Uzasadnienie
sygn. akt 3 II SA/Wr 1753/2001 2
Decyzją nr [...] z dnia [...]r. D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. z 1998r. Dz.U. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, którym odmówiono stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej określonej w pozycji 15 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że podstawą wydania przez organ I instancji negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia były orzeczenia wydane przez Poradnię Chorób Zawodowych w L. z dnia [...]r. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r. a także przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w środowisku pracy.
Z informacji zawartych w dokumentacji sprawy wynika, że skarżący był zatrudniony w Hucie [...] w G. na Wydziale [...] na stanowiskach ślusarza, ślusarza dyżurnego, ślusarza specjalisty smarownika w latach [...]-[...]. Od [...]r. rozpoczął pracę jako ślusarz, a następnie ślusarz-spawacz na Wydziale Utrzymania Ruchu P-10. Podczas pracy na ww. stanowiskach narażony był na hałas o natężeniu od 85,5 do 91,4 dB. Z przestawionych w sprawie opinii lekarskich wynika, że wielkość uszkodzenia słuchu u skarżącego nie spełniała lekarskich kryteriów choroby zawodowej.
Rozpoznając odwołanie skarżącego organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Podniósł, że zgodnie z rozporządzeniem rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej wcześniejsze rozpoznanie przez właściwe placówki służby zdrowia. W przedmiotowej sprawie żaden z organów opiniujących nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej, co wykluczało wydanie pozytywnej dla skarżącego decyzji. Wskazał także, iż sam fakt potwierdzenia narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy jest niewystarczający do stwierdzenia choroby zawodowej.
W skardze na tę decyzję, domagając się jej uchylenia, skarżący podniósł, że w sprawie nie ulega wątpliwości, iż był przez wiele lat narażony na działanie hałasu, że warunki pracy były szkodliwe dla zdrowia, lecz z uwagi na stwierdzony uszczerbek słuchu uznano, że nie ma to postaci choroby zawodowej. Wskazał, że stwierdzony ubytek słuchu jest upośledzeniem, który nie pozwala mu sprawie funkcjonować.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
sygn. akt 3 II SA/Wr 1753/2001 3
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Stosownie do postanowień § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze. zm.), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. By zatem określona choroba mogła być uznana za chorobę zawodową muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze choroba taka musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym wyżej mowa, a po wtóre winna być spowodowana czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej. Musi bowiem, jak wyżej zaznaczono, wystąpić tu obok zamieszczenia choroby w wykazie chorób zawodowych i drugi czynnik, by chorobę tę można było uznać za chorobę zawodową - to znaczy do jej powstania powinny przyczynić się czynniki szkodliwe, występujące na stanowisku pracy osoby zainteresowanej.
W przypadku skarżącego wystąpiły normatywne przesłanki, które pozwalały uznać wykryte u niego schorzenie za chorobę zawodową. Z prawnego punktu widzenia pojęcie "choroby zawodowej" nie jest związane z rozmiarem doznanego uszczerbku na zdrowiu, oznacza natomiast kwalifikację prawną choroby biologicznej i można o niej mówić w odniesieniu do chorób wymienionych w wyżej powołanym wykazie chorób zawodowych, w wypadku stwierdzenia, że zachorowanie ma ową przyczynę w warunkach wykonywania pracy.
W sytuacji, gdy u skarżącego stwierdzono ubytek słuchu (uszczerbek na zdrowiu) i stwierdzono ponadnormatywne natężenie hałasu na stanowisku pracy, którą wykonywał, to ten ubytek słuchu, zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w pkt 15 wykazu chorób zawodowych, należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Skarżący wykonywał bowiem przez około [...] lat pracę w warunkach ponadnormatywnego hałasu, co stanowi dostateczną podstawę do uznania związku przyczynowego pomiędzy utratą przez niego słuchu a tymi sygn. akt 3 II SA/Wr 1753/2001 4 warunkami (pracą). Poza tym, taki stan rzeczy potwierdziły badania audiometryczne, które wskazywały na obustronny niedosłuch typu odbiorczego, co jest charakterystyczne dla uszkodzenia słuchu na tle zawodowym.
Odmowa uznania stwierdzonego u skarżącego schorzenia za chorobę zawodową tylko z powodu wielkości niedosłuchu nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, w związku z czym odmienne przyjęcie przesłanek uzasadniających odmowę stwierdzenia choroby zawodowej, jak w decyzji, pozostaje w sprzeczności z prawem.
Stwierdzenie w opiniach Ośrodka Medycyny Pracy w L. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., a w ślad za nią w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ubytek słuchu jest mniejszy niż wymagany przez obowiązujące kryterium diagnostyczno-orzecznicze i nie upośledza funkcji organizmu, pozostaje w sprzeczności z prawem. Powołane przepisy nie operują pojęciem "stopnia upośledzenia słuchu". Ponadto jest to określenie niedoprecyzowane, a przez to niezrozumiałe w kontekście rozpoznawanej sprawy.
Zwrócić także należy uwagę, że Sąd Najwyższy w wyrokach: z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98 (OSN IAP i US Nr 6, poz. 192 z 1999 r.) i z dnia 3 lutego 1999 r., sygn. akt III RN 110/98, stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, ze względu na stopień tego uszkodzenia. Takie stanowisko prezentowało również jednolicie orzecznictwo NSA.
Resortowe zalecenia metodologiczne, nie będące w przedmiotowym zakresie źródłem prawa, nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia rozpatrywanego w sprawie problemu prawnego.
Redakcja § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia w związku z art. 7 kpa zakreśla ramy interpretacyjne tego przepisu w ten sposób, że odmowa uznania choroby zawodowej jest uzasadniona wówczas, gdy wszystkie czynniki oceny wymienione w § 1 ust. 2 rozporządzenia dają podstawę do negatywnego wnioskowania dla zainteresowanej strony, tj. stanowią dostateczną podstawę do wyłączenia związku przyczynowego pomiędzy zachorowaniem, a działaniem czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy (orzecz. Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1988 r., III PRN 6/88).
Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Ze względu na treść zaskarżonej decyzji nie tworzącej praw i obowiązków, Sąd odstąpił od orzeczenia na podstawie art. 152 powołanej ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.