Uzasadnienie
W dniu 22 stycznia 2001 r. J. M. złożył wniosek w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Orzeczeniem z dnia [...]., wydanym na podstawie art. art. 3,4,6 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.), Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. stwierdził, iż u J. M. występuje lekki stopień niepełnosprawności, według ustalonych kodów: P. Uznano, iż stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy, dlatego też orzeczenie wydano na okres do 22 stycznia 2003 r., czyli dwóch lat, licząc od daty wpłynięcia wniosku. Stwierdzono, iż niepełnosprawność istnieje od dnia 3 września 1996 r. Zawarte w rozstrzygnięciu wskazania dla J. M. obejmowały: przyuczenie do pracy na stanowisku, wykonywanie prostej pracy pod nadzorem (p/w praca na wysokości), korzystanie z rehabilitacji społecznej, dalsze leczenie specjalistyczne, korzystanie z systemu pomocy społecznej oraz ulg i uprawnień - na podstawie odrębnych przepisów.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz badań i wywiadów. Orzeczenie zawierało prawidłowe pouczenie o możliwości i terminie wniesienia środka zaskarżenia.
J. M. odebrał orzeczenie w dniu 23 kwietnia 2001 r., a w dniu 10 maja 2001 r. złożył odwołanie, podnosząc, iż jego sytuacja rodzinna jest bardzo zła. Mieszka z matką, która podobnie jak on, jest osobą bezrobotną. Gdyby uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, to mógłby ubiegać się o rentę socjalną oraz przysługiwałyby mu zniżki na autobus.
Postanowieniem z dnia [...]., nr [...], Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w O., na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdził że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a., dlatego odwołanie pozostawiono bez rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia podano, iż J. M. odebrał orzeczenie organu pierwszej instancji w dniu 23 kwietnia 2001 r., zatem bieg 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 24 kwietnia 2001 r. i upłynął z końcem dnia 7 maja 2001 r. Skoro odwołanie zostało wniesione w dniu 11 maja 2001 r., należało uznać, iż strona uchybiła ustawowemu terminowi, co z kolei zobowiązywało do wydania postanowienia w oparciu o treść art. 134 K.p.a.
Na powyższe postanowienie, w ustawowym terminie, J. M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu. Skarżący zarzucił, iż organy powinny były uwzględnić okoliczność, iż choruje od dziecka. Szkołę podstawową, jak i zawodową kończył "w Specjalnym Ośrodku Szkolno Wychowawczym w L.", gdzie był pod opieką psychologa. J. M. przyznał, iż odwołanie złożył "z 3 dniowym spóźnieniem". Powołał się raz jeszcze na swą trudną sytuację wynikającą z braku pracy. Matka skarżącego jest również bezrobotna, bez prawa do zasiłku, dlatego utrzymują się jedynie z pieniędzy (150 złotych) otrzymywanych z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w O. wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, iż J. M. złożył odwołanie po terminie a więc zastosowanie miał art. 134 K.p.a. Jak podkreślono, skarżący nie złożył prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zatem organ nie rozpatrywał sprawy jego ewentualnego przywrócenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie odnotować należy, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o treść art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny. W tym przypadku jest to, z mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), tut. Sąd.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono wymogom prawa.
Zgodnie z treścią art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), zwanej dalej K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie liczy się dnia, w którym decyzję doręczono (art. 57 § 1 K.p.a.). W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 23 kwietnia 2001 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Bieg czternastodniowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia należało więc liczyć, poczynając od dnia 24 kwietnia 2001 r., a jego koniec przypadał na dzień 7 maja 2001 r., który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy, zatem nie podlegał "przesunięciu" na najbliższy dzień powszedni (art. 57 § 4 K.p.a).
Jednocześnie art. 57 § 5 K.p.a. wskazuje, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo m.in. w polskiej placówce pocztowej i wówczas dochowanie terminu potwierdza data stempla pocztowego. Od decyzji Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wpłynęło odwołanie w dniu 11 maja 2001 r., sporządzone 10 maja 2001 r. (data widoczna na piśmie) i nadane w urzędzie pocztowym w tym samym dniu (data stempla pocztowego Z zestawienia dat wynika, iż J. M., nadając odwołanie w urzędzie pocztowym w dniu 10 maja 2001 r., uchybił ustawowemu terminowi do złożenia środka zaskarżenia, który - jak wskazano wcześniej - upłynął z końcem dnia 7 maja 2001 r. Z dokumentów złożonych w sprawie nie wynika, by skarżący ubiegał się o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zatem organ odwoławczy prawidłowo - w ramach prowadzonego postępowania wstępnego - zakończył postępowanie, poprzez wydanie w oparciu o treść art. 134 K.p.a. postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Przepis art. 134 K.p.a. jest kategoryczny i zobowiązuje organ, w przypadku zaistnienia przesłanki w nim przewidzianej, do zakończenia postępowania bez merytorycznego zbadania sprawy, niezależnie od okoliczności podnoszonych w odwołaniu. Organ odwoławczy w ramach działań z urzędu - nie jest kompetentny do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wprawdzie art. 58 K.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, jednak jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego.
W tej sytuacji Sąd uznał, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności prawidłowo przyjął, iż wobec ostateczności decyzji odwołanie jest bezskuteczne i w konsekwencji prawidłowo wydał postanowienie w oparciu o treść art. 134 K.p.a., stwierdzając uchybienie do wniesienia odwołania. Co prawda Sąd zauważył, że w rozstrzygnięciu pojawiła się zbędna formuła, zawierająca stwierdzenie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało skargę oddalić.