Uzasadnienie
sygn. akt 3 II SA/Wr 1922/2001 2
Decyzją z dnia [...] Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. - Oddział w L. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z [...] znak [...] nakazującą usunięcie uchybień w budynkach dworca PKP w G. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że [...] przeprowadzono kontrolę sanitarną budynku dworca PKP w G. Wobec stwierdzenia usterek dotyczących stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń dworca organ I instancji na podstawie art.27 ust.l ustawy o Inspekcji Sanitarnej oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15,poz.l40 ze zm.) nakazał usuniecie tych uchybień w tym. m.in. przez zapewnienie skutecznej wentylacji w pomieszczeniach ubikacji oraz zaopatrzenie umywalki w urządzenie do osuszania rąk (suszarki, ręczniki jednorazowe), ciepłą bieżąca wodę i płynne mydło oraz przez zapewnienie izolacji między damską i męska częścią ubikacji.
W odwołaniu strona podniosła, że nie ma miejsca przebudowa, modernizacja ani zmiana sposobu użytkowania dworca - stąd nie widzi zasadności zaleceń.
D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że zgodnie z art.l Prawa budowlanego ustawa ta normuje działalność obejmującą m.in. sprawy utrzymania obiektów budowlanych, zatem nie jest wymagana przebudowa, modernizacja lub zmiana sposobu użytkowania. Organ odwoławczy wskazał na wymogi wynikające z §85 i §46 powołanego przez organ I instancji rozporządzenia i dodatkowo wywodził, że zapewnienie odpowiednich warunków sanitarnych jest niezbędne do przestrzegania podstawowych zasad higieny, mogących wpływać na stan zdrowia ludzi.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem PKP Spółka Akcyjna wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę.
Domagała się w niej uchylenia decyzji organu odwoławczego i podniosła zarzut naruszenia §2 w zw. z §85 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994 r. W ocenie strony skarżącej brak przepisu prawa, z którego wynika obowiązek wykonania spornych zaleceń. Podniesiono, że powołane rozporządzenie znajduje zastosowanie przy "budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie, modernizacji, przy zmianie sposobu użytkowania budynków..." gdy tymczasem budynek został wyposażony w istniejące urządzenia techniczne w latach wcześniejszych i obecnie nie jest przewidziany do remontu i modernizacji. Jednocześnie zwrócono uwagę, że w planach przyszłych remontów ujęte zostaną potrzeby w spornym zakresie.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
sygn. akt 3 II SA/Wr 1922/2001 3
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art.97§l ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.
Po myśli art.l §1 i §2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. l269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1) a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art.3§l powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. l45-150 ustawy).
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.
Niewątpliwie w myśl art. 4 pkt 2 ustawy z 14.03.1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji - do zakresu działania Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, dróg, ulic oraz osobowego i towarowego transportu kolejowego, drogowego, lotniczego i morskiego. Zgodnie zaś z art. 27 w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień (ust.l) a jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi sygn. akt 3 II SA/Wr 1922/2001 4 albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu (ust.2).
W ocenie Sądu nie powinno budzić wątpliwości, że wymogi higieniczno sanitarne - uchybienie których skutkować może wydanie decyzji nakazującej ich usuniecie - wynikać muszą z przepisów prawa. Wprawdzie istotnie w myśl powołanych jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepisów §§46 i 85 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz.l40 ze zm.) ustępy ogólnodostępne powinny być wyposażone w umywalki i powinny mieć indywidualną lub centralną instalację ciepłej wody, nadto należy w nich stosować wentylację. Jednakże zgodzić należy się ze stroną skarżącą, iż powołane przez organy inspekcji sanitarnej przepisy obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa znaleźć mogłyby zastosowanie - zgodnie z §2 tego aktu wykonawczego - jedynie przy budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie, modernizacji oraz zmianie sposobu użytkowania budynków (...) co w przypadku budynku dworca PKP w G. w spornym okresie nie miało miejsca.
Powyższego nie zmienia - wbrew stanowisku D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego - regulacja zawarta w art.l ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. ll26 ze zm.), zgodnie z którą ustawa normuje działalność obejmującą także utrzymanie obiektów budowlanych. Pod pojęciem "utrzymania" rozumieć w tym przypadku należy bowiem pozostawienie i zachowanie dotychczasowej, niezmienionej postaci, nie zaś dostosowanie do nowych wymogów. Tak więc kontrola przez organy inspekcji sanitarnej przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w tym dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, odnosić musi się do wymogów higieniczno sanitarnych przewidzianych projektem budynku już wybudowanego zgodnie z nim i tak wcześniej użytkowanego.
Zwrócenia uwagi wymaga, że w tym zakresie (tj co do stanu pierwotnego zgodnego z projektem) organy inspekcji sanitarnej ustaleń stanu faktycznego nie poczyniły.
Odnosząc się do twierdzeń strony przeciwnej, że orzeczone nakazy są niezbędne do przestrzegania zasad higieny mogących wpływać na stan zdrowia ludzi wskazać należy, iż także w świetle przepisów ustawy z 13.11.1963 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych (Dz.U. Nr 50, poz.279 ze zm.) brak było w ustalonym stanie faktycznym sprawy podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie przepis art.5 stanowił, że właściciel, zarządca, administrator oraz pracodawca miał obowiązek utrzymać nieruchomość w należytym stanie higieniczno sanitarnym oraz stosować się do wskazań i nakazów wydawanych przez organy Inspekcji Sanitarnej w celu zwalczania chorób zakaźnych. Podobnie jak wyżej uznać jednakże należy, że "należyty stan higieniczno sygn. akt 3 II SA/Wr 1922/2001 5 sanitarny" wynikać musi z przepisów prawa, utrzymanie zaś oznacza zachowanie stanu dotychczasowego nadto nakazy i wskazania - wydawane przez organy - także muszą znajdować oparcie w prawie.
Nie można przyjąć -zdaniem Sądu - aby uzasadniało zaskarżoną decyzję ogólne stwierdzenie, że "zapewnienie odpowiednich warunków sanitarnych jest niezbędne do przestrzegania podstawowych zasad higieny, mogących wpływać na stan zdrowia ludzi". Powyższe, co do zasady, nie budzi wątpliwości. W niniejszej sprawie nie wykazano jednakże nie tylko, że naruszono wymogi stanu higieniczno sanitarnego, wynikające z obowiązującego prawa, ale i nie wykazano, aby zaistniały stan faktyczny uzasadniał podjęcie działań celem zwalczania chorób zakaźnych. Organy Inspekcji Sanitarnej nie mogą zaś wydawać wskazań i nakazów w sposób dowolny.
Wobec powyższego skoro wniosek skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji był zasadny - działając na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w pkt I wyroku. Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadnia przepis art. 200 powołanej ustawy, zaś orzeczenie co do możliwości wykonania zaskarżonej decyzji zapadło wobec wymogu nałożonego w art. 152.