Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wstrzymał Spółdzielni Mieszkaniowej A w G. prowadzenie robót budowlanych przy adaptacji pomieszczeń strychowych na cele mieszkaniowe w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w G. przy ul. S. [...] wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.
W uzasadnieniu wskazał, że Spółdzielnia prowadząc prace adaptacyjne strychu dokonuje istotnych zmian w konstrukcji więźby dachowej wycinając elementy konstrukcyjne ponad potrzebę uzyskania powierzchni użytkowej i bez zgodności z projektem budowlanym, ponadto stwierdzono odstępstwo polegające na usytuowaniu okna wraz z lukarną w dylatacji budynku.
W zażaleniu Spółdzielnia zarzuciła, że prowadzi prace zgodnie z pozwoleniem na przebudowę.
Zaskarżonym postanowieniem D. Wojewódzki Dyrektor Nadzoru Budowlanego we W. powołując podstawę z art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 kpa uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie zażaleniowe.
W uzasadnieniu wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] nałożył na Spółdzielnię obowiązek przedłożenia określonej dokumentacji w zakresie przedmiotowych robót. Spółdzielnia zaskarżyła zarówno postanowienie wydane w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jak i stanowiącą konsekwencję jego wydania decyzję opartą na art. 51 ust. 1 tej ustawy. W sytuacji, gdy odwołanie od takiej decyzji przekazane zostaje organowi II instancji jeszcze przed rozstrzygnięciem zażalenia na postanowienie ją poprzedzające – organ odwoławczy zobowiązany jest uchylić postanowienie wstrzymujące roboty i umorzyć postępowanie zażaleniowe. Prawidłowość aktów organu I instancji oceniana jest wtedy wyłącznie w postępowaniu odwoławczym i w nim też zostanie dokonana ocena prawna niniejszej sprawy.
Na postanowienie powyższe skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wniósł T. B. posiadający własnościowe prawo do lokalu w spółdzielni mieszkaniowej, położone w budynku przy ul. S. [...] w sąsiedztwie wykonywanej adaptacji. Treścią skargi jest szeroko umotywowany sprzeciw przeciwko wykonania adaptacji strychu na mieszkania w ogóle. Skarga i jej pisemne uzupełnienie nie zawiera natomiast żadnych zarzutów związanych z treścią zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową dokumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak wynika z wyraźnego brzmienia art. 138 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym (odpowiednio w zażaleniowym na mocy art. 144 k.p.a.) organ odwoławczy może wydać wyłącznie następujące rozstrzygnięcia: 1. o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia;
- 2. o jego uchyleniu i orzeczeniu co do istotny sprawy;
- 3. o jego uchyleniu i umorzeniu postępowania pierwszej instancji; (bądź wyjątkowo jedynie o uchyleniu w przypadku niektórych postanowień);
- 4. o umorzeniu postępowania odwoławczego i 5. o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia (szczegółowo na temat dopuszczalnych rodzajów rozstrzygnięć organu odwoławczego patrz B. Adamiak w KPA Komentarz wyd. Beck 2004 s. 595-602 i 612). Jak wnika z powołanej w zaskarżonym postanowieniu podstawy prawnej z art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 k.p.a. zamiarem organu odwoławczego w nin. sprawie było wyłącznie umorzenie postępowania odwoławczego, czyli wywołanie skutku w postaci nadania mocy wiążącej postanowieniu organu I instancji. Sprzecznie z powołaną podstawą prawną i skutkiem procesowym jej zastosowania oraz niezgodnie z zakresem możności orzekania w ramach stosowania art. 138 k.p.a., organ odwoławczy zbędnie orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Orzeczenie o samym jedynie uchyleniu zaskarżonego orzeczenia byłoby wadliwe procesowo, tak samo jak wadliwe było jego połączenie z samodzielnym rodzajem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego. Bezzasadne było ponadto wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji umotywowanie potrzeby tego uchylenia poprzez błędny wywód materialnoprawny.
Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz.1 126) postanowienie o wstrzymaniu robót traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1, a w nawiązaniu do tego przepis art. 51 ust. 1 cyt. ustawy nakazywał wydanie decyzji przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust.
4. Jak wynika z tych przepisów, niewydanie decyzji w zakreślonym przez ustawę terminie wywołuje utratę ważności samego postanowienia i bezprzedmiotowość ewentualnego postępowania zażaleniowego, ale ponadto wydanie decyzji z art. 51 jest prawnie dopuszczalne (odnośnie robót wykonywanych) jedynie w przypadku uprzedniego wydania postanowienia z art. 50 i w terminie jego ważności, zaś uchylenie postanowienia może mieć istotny wpływ na moc prawną decyzji (patrz wyrok NSA z 27.09.2002r. IV SA 2174/00 ONSA 2053/4/138).
Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, sprawa ta była już uprzednio rozstrzygana w instancji odwoławczej, w której w dniu [...] zapadło postanowienie uchylające wydane po raz pierwszy postanowienie z art. 50 Prawa budowlanego i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy zawarł prawidłowe oceny prawne i wskazania, a w szczególności trafnie wyjaśnił brak w nin. postępowaniu przymiotu strony w odniesieniu do członka spółdzielni mieszkaniowej T. B. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie przebudowy w budynku mieszkalnym spółdzielni strychu, przeznaczonego dotychczas do wspólnego użytku członków spółdzielni posiadających w takim budynku własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, członkowie spółdzielni nie są stroną w sprawie o udzielenie spółdzielni pozwolenia na taką przebudowę (patrz J. Siegień Prawo budowlane. Komentarz wyd. Beck 2003 s. 116-118 z cyt. tam orzecznictwem sądowym.
Skarga w nin. sprawie wniesiona została zatem przez osobę nie mającą w tym interesu prawnego. Uzasadniało to skorygowanie zaskarżonego postanowienia jedynie w części, w celu nadania mu brzmienia zgodnego z ustawą procesową oraz w sposób pozwalający na realizację wyrażonego w jego uzasadnieniu zamiaru rozpoznania całokształtu sprawy w instancji odwoławczej na skutek odwołania strony od decyzji opartej na art. 51 Prawa budowlanego.
Z tych względów oraz na podstawie art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1c, art. 151 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr4 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie.