Uzasadnienie
4 II SA/Wr 1186/2001 2
Decyzją Starosty Powiatu W. z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 6 pkt 6 lit. b, art. 6 lit. c ust. 2 pkt 1, art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r. Nr 6, poz.
56) oraz art. 104 kpa orzeczono o odmowie przyznania A. T. zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % kwoty zasiłku określonego art. 24 ust. 1 ustawy. W motywach podano m.in., że wnioskiem z dnia [...]r. A. T. zwrócił się do Starosty Powiatu W. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 %, dołączając do wniosku zaświadczenie byłego pracodawcy, tj. "A" SA, które informuje, iż w dniu [...]r. zakład pracy rozwiązał umowę o pracę ze 102 pracownikami w ramach zwolnień grupowych dokonanych w okresie od [...]r. do [...]r.
Na podstawie karty rejestracyjnej i załączników do niej ustalono, że A. T. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...]r. Prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 %, o którym mowa w art. 37j ust. 2 ustawy przyznano mu od dnia [...]r., ponieważ w tym czasie były pracodawca nie rozwiązał umów o pracę z co najmniej 100 pracownikami.
Organ zwrócił uwagę na obecny stan prawny dotyczący powyższego wniosku i powołał art. 37j ustawy będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Wskazał, że aktualnie obowiązujące brzmienie tego przepisu zostało ukształtowane przez ustawę z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 122, poz. 1323), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001r. Ustawą nowelizującą ustawodawca dokonał zmian w treści art. 37j w taki sposób, iż nie ma już zasiłku 160 % związanego z grupowymi zwolnieniami, tj. z co najmniej 100 pracownikami w okresie trzymiesięcznym.
Wykładnia ust. 5 art. 37j ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2000r.) wskazywała, iż zasiłek w wysokości 160 % jest przyznawany w dniu następnym po dniu kiedy został rozwiązany stosunek pracy z setnym pracownikiem w danym zakładzie pracy w wyznaczonym przez tego pracodawcę okresie trzymiesięcznym.
4 II SA/Wr 1186/2001 3
Przytoczona interpretacja straciła znaczenie z chwilą dokonania przez prawodawcę zmiany we wskazanym przepisie.
Organ wskazał, że w chwili orzekania obowiązywały nowe przepisy nie przewidujące zwiększonego zasiłku dla zwolnionych grupowo, m.in. także tym zwolnionym i zarejestrowanym jeszcze w [...]r. w związku z czym należy stosować przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2001r. Informacja pracodawcy dotycząca zwolnień grupowych już nie wiąże Starosty Powiaty W. i nie zobowiązuje go do przyznawania zasiłków przedemerytalnych w wysokości 160% zasiłku podstawowego na wniosek ani z urzędu.
Mając na względzie z jednej strony wyżej przedstawiony stan faktyczny sprawy, z drugiej zaś obowiązując od dnia 1 stycznia 2001r. stan prawny, organ I instancji orzekł jak w wydanej decyzji administracyjnej.
W odwołaniu od tej decyzji A. T. podał, że z pracy został zwolniony w [...]r. w wyniku zwolnień grupowych. Proces zwolnień obejmował ok. 130 osób i został rozłożony w czasie - od [...]r. do [...]r. Po rozwiązaniu stosunku pracy zarejestrował się w urzędzie pracy, gdzie uzyskał prawo do zasiłku przedemerytalnego. Informowano go, że w wypadku zwolnień obejmujących 100 osób otrzyma zasiłek w wysokości 160 %. Uważa powyższą decyzję za krzywdzącą i naruszającą prawa słusznie nabyte, podnosząc, iż do jego sytuacji ma zastosowanie art. 37 j ust. 5 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2001r. Zdaniem skarżącego decydującym w sprawie jest dzień rozwiązania stosunku pracy, zaś wykładnia, że podwyższony zasiłek przysługuje w dniu następnym po dniu, kiedy został rozwiązany stosunek pracy z setnym pracownikiem nie znajduje oparcia w ustawie.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W toku postępowania odwoławczego na podstawie dokumentów załączonych akt sprawy ustalono, że A. T. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...]r., nabywając prawo do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...]r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku określonego w art. 24 ust. 1 ustawy. Na podstawie kwestionariusza analitycznego zwolnień grupowych pracodawca do dnia rejestracji odwołującego się w powiatowym urzędzie pracy, tj. do [...] 4 II SA/Wr 1186/2001 4
r. nie rozwiązał stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Stosunek pracy został rozwiązany do [...]r. z 17 pracownikami. Odwołujący się legitymuje się ogólnym stażem pracy wynoszącym [...] lata, [...] miesiące i [...] dni, w tym [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Ostatnim pracodawcą A. T. była Fabryka Maszyn Rolniczych "A" S.A. we W., gdzie był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy od [...]r. do [...]r. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy w ramach zwolnień grupowych. W okresie od [...]r. do [...]r. zwolniono ponad 100 pracowników.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 37 j ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120 % kwoty zasiłku, z zastrzeżeniem ust. 3-5 ustawy. W związku z tym, że A. T. nie spełnia wymogów do przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % kwoty zasiłku, bowiem w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania nie zamieszkuje w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym należało zdaniem organu odwoławczego przyznać zasiłek przedemerytalny w wysokości 120 % kwoty zasiłku.
Organ wskazał, że przepis prawny, na który powołuje się odwołujący się przestał obowiązywać z dniem 1 stycznia 2001r. W wyniku nowelizacji ustawy zniknął zasiłek 160 % kwoty zasiłku związany z grupowymi zwolnieniami. Brak jest zatem podstawy prawnej do uwzględnienia zgłoszonego przez stronę żądania.
W skardze na powyższą decyzję A. T. wniósł o jej uchylenie, podtrzymując twierdzenia i zarzuty zawarte w odwołaniu. Ponadto podniósł, że kwestionowana regulacja narusza konstytucyjną zasadę nakazującą stosowanie odpowiedniego vacatio legis albowiem nowela ustawy została ogłoszona w Dzienniku Ustaw dnia 31 grudnia 2000r., a weszła w życie w dniu 1 stycznia 2001r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
4 II SA/Wr 1186/2001 5
Decyzją Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. przyznano A. T. prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 % od dnia [...]r. Z akt sprawy wynika, że prawidłowość tej decyzji nie była przez skarżącego kwestionowana w trybie postępowania instancyjnego i skargi sądowej, co oznacza, że Sąd nie ma podstaw do ingerencji orzeczniczej w jej treść.
Wnioskiem z dnia [...]r. A. T. zwrócił się do Starosty Powiatu W. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 %, przedkładając zaświadczenie byłego pracodawcy "A" SA we W., iż w dniu [...]r. zakład pracy rozwiązał umowę o pracę ze 102 pracownikami w ramach zwolnień grupowych dokonanych w okresie od [...] r. do [...] r.
Według brzmienia przepisu art. 37 j ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do dnia 31 grudnia 2000 r., prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % przysługiwało osobie zamieszkałej w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania w powiatach (gminach) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy (...), a także osobie nie zamieszkałej na terenie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociu strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy (ust. 5).
Ustawą z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela,... ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu oraz o zmianie niektórych ustaw... (Dz.U. Nr 122, poz. 1323), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001r., zrezygnowano z unormowania umożliwiającego przyznawanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% osobom niezamieszkałym na terenie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, w wypadku rozwiązania z nimi zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami, pozostawiając możliwość przyznania takiego zasiłku tylko osobom zamieszkałym na terenie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli rozwiązano z nimi zatrudnienie z przyczyn dotyczących zakładu pracy (art. 37 j ust. 3 ustawy).
4 II SA/Wr 1186/2001 6
W dniu podejmowania decyzji przez obie instancje administracyjne ([...]r., [...]r.) obowiązywał przepis art. 37 j ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu, które uzależniało możliwość przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % od łącznego spełnienia dwóch przesłanek: 1) zamieszkiwania danej osoby w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub w okresie jego pobierania na terenie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym;
- 2) rozwiązania z tą osobą zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Zgodnie z niekwestionowanym poglądem literatury i orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracyjne oceniają sprawę i stosują przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydawania decyzji. Tak też organy uczyniły w przedmiotowej sprawie. Oceniając sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydawania decyzji prawidłowo skonstatowały, że skarżący nie spełniał wymogów przyznania zasiłku w wysokości 160 %, gdyż w dniu tym nie zamieszkiwał na terenie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, zaś przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2001r. nie zawierały podstawy do stosowania wobec takich osób przepisów dawniejszych.
Ustosunkowując się do zarzutu niekonstytucyjności regulacji ustawowej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Wskazana zasada legalności znajduje odbicie w procedurze administracyjnej, tj. w art. 6 kpa, który wprowadza zasadę praworządności jako przestrzeganie prawa przez organy administracji publicznej. Powszechnie obowiązującym prawem w zakresie stosunków zatrudnienia i bezrobocia jest ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zaś organy związane jej przepisami nie mogły uchylić się od jej stosowania.
W tej sytuacji zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Skargę zatem należało oddalić co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), mającego zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed admjnistracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).