Uzasadnienie
sygn. akt 3 II SA/Wr 1396/2001
2
Uza s a d n ie n i e
Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyliło decyzję organu I instancji i odmówiło wymeldowania z miejsca stałego pobytu z lokalu przy ul. O. [...] w G. B., K. i K. P.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż wnioskiem z dnia 19 lutego 2001 r. A. i B. K. zwrócili się do organu I instancji o wymeldowanie B., K. i K. P. z lokalu położonego przy ul. O. [...] w G. Jako uzasadnienie podali, iż osoby te nie zamieszkują od sześciu lat w przedmiotowym lokalu, lecz w lokalu położonym w G. przy ul. U. [...]. Po powiadomieniu zainteresowanych oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji decyzją z dnia 19 marca 2001 r. orzekł o wymeldowaniu, w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 ze zm.) B., K. i K. P. Motywując zaskarżoną decyzję organ I instancji wskazał, że B. P. nie posiada uprawnień do lokalu przy ul. O. [...] i nie przebywa w tym lokalu od ok. 6 lat, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym miejscu pobytu, gdzie przebywa nieprzerwanie do chwili obecnej.
Od powyższej decyzji odwołała się B. P. podnosząc, że mieszkanie w którym obecnie przebywa należy do jej teściów, którzy nie mają obowiązku ani chęci meldować ją u siebie. Przez cały czas wyraża gotowość powrotu do miejsca stałego pobytu, lecz brat i bratowa nie zamierzają jej tam wpuścić oraz nie zgadzają się na jej powrót. Podniosła, że brat i bratowa zobowiązali się w akcie notarialnym do zapewnienia jej bezpłatnego mieszkania w jednym pokoju, wspólnej kuchni i łazience do czasu uzyskania przez nie samodzielnego mieszkania.
Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nakłada na osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące obowiązek wymeldowania w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca oraz obowiązek wskazania nowego miejsca pobytu i adresu pobytu. Niewykonanie tego obowiązku upoważnia organy administracji do wykorzystania dostępnych środków egzekucyjnych w celu przymuszenia do wykonania obowiązku meldunkowego bądź do wymeldowania osoby na wniosek lub z urzędu, o ile zostaną spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy.
sygn. akt 3 II SA/Wr 1396/2001
3
Przepis ten określa dwa odrębne stany faktyczne, w których organy gminy zobowiązane są do wydania z urzędu lub na wniosek decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego:
1) gdy dana osoba utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego;
2) gdy dana osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
W sprawie jest bezsporne, że nie było podstaw do wymeldowania B. P. wraz z małoletnimi dziećmi na podstawie drugiego stanu faktycznego. Zatem sprawa mogła być rozpoznana tylko w aspekcie pierwszego stanu faktycznego art. 15 ust. 2 ww. ustawy.
Z akt sprawy wynika, że aktem notarialnym z dnia 28 maja 1993 r. A. i B. K. zobowiązali się zapewnić B. P. bezpłatne mieszkanie w jednym pokoju do czasu uzyskania przez nią samodzielnego mieszkania. W tej sytuacji uprawnione jest stwierdzenie, że B. P. posiada samoistne uprawnienia do przebywania w lokalu mieszkalnym przy ul. O. [...] w G. Wprawdzie zebrany materiał wskazuje, że miejsce stałego pobytu opuściła ona ok. 6 lat temu, to jednak, zdaniem organu odwoławczego, do podjęcia orzeczenia o wymeldowaniu musiałyby być spełnione łącznie przesłanki określone w art. 15 ust. 2 część pierwsza hipotezy. Powyższe skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i odmową wymeldowania B. P. z lokalu przy ul. O. [...] w G.
W skardze na tę decyzję skarżący A. i B. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a w szczególności art. 15 ust. 2 tej ustawy. Podnieśli, że w sprawie w sposób oczywisty została spełniona druga z hipotez, o których mowa w powołanym wyżej przepisie, a mianowicie osoba, której wymeldowania dochodzi wyprowadziła się i nie przebywa pod adresem zameldowania ponad 6 miesięcy. W sprawie jest bowiem niesporne, że B. P. od 6 lat zamieszkuje wraz z mężem i dziećmi w domu teściów, gdzie zajmuje jedną kondygnację. Ma więc w pełni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i warunki mieszkaniowe nieporównanie lepsze niż skarżący.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
sygn. akt 3 II SA/Wr 1396/2001
4
Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Podstawą materialnoprawną rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji administracyjnej jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), który stanowi "organ gminy wydając na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić". Podstawą rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy była pierwsza norma prawna zawarta w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wymeldowanie na tej podstawie było uzależnione od łącznego spełnienia dwóch przesłanek: - po pierwsze, przesłanki utraty uprawnienia do przebywania w lokalu, przy czym w aktualnie obowiązującym stanie prawnym należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002 r. sygn. K 20/01, w którym orzeczono, że "art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. 2001 Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189) jest niezgodny z art. 52 ust. 1, art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", -po drugie, przesłanki bez wymeldowania się opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Przy ustalaniu wystąpienia tej przesłanki organ związany jest przepisami prawa procesowego, a zwłaszcza zasadą ogólną prawdy obiektywnej, ustanowioną w art. 7 K.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).
Stosownie do art. 145a § 1 K.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Konsekwencją zaistnienia podstawy wznowienia postępowania jest możliwość uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi bowiem, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające
sygn. akt 3 II SA/Wr 1396/2001
5
podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie jest przy tym istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie pozostawało poza sporem, iż B. P. wyprowadziła się ze spornego lokalu i nie przebywa w nim ponad sześć lat. Nie posiada też w tym lokalu żadnych rzeczy osobistych. Opuszczając lokal położony przy ul. O. [...] nie wymeldowała się jednak z niego.
W związku z treścią powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestia posiadania uprawnień do lokalu lub ich utraty nie ma znaczenia dla oceny prawnej zameldowania lub wymeldowania, o której mowa w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decydujące jest natomiast, iż B. P. dobrowolnie opuściła przedmiotowy lokal i nie przebywa w nim ponad sześć miesięcy, co jest w sprawie bezsporne.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.