Uzasadnienie
Sygn. akt: 3 II SA/Wr 1518/2001
Rada Gminy P. podjęła w dniu [...] uchwałę Nr [...], w której odwołała - z dniem [...] –J. R. ze stanowiska Sekretarza Gminy. Z pisma J. R. z dnia [...], skierowanego do Przewodniczącej Rady Gminy P., wynika, że uchwała stała się podstawą do rozwiązania z zainteresowaną umowy o pracę za wypowiedzeniem.
Wojewoda D. zaskarżył opisaną uchwałę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W., w trybie przewidzianym w art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W skardze sformułowano zarzut wydania zakwestionowanej uchwały niezgodnie z przepisami § 46 ust. 2 i 3 Statutu Gminy P., co - zdaniem podmiotu skarżącego - stanowi istotne naruszenie prawa. Na poparcie swojej oceny Wojewoda D. powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. Jej zdaniem, naruszono jedynie przepisy proceduralne w ten sposób, że nie podjęto uchwały w sprawie odwołania na następnej sesji, niemniej jednak Rada wysłuchała wyjaśnień Sekretarza Gminy. Niezwłoczne podjęcie zakwestionowanej uchwały było podyktowane brakiem możliwości dalszej współpracy Wójta Gminy z Sekretarzem. Zaistniałe uchybienie proceduralne nie stanowi istotnego naruszenia prawa. Wynik głosowania wskazuje, iż podobna uchwała zapadłaby na następnej sesji. Przychylając się do prośby J. R., Rada - w obecności zainteresowanej, po wysłuchaniu jej kolejnych wyjaśnień - nie uchyliła zaskarżonej uchwały na sesji w dniu 12 lipca 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W związku z dokonaną reformą sądownictwa administracyjnego, od dnia 1 stycznia 2004 r. skarga podlegała już rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako miejscowo i rzeczowo właściwy. Uwzględniając dyspozycję art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Sąd zobowiązany był stosować przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powoływanej w dalszych rozważaniach - w skrócie -jako p.s.a.
Sygn. akt: 3 II SA/Wr 1518/2001
Należy podkreślić, że stosownie do art. 3 § l p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie, między innymi w art. 147 § 1 p.s.a.
Zaskarżona uchwała została wydana z ewidentnym naruszeniem jednoznacznie sformułowanych przepisów § 46 ust. 2 i 3 Statutu Gminy P., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy P. z dnia [...] (Nr [...]). W § 46 ust 2 Statutu sformułowana została zasada, w myśl której uchwały Rady Gminy w sprawie odwołania Sekretarza i Skarbnika Gminy nie mogą być podjęte na sesji, na której zgłoszony został wniosek o odwołanie, natomiast w ust. 3 tego samego paragrafu zastrzeżono, że przed podjęciem uchwały o odwołaniu, Rada jest zobowiązana wysłuchać wyjaśnień osoby, której dotyczy wniosek o odwołanie.
Okolicznością bezsporną w sprawie, przyznaną przez stronę przeciwną w odpowiedzi na skargę, jest fakt podjęcia uchwały o odwołaniu J. R. - dotychczasowego Sekretarza Gminy P. - w dniu [...], na tej samej sesji, na której Wójt Gminy J. P. złożyła wniosek o odwołanie. Z wyciągu z protokołu przedstawiającego przebieg obrad na tej właśnie sesji wynika ponadto, że J. R. dwukrotnie stwierdzała, iż nieznane są jej zarzuty formułowane pod jej adresem, które chciałaby poznać, by móc się do nich ustosunkować. Zarzuty te sformułowano dopiero w toku dyskusji, podjętej po uprzednim utajnieniu tej części obrad Rady. W protokole brak jakiejkolwiek wzmianki o tym, czy bezpośrednio zainteresowana miała możliwość złożenia wyjaśnień do stawianych jej zarzutów. Odnotowano w nim jedynie, że "Pani Wójt podtrzymała swój wniosek o odwołanie Sekretarza Gminy uzasadniając go tym, że nie widzi dalszej współpracy", a także to, iż "Uchwała w sprawie odwołania Sekretarza Gminy została podjęta 11 głosami "za", 5 "przeciw", i 1 "wstrzymujący się".
W konsekwencji należy przyjąć, że brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego wykonanie przez Radę Gminy P. obowiązku wysłuchania osoby, której dotyczył wniosek, i to przed podjęciem stosownej uchwały o odwołaniu, przewidzianego w § 46 ust. 3 Statutu Gminy. Na marginesie tej kwestii należy jedynie zauważyć, że - z oczywistych powodów - naruszenia Statutu w tej części nie mogło konwalidować zaproszenie J. R. na sesję w dniu [...], w celu wysłuchania jej wyjaśnień, po wcześniejszym już podjęciu uchwały o jej odwołaniu, skoro Statut wymaga wysłuchania przed podjęciem takiej uchwały.
Przystępując do oceny obu stwierdzonych uchybień, należy podkreślić, że Statuty gmin mają charakter szczególnego aktu prawa miejscowego. Jak trafnie zauważył w skardze Wojewoda D., statut ma charakter regulacji ustrojowej obowiązującej na obszarze gminy, co wynika wprost z brzmienia art. 3 ust. 1 wcześniej już przywołanej ustawy o samorządzie gminnym. Jest zatem aktem generalnym, z którego postanowienia- 3
Sygn. akt: 3 II SA/Wr 1518/2001 mi powinny być zgodne wszystkie inne uchwały organów gminy, zwłaszcza zaś te, które dotyczą - co ma miejsce także w rozpoznawanej sprawie -indywidualnych, skonkretyzowanych spraw.
Naczelny Sąd Administracyjny zwracał niejednokrotnie uwagę na szczególny charakter statutów gmin, zajmując przy tym jednoznaczne stanowisko, zgodnie z którym naruszenie postanowień statutu przez uchwały organów gmin lub sprzeczność uchwał z postanowieniami statutu przesądzają jednocześnie o nieważności takich uchwał, między innymi także w rozumieniu art. 91 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. pierwsze tezy: wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 1996 r., II SA 3174/95, ONSA 1997, Nr 2, poz. 64 i niepublikowanego wyroku NSA z dnia 9 marca 1999 r., II SA 6/99). Stanowisko to podziela w całej rozciągłości skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie.
Oceniając sprawę w tym kontekście, nie można więc podzielić zapatrywania wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że podjęcie przez Radę Gminy P. zaskarżonej uchwały w sposób pozostający w oczywistej sprzeczności z postanowieniami § 46 ust. 2 i 3 Statutu tej Gminy, stanowi jedynie nieistotne uchybienie przepisom proceduralnym. Przeciwnie, uchwałę podjętą w tych warunkach należy kwalifikować jako sprzeczną z prawem, w rozumieniu art. 93 ust. 1 w związku z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, co w konsekwencji obligowało Sąd do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 147 § I p.s.a.