Uzasadnienie
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania P. w P. (dalej: strona skarżąca) na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z [...], którą nałożono na stronę skarżącą obowiązek utrzymywania trwałego oraz skutecznego wykonania zabezpieczenia obiektu byłej plebanii, zlokalizowanej na terenie działki nr [...] przed dostępem osób postronnych z uwzględnieniem obszaru stref ochronnych wokół obiektu, oraz obowiązek wykonania określonych czynności – robót budowlanych we wskazanych terminach, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Pismem z [...] P. w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższą decyzję. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W złożonym piśmie procesowym strona skarżąca nie zawarła argumentacji odnoszącej się do złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania nie zasługuje na uwzględnienie z powodu nieuprawdopodobnienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: p.p.s.a., sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest ochrona strony skarżącej w okresie do momentu rozpatrzenia skargi, tak aby wykonanie decyzji nie wywołało w jej sytuacji prawnej, ekonomicznej czy osobistej znacznej szkody lub skutków, które byłyby niemożliwe bądź trudne do odwrócenia. Znaczna szkoda to przy tym taka szkoda materialna i niematerialna, która nie mogłaby być wynagrodzona przez uprzedni zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani nie byłoby możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (np. przestałby istnieć przedmiot świadczenia który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, bowiem jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki wykonania aktu, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Zasadą jest, że uprawdopodobnienie przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest obowiązkiem skarżących. Sąd z urzędu – przy braku takiego uprawdopodobnienia – nie jest obowiązany we własnym zakresie poszukiwać okoliczności wskazujących na wystąpienie przesłanek wstrzymania.
Odnośnie charakteru przesłanek podlegających uprawdopodobnieniu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. należy również wskazać, że ponieważ postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter incydentalny, ochronny dla strony przed skutkami jego do czasu rozpoznania skargi – w postępowaniu tym nie bada się legalności kwestionowanej decyzji. Innymi słowy, ocena przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest niezależna od oceny zgodności z prawem tej decyzji. W takim postępowaniu wpadkowym sąd nie dokonuje jego merytorycznej oceny i nie wypowiada się o zasadności zastosowania przez organy określonej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie doszłoby do nieuprawnionego zatarcia różnicy między orzekaniem incydentalnym o wstrzymaniu wykonania postanowienia a orzekaniem merytorycznym o jego legalności. Z tego względu twierdzenia skarżącej strony o istnieniu szeregu uchybień organów pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w kwestii wstrzymania wykonania decyzji. Ocena wyrażona w tym postępowaniu wpadkowym nie ma wpływu na wynik właściwego postępowania sądowego.
Wątpliwości Sądu nie budzi fakt, że obowiązek utrzymywania trwałego oraz skutecznie wykonanego zabezpieczenia obiektu budowlanego, a zwłaszcza obowiązek wykonania robót budowlanych, będzie wymagał poczynienia nakładów finansowych. Nie oznacza to jednak, że w każdym takim przypadku rodzi się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim należy zauważyć, że objęta wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej decyzja administracyjna została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.). Celem decyzji wydawanych na tej podstawie jest utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, bądź środowiska. Obowiązki nakładane w ramach tego postępowania mają na celu ochronę konkretnych dóbr, które w przypadku oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należałoby przeciwstawić potencjalnej szkodzie bądź nieodwracalnym skutkom, jakie grożą osobom zobowiązanym do wykonania robót budowlanych w oparciu o wyżej omawiany przepis. Koniecznym jest również podkreślić fakt, że objęty kwestionowaną decyzją obiekt budowlany jest wpisany do rejestru zabytków.
W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy wnioskodawczyni nie wykazała zatem wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów oraz okoliczności w tym zakresie. Nie wskazała jaka to znaczna szkoda mogłaby zaistnieć w przypadku wykonania decyzji, lub jakie trudne do odwrócenia skutki powstaną. Brak uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia Sądowi ocenę jego zasadności. Tymczasem dla uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek wstrzymania aktu, niezbędne jest nie tylko wskazanie konkretnych danych czy mających nastąpić zdarzeń, ale również poparcie twierdzeń dokumentami źródłowymi. W ocenianej sprawie strona skarżąca nawet w sposób szczątkowy nie nawiązała do przesłanek zawartych w art. 61 p.p.s.a., co uniemożliwiło Sądowi ocenę wniosku.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, że uzasadnienie wniosku nie stanowi wymogu formalnego, lecz jego materialno-prawną argumentację. Z tego też względu jego treść nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia. Podlega natomiast ocenie z punktu widzenia zasadności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.