Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 lutego 2000 r. udzielono zarządcy budynku przy ul. Ł. pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji gazowej dla potrzeb lokalu nr 2, prowadzonej od przyłącza gazowego znajdującego się w sąsiednim budynku nr 19. Zgodę na budowę wyrazili współwłaściciele budynku nr 19 (wspólnota mieszkaniowa).
W 2014 r. wspólnota mieszkaniowa budynku nr 19 zwróciła się do organu nadzoru budowlanego o dokonanie kontroli rury gazowej, która została wyrwana z umocowań. Organ ten dokonał czynności sprawdzających i po ustaleniu legalności budowy oraz właściwego obecnie stanu technicznego instalacji zawiadomił pisemnie wspólnotę mieszkaniową o braku podstaw do interwencji nadzoru budowlanego.
Na skutek skargi powszechnej wspólnoty, uznanej przez organ za zażalenie na bezczynność, organ wyznaczył organowi I instancji termin do załatwienia sprawy.
W postanowieniu z dnia 12 listopada 2014 r. organ zalecał przeprowadzenie postępowania lub stosowanie art. 61a k.p.a.
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego rury gazowej. Organ ten podkreślił, że żądanie dokonania czynności sprawdzających nie było podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Nie ma również podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, skoro czynności sprawdzające wykazały dobry stan techniczny rury. Postanowienie doręczono wspólnocie mieszkaniowej, która nie wniosła zażalenia.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący postulował wszczęcie postępowania. Organ wezwał skarżącego do wykazania interesu prawnego, jednocześnie pouczając go o znaczeniu podjęcia interesu prawnego i sposobie jego wykazania.
Skarżący wyjaśnił, że jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej. Nie przedstawił okoliczności faktycznych i prawnomaterialnego źródła interesu prawnego.
Zaskarżonym postanowieniem organ umorzył postępowanie zażaleniowe (art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 k.p.a.) Organ wskazał, że kwestia posiadania przez skarżącego przymiotu strony wymagała rozważenia, co wykluczało stosowanie art. 134 k.p.a. W sprawie stanu technicznego rury gazowej stroną jest wspólnota mieszkaniowa. Zgodnie z art. 6 u.w.l. wspólnota reprezentuje interesy prawne jej członków oraz uznawana jest za właściciela będącego stroną. Skarżący nie wykazał natomiast, że przysługuje mu interes prawny.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący twierdził, że jako właściciel lokalu odrębnego posiada interes prawny w sprawie stanu technicznego rury gazowej (art. 66 p.b.). Twierdził ponadto, że rura została zamontowana samowolnie. Rura gazowa została usytuowana nieodpowiednio, na wspólnym korytarzu i jest wykorzystywana przez młodzież do ćwiczeń sportowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kontroli sądowej podlegało zagadnienie legalności umorzenia postępowania zażaleniowego, wszczętego na skutek zażalenia wniesionego przez podmiot, który twierdził, że posiada przymiot strony. Istnienie interesu prawnego wywodził z prawa własności lokalu odrębnego i nie godził się z oceną, że stroną w nin. sprawie jest jedynie tzw. duża wspólnota mieszkaniowa.
W ocenie Sądu stanowisko organu było zgodne z prawem. Powszechnie w nauce prawa i orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej stroną jest wspólnota mieszkaniowa. Jedynie wyjątkowo członek wspólnoty mieszkaniowej będzie stroną, o ile wykaże posiadanie interesu prawnego odrębnego od interesu prawnego wspólnoty. Skarżący został w tej kwestii szczegółowo i w sposób prawidłowy pouczony przez organ, jednak próby wykazania interesu prawnego nie podjął. Samo jedynie powołanie się na bycie członkiem wspólnoty było w sposób oczywisty niewystarczające.
Można wskazać na marginesie, że organ I instancji w sposób dostateczny wykazał brak przedmiotowych przesłanek do wszczęcia postępowania z urzędu oraz że postulowanie czynności kontrolnych nie było żądaniem wszczęcia postępowania, a następnie prawidłowo zakończył te czynności pismem informującym wspólnotę (patrz wyroki II SAB/Wr 28/11 lub II SA/Wr 380/13, na temat wspólnoty II SA/Wr 69/09, uchwała OPK 19/01 powołana w wyrokach II OSK 729/02 i 583/12, na temat interesu prawnego członka II OSK 627/06 i 419/10). Można ponadto zasygnalizować istnienie niejednolitego orzecznictwa sądowego w kwestii kręgu stron w sprawie stosowania art. 66 p.b. (por. wyroki II SA/Wr 55/13 i 433/08) co tym bardziej powinno przemawiać za respektowaniem zasady udziału jako właściciela wspólnoty mieszkaniowej, a nie jej poszczególnych członków w tym charakterze.
Nie miało również znaczenia, że samo stosowanie art. 61a k.p.a. w sprawach wszczynanych z urzędu nie powinno mieć miejsca, podobnie jak stosowanie art. 37 § 2 k.p.a. przy braku żądania wszczęcia postępowania administracyjnego.
Dlatego oraz zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.