Uzasadnienie
Rozstrzygnięciem Prezesa Sądu Okręgowego we W. z dnia 5 października 1999 r., (...) odmówiono zakwalifikowania, Sylwii K. na aplikację referendarską w okręgu Sądu Okręgowego we W. Uzasadniono powyższe nie spełnieniem przez ubiegającą się wymogu par. 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 1998 r w sprawie referendarzy sądowych i aplikacji referendarskiej.
W piśmie dnia 13 października 1999 r. Sylwia K. zwróciła się do Prezesa Sądu Okręgowego we W. o weryfikację stanowiska w jej sprawie.
Prezes Sądu Okręgowego we W. pismem z dnia 22 października 1999 r. przesłał "odwołanie Sylwii K. od decyzji o "nie zakwalifikowaniu na aplikację referendarską". Dyrektorowi Departamentu Kadr i Szkolenia Ministerstwa Sprawiedliwości w W., "z prośbą o zajęcie stanowiska".
Pismem Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolenia Ministerstwa Sprawiedliwości w W. zwrócono odwołanie Sylwii K. podzielając pogląd, iż ww. "nie spełnia wymogów określonych w par. 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 1998 r.".
W tej sytuacji, skoro sprawa była przedmiotem oceny organu administracji publicznej mającego siedzibę w W., skład orzekający NSA OZ we W. pierwotnie uznał, iż właściwy do rozstrzygnięcia tej sprawy powinien być Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu postanowieniem z dnia 13 marca 2000 r., II SA/Wr 1831/99 - przekazał tę sprawę do rozpoznania.
Pismem Przewodniczącej Wydziału II Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 maja 2000 r. zwrócono się do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ we W. o rozważenie możliwości uchylenia postanowienia z dnia 13 marca 2000 r., gdyż z pisma skarżącej wynika, że dokument Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolenia Ministra Sprawiedliwości w W. z dnia 10 listopada 1999 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację referendarską został skierowany tylko do Prezesa Sądu Okręgowego we W., a nie do skarżącej, zaś ze skargi Sylwii K. wynika, że jej przedmiotem jest tylko akt Prezesa Sądu Okręgowego we W., a nie stanowisko dyrektora departamentu w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Po ponownym przeanalizowaniu sprawy skład orzekający uwzględnił stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 23 maja 2000 r., wobec czego, na podstawie art. 359 Kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił postanowienie NSA z dnia 13 marca 2000 r. przekazujące Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w W. do rozpoznania skargę Sylwii K. Przechodząc do przedmiotu skargi, zważono, co następuje:
Problematykę przesłanek i warunków zatrudnienia w charakterze referendarza sądowego regulują przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych /Dz.U. 1994 nr 7 poz. 25 ze zm./, a także rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 1998 r. w sprawie referendarzy sądowych i aplikacji referendarskiej /Dz.U. nr 80 poz. 520 ze zm./. Za charakterystyczne należy uznać, że w przeciwieństwie do naboru na aplikację sądową i prokuratorską, który odbywa się w trybie postępowania konkursowego, o charakterze procedury kwalifikacyjnej /por. np. 1, par. 14-16 par. 33-35 i in. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 czerwca 1998 r. w sprawie aplikantów sądowych i prokuratorskich - Dz.U. nr 86 poz. 550/, przyjęcie na aplikację referendarską nie jest związane z wymogiem przejścia takiej procedury lecz odbywa się na podstawie mianowania. Aplikanta referendarskiego mianuje prezes sądu okręgowego /par. 5 ust. 1 rozporządzenia/, zaś zgodnie z regułami kwalifikacyjnymi, określonym w par. 6 rozporządzenia, aplikantem może być mianowany ten, kto: 1/ posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich: 2/ jest nieskazitelnego charakteru: 3/ ukończył wyższe studia prawnicze lub wyższe studia administracyjne.
Z powyższego wynika zatem, że ile tryb i zasady przeprowadzania postępowania konkursowego na aplikację sędziowską i prokuratorską wskazują, iż obejmuje ono sformalizowane postępowanie kwalifikacyjne, zaś akt organu administracji sądowej lub prokuratorskiej w przedmiocie dopuszczenia do postępowania konkursowego jest aktem obiektywnie. kontrolowalnym, niezależnym od samego aktu nominacyjnego zmierzającego "do powierzenia stanowiska, o tyle akt władzy sądowej w przedmiocie przyjęcia lub odmowy przyjęcia na aplikację referendarską należy kwalifikować wyłącznie w kategorii aktu w sprawie - mianowania lub odmowy mianowania na stanowisko referendarza.
Zgodnie z przepisem art. 19 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, sąd administracyjny nie jest właściwych w sprawach odmowy mianowania na stanowisko (...), chyba że obowiązek mianowania (...) wynika z przepisów prawa. W rozważanym rozporządzeniu w sprawie referendarzy sądowych... brak jest przepisu, który wskazywałby na obowiązek organu mianowania określonych kategorii podmiotowych na rozważaną aplikację lub też inaczej niż przy mianowaniu na referendarza, określał prawo /pierwszeństwo/ określonych osób do uzyskania tej nominacji. Oznacza to, że akt przyjęcia na aplikację referendarską równoznaczny z aktem mianowania na stanowisko aplikanta należy w rozważanej sytuacji do dyskrecjonalnych uprawnień właściwego organu sądowego, który - kierując się wymogami kwalifikacyjnymi wymienionymi w par. 6 rozporządzenia, decyduje o składzie osobowym osób przyjętych /mianowanych/ na tę aplikację.
Akt odmowy mianowania na stanowisko referendarza podobnie np. jak akt odmowy mianowania na stanowisko aplikanta prokuratorskiego nie podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. w sprawie aplikanta prokuratury postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 1984 r. II SA 1982/83 - ONSA 1984 Nr 1 poz. 2/.
W przedstawionej sytuacji, gdy odmowa przyjęcia na aplikację jest równoznaczna z odmową mianowania na stanowisko aplikanta referendarskiego, zaś ustawa wprost wyłącza właściwość sądu administracyjnego w tych sprawach art. 19 pkt 4 ustawy o NSA/, nie było potrzeby zajmowania stanowiska w kwestii dotyczącej możliwości potraktowania studiów na kierunku - zarządzanie jako studiów równoznacznych ze studiami administracyjnymi.
Biorąc pod uwagę powyższe, skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 27 ust. 2 powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.