Uzasadnienie
Po rozpoznaniu wniosku M. P. z dnia [...] grudnia 2011 r., Zarząd [...] W. uchwałą z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.) oraz § 50 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 2 Statutu [...] stanowiącego załącznik Nr [...] do uchwały Rady m. st. Warszawy Nr LXX/2182/2010 z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 13 lutego 2010 r. Nr 32, poz. 453 oraz poz. 454) w zw. z § 2, § 4 pkt 1 oraz § 24 ust. 1 i § 26 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących u skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), odmówił zakwalifikowania wymienionej zam. przy ul. [...] w W. i nie umieścił jej na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, że względu na zamieszkiwanie w lokalu bez zgody właściciela oraz przekroczenie kryterium metrażowe.
W uzasadnieniu podano, że skarżąca zamieszkuje pod wskazanym wyżej adresem bez zgody właściciela (wezwanie Komornika Sądowego z dnia [...] grudnia 2011 r. do opróżnienia lokalu), którym na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. akt [....] jest J. T. Ponadto skarżąca zajmuje lokal składający się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni całkowitej 40,8m2, w tym powierzchnia pokoi 26,7m2, zatem powierzchnia mieszkalna na 1 osobę wynosi 26,7m2 i w tej sytuacji zostało przekroczone kryterium metrażowe określone w § 4 uchwały Nr LVIII/1751/2009. W wezwaniu z dnia [...] marca 2012 r. do zaprzestaniu naruszenia prawa skarżąca podała, że skoro nie posiada tytułu prawnego do lokalu, to należy ją uznać za osobę bezdomną i w tej sytuacji, zgodnie z treścią powołanej uchwały, może wynajmować lokal z zasobów mieszkaniowych, a to tym bardziej, że nie przekracza minimum dochodowego i jest osobą niepełnosprawną.
W odpowiedzi na powyższe [...] W. pismem z dnia [...] marca 2012 r. stwierdził, że nie widzi podstaw do zmiany stanowiska, bowiem skarżąca nie spełnia powołanych w uchwale przesłanek z § 4 pkt 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca M. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały zarzucając jej:
- 1. naruszenie przepisu § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.),
- 2. naruszenia przepisu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. 2004 Nr 64 poz. 593).
W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny oraz zarzuty zawarte w wezwaniu do zaprzestania naruszenia prawa – zaakcentowała, że jest osobą bezdomną w myśl ustawy o pomocy społecznej, osiąga zamiast wymaganego dochodu 1602,00 brutto jedynie 991,81 zł, zaś w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. nie ustosunkowano się do powyższego.
W odpowiedzi na skargę [...] W. wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że skarżąca nie jest osobą bezdomną z uwagi na fakt zamieszkiwania w spornym lokalu.
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżąca oświadczyła się co do swoich dochodów oraz ponoszonych kosztów.
Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. wniósł o "uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania" oraz o zasądzenie od organu kosztów procesu i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 150% stawek minimalnych według norm przepisanych oraz ewentualnych udokumentowanych wydatków radcy prawnego według spisu kosztów (o ile zostanie przedłożony) zarzucając naruszenie:
- 1. § 5 ust. 2 pkt 3 lit a i b wskazanej już wyżej uchwały Nr LVIII/1751/2009 poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wymóg określony w § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej niepełnosprawność lub ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkania,
- 2. art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego poprzez ich niezastosowanie, tj. iż mieszkaniowy zasób gminy ma zaspokajać potrzeby mieszkaniowe wspólnoty samorządowej, w tym gospodarstw domowych o niskich dochodach, natomiast sposób rozpatrywania przez organ wniosku skarżącej o najem lokalu mieszkalnego z zasobów m. st. Warszawy nie uwzględnił celu, jaki zasób mieszkaniowy ma spełniać, co prowadziło do wypaczenia jego funkcji,
- 3. art. 7, 8, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające w szczególności na nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny i szczególny oraz niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności, tj. czy skarżąca znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej w związku z niepełnosprawnością lub jej ciężką, przewlekłą chorobą.
W uzasadnieniu zaś podkreślił, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (na stałe) i wymaga częściowej pomocy usługowej w zakresie korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, tj. usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych, a ponadto cierpi m.in. [...], natomiast organ nie odniósł się w ogóle do powyższego i co narusza wskazane już wyżej przepisy procedury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem chodzi tu o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała Zarządu W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, bowiem w myśl art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) ustawodawca określił kategorie osób, które posiadają prawo do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu, a takimi osobami są, jak wskazuje powyższy przepis, osoby niemające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mieszkające na terenie gminy, posiadające niskie dochody.
Jeśli chodzi o zasady oraz tryb wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym sposób postępowania przy rozpatrywaniu i załatwianiu wniosków o najem lokali, ustawodawca w art. 21 ustawy, powierzył te kwestie radzie gminy. Z kolei według § 4 pkt 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
W rozpoznawanej natomiast sprawie natomiast bezspornym jest, że skarżąca zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej 26,7m2, a więc przekracza wskazaną powyżej normę 6m2 i co, według hipotezy tej normy prawa, dyskwalifikuje ją do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji przy tej okoliczności, zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem.
Jednakże z drugiej strony skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem według § 5 ust. 2 pkt 3 powyższej uchwały, postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. W rozpoznawanej sprawie natomiast nie budzi wątpliwości fakt, że skarżąca M. P. orzeczeniem Miejskiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe i ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] listopada 2011 r. O złym stanie zdrowia informowała już w załączniku (uzasadnieniu) do wniosku o najem lokalu mieszkalnego z dnia [...] grudnia 2011 r. Ponadto – a właściwie przede wszystkim – powyższe orzeczenie dostarczyła organowi w dniu [...] lutego 2012 r. (co wynika z prezentaty) za pismem przewodnim z dnia [...] lutego 2012 r., jak i sygnalizowała o powyższym w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Tymczasem, mimo że zaskarżona uchwała Zarządu [...] W. nr [...] została podjęta w dniu [...] lutego 2012 r., a więc po dniu powzięcia przez organ informacji o stopniu niepełnosprawności skarżącej, to w jej uzasadnieniu została ta okoliczność całkowicie przemilczana i nie podjęto jakiejkolwiek próby ustalenia związku przyczynowego warunków mieszkaniowych z wyjątkową trudną sytuacją zdrowotną obejmującą orzeczoną wobec niej niepełnosprawność, bądź też jej ciężką, przewlekłą chorobę. Reasumując, organ swoim pasywnym zachowaniem w sposób niedostateczny ustalił stan faktyczny sprawy, naruszając tym samym zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej.
Rozpoznając zatem na nowo sprawę, organ jest zobowiązany do uwzględnienia złożonego do akt sprawy wskazanego już wyżej orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącej M. P. i ocenić tę okoliczność pod kątem przesłanek, o których mowa w cytowanym już wyżej przepisie § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących u skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.).
Na koniec przypomnieć raz jeszcze należy, że zaskarżona uchwała została podjęta w dniu [...] lutego 2012 r., a stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli zaś – w myśl art. 94 ust. 2 ustawy – nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną w dniem orzeczenia o ich niezgodności. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio, zaś wskazane już wyżej przepisy ustawy o samorządzie gminnym są przepisami szczególnym, o których mowa w art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1589/11 – LEX nr 1070354).
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 147 § 1 w zw. z art. 152 i art. 132, a w sprawie kosztów na mocy art. 250 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349), należało orzec jak w sentencji wyroku.