Uzasadnienie
Sygn. akt 3 II SA/Wr 2182/2001 2
Decyzją z dnia [...] Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. - Oddział w L. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z [...] znak [...] w części nakazującej zapewnienie bieżącej ciepłej wody do mycia rąk w WC przy umywalkach w budynku dworca PKP W. Miasto i uchylił tę decyzję w zakresie dotyczącym nakazania odnowienia ścian i sufitów holu dworca i pomieszczeń WC - jednocześnie wyznaczając nowy termin do wykonania tych prac.
Organ I instancji nakładając na stronę obowiązek zapewnienia bieżącej wody w we damskim i męskim - powołał przepis art.27 ustawy o Inspekcji Sanitarnej i ustawę o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W odwołaniu strona zarzuciła, że powołane rozporządzenie - zgodnie z jego §2 - znajduje zastosowanie jedynie w przypadku przebudowy, rozbudowy, odbudowy, modernizacji oraz zmiany sposobu użytkowania.
D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny ustalił dodatkowo, że prowadzona jest modernizacja dworca, stąd przepisy powołanego aktu wykonawczego znajdują zastosowanie, w tym wymóg przewidziany §46 rozporządzenia (zapewnienie ciepłej wody w pomieszczeniach we).
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem PKP Spółka Akcyjna wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę.
Domagała się w niej uchylenia decyzji organu odwoławczego i podniosła zarzut naruszenia §2 w zw. z §85 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994 r. W ocenie strony skarżącej brak przepisu, z którego wynika obowiązek wykonania zaleceń. Podniesiono, że powołane rozporządzenie znajduje zastosowanie przy "budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie, modernizacji praż zmianie sposobu użytkowania budynków..." gdy tymczasem budynek został wyposażony w istniejące urządzenia techniczne w latach wcześniejszych; przyznano, że obecnie budynek jest przewidziany do remontu i modernizacji jednakże z przyczyn od strony niezależnych przystąpiono jedynie do modernizacji kotłowi, co nie jest modernizacją WC. Jednocześnie zwrócono uwagę, że w planach przyszłych remontów ujęte zostaną potrzeby spornym zakresie.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art.97§l ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi sygn. akt 3 II SA/Wr 2182/2001 3 zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.
Po myśli art.l §1 i §2 ustawy z 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz.l269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1) a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3§l powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.l45-150 ustawy).
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.
Niewątpliwie w myśl art. 4 pkt 2 ustawy z 14.03.1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz.575 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji - do zakresu działania Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, dróg, ulic oraz osobowego i towarowego transportu kolejowego, drogowego, lotniczego i morskiego. Zgodnie zaś z art. 27 w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień (ust.l) a jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu (ust.2).
W ocenie Sądu nie powinno budzić wątpliwości, że wymogi higieniczno sanitarne, uchybienie których skutkować może wydanie decyzji nakazującej ich usuniecie, wynikać muszą z przepisów prawa. Wprawdzie istotnie w myśl sygn. akt 3 II SA/Wr 2182/2001 4 powołanego jako podstawa prawna rozstrzygnięcia §46 jak i zgodnie z § 85 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.l40 ze zm.) ustępy ogólnodostępne powinny być wyposażone w umywalki i powinny mieć indywidualną lub centralną instalację ciepłej wody. Jednakże zgodzić należy się ze stroną skarżącą iż powołane przez organy inspekcji sanitarnej przepisy obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.l40 ze zm.) znaleźć mogłyby zastosowanie - zgodnie z §2 - jedynie przy budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie, modernizacji oraz zmianie sposobu użytkowania budynków (...).
Powyższego nie zmienia regulacja zawarta w art.l ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. ll26 ze zm.), zgodnie z którą ustawa normuje działalność obejmującą także utrzymanie obiektów budowlanych. Pod pojęciem "utrzymania" rozumieć w tym przypadku należy bowiem pozostawienie i zachowanie dotychczasowej, niezmienionej postaci, nie zaś dostosowanie do nowych wymogów. Tak więc kontrola przez organy inspekcji sanitarnej przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w tym dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, odnosić musi się do wymogów higieniczno sanitarnych przewidzianych projektem budynku już wybudowanego i użytkowanego.
Zwrócenia uwagi wymaga, że organy inspekcji sanitarnej nie czyniły ustaleń co do pierwotnego stanu budynku.
Wskazać należy też, że zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę odnośnie modernizacji pomieszczeń sanitarnych w budynku dworca PKP W. -Miasto nie jest równoznaczne z faktem prowadzenia tej modernizacji.
Nie bez znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy jest i to, że do zakresu działania Inspekcji Sanitarnej oprócz bieżącego nadzoru sanitarnego i kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne (na mocy powołanego wyżej przepisu art.4 ustawy o Inspekcji Sanitarnej), należy także - w myśl art.3 ustawy - kontrola przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych w dokumentacji projektowej budowy i przebudowy obiektów budowlanych... (pkt 4 a) a także uczestniczenie w dopuszczeniu do użytku obiektów budowlanych... oraz w przejmowaniu do eksploatacji wybudowanych i przebudowanych zakładów lub ich części (pkt 5). Brak w niniejszej sprawie ustaleń jakie wymogi nałożono na skarżącą spółkę PKP na etapie zatwierdzania projektu modernizacji sanitariatów.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie znajduje też oparcia w przepisach ustawy z 13.11.1963 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych (Dz.U. Nr 50, poz.279 ze zm.). Wprawdzie przepis art.5 stanowił, że właściciel, zarządca, administrator sygn. akt 3 II SA/Wr 2182/2001 5 oraz pracodawca miał obowiązek utrzymać nieruchomość w należytym stanie higieniczno sanitarnym oraz stosować się do wskazań i nakazów wydawanych przez organy Inspekcji Sanitarnej w celu zwalczania chorób zakaźnych. Podobnie jak wyżej uznać jednakże należy, że "należyty stan higieniczno sanitarny" wynikać musi z przepisów prawa, utrzymanie oznacza zachowanie stanu dotychczasowego a nakazy i wskazania wydawane przez organy także muszą znajdować oparcie w prawie.
Nie budzi wątpliwości, że niezachowanie higieny powodować może powstanie chorób. W niniejszej sprawie nie wykazano jednakże nie tylko, że naruszono wymogi stanu higieniczno sanitarnego, wynikające z obowiązującego prawa, ale i nie wykazano, aby zaistniały stan faktyczny uzasadniał podjęcie działań celem zwalczania chorób zakaźnych. Organy Inspekcji Sanitarnej nie mogą zaś wydawać wskazań i nakazów w sposób dowolny.
Wobec powyższego skoro wniosek skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji był zasadny - działając na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w pkt I wyroku. Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadnia przepis art. 200 powołanej ustawy, zaś orzeczenie co do możliwości wykonania zaskarżonej decyzji zapadło wobec wymogu nałożonego w art. 152.