Uzasadnienie
Postanowieniem z [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. (dalej jako: PINB lub organ I instancji), na podstawie art. 125 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, dalej jako: u.p.e.a.), odmówił Gminie L. P. (dalej jako: zobowiązana lub strona skarżąca) umorzenia grzywny nałożonej postanowieniem z [...]. W uzasadnieniu PINB wyjaśnił, że ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...], wydał decyzję nakazującą Gminie rozbiórkę samowolnie wybudowanej na działce nr [...] oraz [...] w [...] drogi dojazdowej do boiska sportowego, położonego na działce nr [...].
W związku z dokonanymi przez organ oględzinami i stwierdzeniem, że obowiązek nałożony ostateczną decyzją nie został wykonany, organ wydał upomnienie, a następnie, wobec dalszego niewykonania obowiązku, w dniu [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], nakładając na zobowiązaną Gminę obowiązek grzywnę w celu wymuszenia wykonania obowiązku.
W dniu [...] Gmina poinformowała organ pierwszej instancji o wykonaniu obowiązku i wniosła o umorzenie grzywny.
Organ po przeprowadzeniu kontroli stwierdził, że samowolnie wybudowana droga nie została rozebrana, a jedynie przysypana. Gmina wyjaśniła, w piśmie skierowanym do organu, że w jej ocenie zasypanie drogi warstwą hummusu, jest jednoznaczne z rozbiórką, bowiem warstwa jezdna nie stanowi już obecnie nawierzchni wierzchniej i można ten teren użytkować rolniczo, jak przed wybudowaniem drogi.
Odmawiając umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia organ wyjaśnił, że przysypanie nie może w żadnym wypadku zostać uznane za rozbiórkę, albowiem zgodnie z ostateczną decyzją, która Gmina jest zobowiązana wykonać, droga powinna być wykorytowana, a dopiero wówczas, do powstałego zagłębienia po drodze nasypana powinna zostać warstwa hummusu. Skoro zaś rozbiórki nie dokonana, co w istocie Gmina przyznała, nie ma podstaw do umorzenia grzywny.
Po rozpoznaniu zażalenia Gminy na opisane postanowie4nia, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej DWINB) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Wskazał w uzasadnieniu, że grzywna w celu przymuszenia nakładana jest w celu przymuszenia dłużnika do wykonania obowiązku. Zatem, w przypadku jego wykonania, zasadne jest umorzenie grzywien nieuiszczonych i nieściągniętych. Zgodnie z art. Jasną treścią przepisu 125 § 1 i 2 u.p.e.a. "w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia, podlegają egzekucji.
Organ wyjaśnił, że rozbiórka zgodnie z przepisami prawa budowalnego i wykładnią językową, musi polegać na demontażu, i usunięciu z przestrzeni określonego obiektu budowalnego.
Skoro w sprawie bezsporne jest, że Gmina drogi nie zdemontowała, a jedynie ją przysypała, to nie można przyjąć, że obowiązek wynikający z decyzji został wykonany, a tym samym, brak jest podstaw do umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia do jego wykonania.
Skargę na opisane rozstrzygnięcie wniosła Gmina L. P., zarzucając organ dokonanie błędnej oceny dowodów i nieuwzględnienie faktu, że przez przysypanie drogi doszło do utraty jej nośności, a zatem jest to równoznaczne z rozbiórką, brak odniesienia się do dowodów wynikających z ewidencji gruntów, a wskazujących na fakt, że obecnie grunt na którym leży droga zaliczany jest do symbolu dr, naruszenie art. 125 u.e.p.a. poprzez przyjęcie że obowiązek nie został wykonany i w konsekwencji odmowę umorzenia nałożonej grzywny i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nigdy nie miała miejsca budowa drogi która wymagałby demontażu w rozumieniu organów nadzoru budowalnego, tzn demontażu i wykorytowania. W ocenie strony prawidłowe określenie budowli to "szlak komunikacyjny" a nie droga, dlatego jego zasypanie jest wystarczające do uznania jej rozbiórki a tym samym powinno prowadzić do umorzenia grzywny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazał, że w [...], Gmina L. P. dokonała rozbiórki drogi, czym wykonała ostateczną decyzję o rozbiórce, a organ postanowieniem z dnia [...], nr [...] umorzył nałożoną w celu przymuszenia grzywnę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2557/18, LEX nr 3229784). Celem egzekucji administracyjnej jest bowiem doprowadzenie do realizacji ciążącego na zobowiązanym obowiązku, nie jest nim natomiast wyrządzenie dolegliwości zobowiązanemu. W myśl art. 120 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.
Stosownie zaś do art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.
Zatem warunkiem umorzenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia jest wykonanie nałożonego obowiązku oraz jej nieuiszczenie lub nieściągnięcie. Brak któregoś z tych elementów powoduje, że wniosek złożony na podstawie art. 125 § 2 u.p.e.a. nie może zostać
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy decyzją z [...] PINB w L. nakazał stronie skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanej drogi.
W związku z tym, że kontrole przeprowadzone [...] oraz [...] wykazały, że nałożony obowiązek nie został wykonany PINB, po uprzednim upomnieniu, wystawił [...] tytuł wykonawczy, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w celu wykonania nakazanych czynności i nałożył na zobowiązaną grzywnę w wysokości 50 000 zł w celu przymuszenia do wykonania nakazanego obowiązku.
Należy przy tym podkreślić, że zobowiązana na żadnym etapie postępowanie nie zaprzeczała, że nie dokonała demontażu, a jedynie zasypania drogi o której mowa w decyzji nakazującej rozbiórkę.
W świetle art. 125 § 1 u.p.e.a. nie ma zatem żadnych podstaw do umorzenia nałożonej na stronę skarżącą grzywny w celu przymuszenia. Treść powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że umorzenie nałożonej grzywny może nastąpić jedynie w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Jasność i jednoznaczność tej reguły nie daje możliwości umorzenia grzywny w celu przymuszenia w związku z zaistnieniem jakichkolwiek innych przyczyn niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2343/10, LEX nr 1145586). Tym samym, fakt, że strona zasypała drogę niejako ukrywając ją pod warstwą ziemi, nie mógł być uznany za wykonanie obowiązku i umorzenie nałożonej grzywny.
Znamienne w sprawie jest również, że jak wynika z odpowiedzi na skargę, w [...], czyli w czasie wniesienia skargi w niniejszej sprawie, Gmina dokonała rozbiórki drogi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, wobec czego organ nadzoru budowlanego nałożoną grzywnę umorzył.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa i nie ma podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.