaty jest poprawna pod względem formalnym. Wbrew bowiem zarzutom skargi, w poszczególnych punktach stwierdzających uchybienia, były wskazywane przepisy prawa, których naruszenia dopatrzył się organ. Naruszone przepisy pochodziły zaś z ustawy o systemie oświaty oraz z wydanych w jej wykonaniu aktów normatywnych.
Organ poprawnie też przyjął, że Kurator Oświaty miał podstawy ku temu, aby odnosić się do regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych. Badał bowiem poprawność sporządzenia planów nauczania. Zasadnie stosował więc normę prawną regulującą tematykę, którą się zajmował.
Co się tyczy meritum sprawy, to tutejszy Sąd również nie dopatrzył się po stronie organu uchybień, mogących skutkować koniecznością eliminacji z obrotu prawnego skarżonej decyzji.
W szczególności uwypuklenia wymaga fakt, że zatwierdzenie ogólnej liczby godzin zajęć edukacyjnych, powinno mieć miejsce w ujęciu tygodniowym, a nie rocznym. Taka prawidłowość wynika wprost z przepisów ustawy o systemie oświaty – m.in. z art. 41 ust. 2 pkt 1 tego aktu prawnego, zgodnie z którym: "Rada pedagogiczna opiniuje w szczególności organizację pracy szkoły lub placówki, w tym tygodniowy rozkład zajęć edukacyjnych (...)". Sformułowanie przywołanego przepisu świadczy więc o tym, że wolą ustawodawcy było organizowanie pracy placówki oświatowej w ujęciu tygodniowym.
W świetle powyższego, zarzuty skargi uznać należy za nietrafne. Oparte bowiem były na treści zapisów rozporządzeń. W sytuacji zaś, gdy zachodzi sprzeczność pomiędzy regulacjami zawartymi w aktach prawnych różnych rzędów, pierwszeństwo należy przyznać regulacjom zawartym w akcie nadrzędnym. Skoro więc regulacje ustawowe derogują postanowienia rozporządzeń – jako aktów niższego rzędu, organ trafnie wywodził swoje wnioski, dotyczące tygodniowego planu pracy, z treści ustawy o systemie oświaty.
Co się tyczy uchybień opisanych w punktach 2 i 3, tj. braku podziału na grupy, konkluzje Kuratora Oświaty pozostają w zgodzie z regulacjami wynikającymi z art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty i § 7 ust. 1 pkt 1, 2, 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych. W powołanych regulacjach sformułowany bowiem został obowiązek podziału na grupy, powiązany z ilością uczniów w oddziałach.
Zasadnie też organ sprecyzował uchybienia zawarte w punkcie 4, a dotyczące arkusza organizacyjnego przedszkola. Ich uzasadnieniem jest bowiem treść art. 64 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o systemie oświaty i § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (dawniej § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach).
Słusznie też organ zwrócił uwagę w skarżonej decyzji na przepis art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym w sprawach zatrudniania i zwalniania nauczycieli oraz innych pracowników szkoły lub placówki, decyduje dyrektor, jako kierownik zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami. Pamiętać przy tym należy o tym, że ustawa o systemie oświaty przekazała kompetencje do dokonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy wyłącznie dyrektorowi szkoły. Stąd też, jednostki samorządu terytorialnego nie mogą wkraczać w stosunki pomiędzy pracodawcą a pracownikami danej placówki edukacyjnej.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).