Uzasadnienie
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (§ 2):
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W skardze wniesionej w niniejszej sprawie przez K.G. wskazano, że dotyczy ona postępowania w sprawie stwierdzenia samowoli budowlanej - zardzewiałej rury zakopanej na działce nr 102 w obrębie S., który to obiekt jest nazywany przez PINB w O. "magistralą gazową". Zatytułowano ją natomiast "Skarga na naruszenie prawa procesowego przez organ - PINB w O.". Skarżąca wniosła w niej o ustalenie przez Sąd naruszenia prawa przez organ; aby Sąd nakazał organowi usunięcie naruszenia prawa poprzez poprawne ustalenie stron postępowania w oparciu o urzędowe dokumenty potwierdzające istnienie interesu prawnego każdej ze stron i wystosowanie formalnego wezwania do G.-S. S.A. do wykazania w określonym terminie interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu, pod rygorem wykluczenia z udziału w postępowaniu na prawach strony; aby Sąd nakazał organowi usunięcie naruszenia prawa poprzez poprawne ustalenie statusu obiektu będącego przedmiotem postępowania, w oparciu o urzędowe dokumenty.
Uwzględniając powyższe przepisy, należało stwierdzić, że tak sformułowane żądania skargi nie mogą być przedmiotem skargi rozpoznawanej przez sąd administracyjny. Mogą one stanowić jedynie zarzuty do prowadzonego przez PINB w O. w sprawie stwierdzenia samowoli budowlanej, do których zobowiązany będzie się odnieść organ II instancji, rozpatrując odwołanie skarżącej od podjętego (ewentualnie) przez PINB w O. rozstrzygnięcia w w/w sprawie, a w dalszej kolejności – w razie wydania niekorzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia przez organ II instancji - sąd administracyjny.
Sąd administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c) - zgodnie z art. 145 § 1 u.p.p.s.a. - uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części. W niniejszej sprawie nie ma żadnego zaskarżonego rozstrzygnięcia (decyzji lub postanowienia), a sprawa dotycząca samowoli budowlanej – jak wynika z treści skargi - jest w toku.
Stąd należało uznać skargę za niedopuszczalną, co obligowało do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a..
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Na marginesie można jedynie zaznaczyć, że skarżącej przysługuje prawo wniesienia tzw. skargi powszechnej w trybie art. 227 k.p.a., której przedmiotem może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skargę taką składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia (art. 228 k.p.a.). Zasadą jest, że organem właściwym do rozpatrzenia i załatwienia skarg powszechnych są organy wyższego stopnia lub organy sprawujące bezpośredni nadzór. Kompetentne organy w tym zakresie zostały określone w art. 229 k.p.a.. Skarga powszechna nie może być natomiast przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, bowiem w zakresie działania sądów administracyjnych, określony w art. 3 § 2 u.p.p.s.a., nie mieści się możliwość dokonywania kontroli przez sądy administracyjne skarg powszechnych składanych w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie ze stanowiskiem reprezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym do skarg i wniosków uregulowanych w Dziale VIII k.p.a. nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej, a skarga jako niedopuszczalna, zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu.