Uzasadnienie
sygnatura akt IISA/Wr 1340/2001
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Wojewody D. z dnia [...] (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 105 kpa umorzono postępowanie odwoławcze.
Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu o zmianę sposobu korzystania z obiektu budowlanego stroną pozostaje wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni właściciele lokali mieszkalnych. Skoro zatem osobom odwołującym się nie przysługuje przymiot strony, postępowanie administracyjne przed organem drugiej instancji należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Na ostateczną w toku instancji decyzję administracyjną skargę do sądu administracyjnego złożyła wspólnota mieszkaniowa P.S. [...] we W. W skardze podniesiono, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, bowiem zmiana dotychczasowego sposobu użytkowania z lokalu mieszkalnego na gabinet lekarski powoduje także zmianę warunków mieszkaniowych dla współmieszkańców, dlatego ich zdaniem właściciele lokali, będący jednocześnie współwłaścicielami części wspólnych budynku mieli prawo składać odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa procesowego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych orzekając w sprawie organ odwoławczy administracji publicznej przyjął, że stroną w kontrolowanym postępowaniu może być jedynie wspólnota mieszkaniowa, odmawiając tego przymiotu poszczególnym właścicielom lokali mieszkalnych w budynku.
Z taką tezą zgodzić się nie sposób.
Pojęcie strony postępowania administracyjnego było i jest przed miotem zainteresowania zarówno doktryny, jak i bogatego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wedle poglądu ustalonego przez piśmiennictwo "stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. będzie osoba fizyczna lub prawna lub też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie prawa obowiązującego może czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkre tyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji. Każda tak rozumiana strona postępowania musi być przez organ administracyjny wezwana do udziału w postępowaniu wszczętym z urzędu, jak również strona - tak rozumiana - wnosząc swoje żądanie, powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego" (J. Borkowski (w) B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. BECK, Warszawa 2000, wyd. III, s. 206).
W przypadku właściciela lokalu i współwłaściciela części wspól- nych nieruchomości budynkowej taką normą prawa materialnego, dającą mu uprawnienie strony jest przepis art. 140 k.c., wedle którego właściciel w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy; w tych samych granicach może rozporządzać rzeczą, oraz art. 206 k.c., wedle którego każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współ właścicieli.
Z kolei w myśl ustawy o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903) (art.
- 6) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana.
W efekcie należy przyjąć, że jeśli organ przyznaje uprawnienie strony w sprawie o zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkal nego wspólnocie mieszkaniowej, to nie może odmówić jej poszczególnym właścicielom lokali.
W tym miejscu wskazać jeszcze można na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1999 r. (IV S.A. 97/97), w którym zwarto tezę, podzielaną w pełni przez skład orzekający w sprawie niniejszej, że "stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje zarząd i reprezentuje ją na zewnątrz. Jednakże przepis art. 22 ust. 1 cyt. ustawy ogranicza działanie zarządu do kwestii zarządu zwykłego, przy czym ust. 3 tegoż przepisu wymienia przykładowo wiele czynności przekraczających zwykły zarząd. Uregulowanie to nie daje jednoznacznej odpowiedzi, co oznacza sformułowanie, iż zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz, a w każdym razie uregulowanie ww. nie wyklucza działania członków wspólnoty mieszkaniowej na zewnątrz w obronie własnych praw mieszkaniowych.
Skarżący utrzymuje, iż posiada interes prawny w takim ustaleniu warunków zabudowy działki sąsiedniej, aby zapewniony był mu dojazd do garażu i trudno skarżącemu takiego interesu odmówić. W takim razie skarżący uprawniony był do posiadania statusu osoby zainteresowanej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania, mimo że w sprawie występował przedstawiciel Wspólnoty, która zresztą nie wyczerpała wszelkich środków prawnych, albowiem nie złożyła skargi do NSA, mimo że istotna dla członków Wspólnoty kwestia dojazdu do garaży nie została wyjaśniona. W powyższej sytuacji jako trafny należy uznać zarzut skarżącego, iż nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym jego interesu prawnego bez własnej winy, a jest to sytuacja dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), co z kolei stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na stanowczą treść art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995 r".
Reasumując zaskarżona decyzja, jako orzeczenie naruszające przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy podlega uchyleniu w całości, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w zw. z art. 135 ustawy.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ustawy.
Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania uchylonego aktu na podstawie art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą kompetentnego organu będzie merytoryczne odniesienie się do zarzutów odwołania i w efekcie rozpoznanie ich decyzją podjętą wedle zasad zawartych w art. 138 kpa (przy przyjęciu, że odwołujący się będą właścicielami, czyli stroną postępowania) i wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.
Dodatkowo wskazać jeszcze można, że wyjaśnienia także wymaga czy wspólnota mieszkaniowa podjęła w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu istotnie uchwałę, bowiem obecnie akta administracyjne nie dają na ten temat jednoznacznej odpowiedzi.
Ze wskazanych względów należało orzec jak na wstępie.