Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]., Nr [...], wydanym po rozpatrzeniu zażalenia D. M., Wojewoda D. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...]., Nr [...], na podstawie którego ten ostatni organ zawiesił - z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego - postępowanie prowadzone na wniosek D. M. w sprawie wymeldowania W. D. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. G. D. [...]we W. Przyczynę zawieszenia postępowania na mocy wskazanego wyżej postanowienia z dnia [...]., wydanego przez organ pierwszej instancji, stanowił fakt wystąpienia przez W. D. w toku trwającego postępowania o wymeldowanie do Sądu Rejonowego dla W.-K. z powództwem przeciwko D. M. o przywrócenie naruszonego posiadania. Wojewoda D. podzielił zapatrywanie organu pierwszej instancji, iż powstało tym samym zagadnienie wstępne w kwestii ustalenia charakteru opuszczenia lokalu (jego dobrowolności), od rozstrzygnięcia którego zależeć będzie rozpatrzenie sprawy meldunkowej. W tym stanie faktycznym organ II instancji nie uwzględnił zażalenia D. M. uznając, iż zawieszenie postępowania jest zasadne.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu - W. D. zakwestionował zasadność żądania D. M. o wymeldowanie jego osoby z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, przytaczając na poparcie szereg okoliczności faktycznych dotyczących pożycia stron w spornym lokalu.
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, podnosząc, iż zarzuty skargi bezpośrednio nie odnoszą się do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył:
Ze względu na dokonaną reformę sądownictwa administracyjnego wymaga wyjaśnienia, że od dnia 1 stycznia 2004 r. skarga podlegała już rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako miejscowo i rzeczowo właściwy. Uwzględniając dyspozycję art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Sąd zobowiązany był stosować przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powoływanej w dalszych rozważaniach - w skrócie - jako p.s.a.
W związku z wyartykułowaną w skardze prośbą skarżącego godzi się zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie Sąd był władny wyłącznie do dokonania oceny poprawności zawieszenia postępowania przez organy administracji obu instancji. W zakresie kompetencji Sądu nie mieściło się natomiast ferowanie merytorycznego orzeczenia o wymeldowaniu (bądź o odmowie wymeldowania).
Dokonując oceny zaskarżonych postanowień, z uwzględnieniem postanowienia art. 134 § 1 p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, należy stwierdzić, iż w rozpoznawanym przypadku nie było podstaw do zawieszenia postępowania.
Po myśli art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., na który powołały się organy obu instancji, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem składu orzekającego, w niniejszej sprawie nie występuje zależność, o której mowa w cytowanym przepisie. Przyjmuje się, że zawieszenie postępowania na tej podstawie jest dopuszczalne jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących przesłanek: a) postępowanie administracyjne jest w toku; b) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; c) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2000, s. 390-391).
Nie można negować, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione dwie spośród wymienionych przesłanek (pierwsza i ostatnia). Wbrew odmiennemu zapatrywaniu organów obu instancji, nie można jednak przyjąć, że rozstrzygnięcie o wymeldowaniu lub o odmowie wymeldowania W.D. i wydanie w tym zakresie niewadliwej decyzji jest niemożliwe bez zakończenia się postępowania wszczętego przed Sądem Rejonowym W. - K. wskutek powództwa W. D. o przywrócenie utraconego posiadania spornego lokalu. Należy się bowiem zgodzić ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 10 sierpnia 1983 r. (I SA 481/83, PiP 1984, Nr 4, s. 147), zgodnie z którym w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. chodzi o sytuacje, gdy tzw. kwestia prejudycjalna jest wątpliwa i dla jej wyjaśnienia niezbędne jest przeprowadzenie innego postępowania przed właściwym do tego organem. Zagadnieniem, które wymaga wyjaśnienia w rozpoznawanym przypadku jest niewątpliwie kwestia dobrowolności opuszczenia lokalu przez W. D., jak słusznie przyjęły organy obu instancji, a to wobec jego twierdzeń, że nie opuścił miejsca pobytu stałego dobrowolnie, lecz - jak utrzymuje - wskutek wymiany zamków w drzwiach wejściowych przez D. M. Nie można jednak uznać, że dla wyjaśnienia tego zagadnienia jest niezbędne (konieczne) przeprowadzenie osobnego postępowania przez innym organem, lub sądem, którego wynik pozwoli dopiero na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie meldunkowej.
W ocenie Sądu, wynik postępowania przeprowadzonego przez inne organy lub sąd powszechny, jak to ma miejsce w niniejszym przypadku, może co najwyżej stanowić dodatkowy dowód, podlegający - wespół z innymi dowodami - swobodnej ocenie organów orzekających w sprawie meldunkowej. Wypada jednak zwrócić dodatkowo uwagę, iż nie każde orzeczenie sądu powszechnego będzie przydatne do rozstrzygnięcia sprawy meldunkowej (np. orzeczenie o umorzeniu postępowania, odrzuceniu pozwu).
Konkludując, wypada stwierdzić, iż brak było podstawy do zawieszenia postępowania sprawy meldunkowej w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Podkreślenia z całą mocą wymaga, iż regułą jest dążenie organów do merytorycznego rozpatrzenia wniosku wszczynającego postępowanie w indywidualnej sprawie administracyjnej, po przeprowadzeniu we własnym zakresie wszechstronnego postępowania dowodowego i dokonaniu oceny wszystkich dowodów, nie wyłączając - w rozpatrywanym przypadku - oceny znaczenia okoliczności wystąpienia przez jedną ze stron postępowania administracyjnego z powództwem do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania.
Skoro doszło do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., należało zatem wyeliminować z obrotu postanowienia organów obu instancji, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje natomiast oparcie w art. 152 p.s.a.