Uzasadnienie
2 Sygn.akt 4 II SA /Wr 2211/02
Decyzją Starosty O. z dnia [...]r. Nr [...]odmówiono I. Z. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Decyzję I instancji, po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanej, Wojewoda D. utrzymał w mocy, powołując się na przepisy art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56, z późn. zm.). Organ II instancji ustalił na podstawie akt sprawy, że I. Z. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O.w dniu [...] r. (po raz trzeci), po okresie zatrudnienia w ramach robót publicznych. Uzyskała status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy, od dnia [...]r. do dnia [...]r. W chwili wskazanej wyżej rejestracji zainteresowana udokumentowała staż pracy wynoszący [...] lat.
Brak uprawnień I. Z. do świadczenia przedemerytalnego wykazany został w świetle art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wskazany przepis przewidywał prawo do świadczenia przedemerytalnego osoby spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz warunki wyszczególnione w pkt 1-4 art. 37k ust. 1 ustawy, co w przypadku kobiety oznaczało: osiągnięcie wieku co najmniej 58 lat i posiadanie okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego 30 lat (pkt 1) albo ukończenie co najmniej 50 lat oraz osiągnięcie okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego 30 lat, do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy (pkt 2), bądź osiągnięcie do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 35 lat (pkt 3), czy też (pkt 4) posiadanie do 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 34 lata, przy rozwiązaniu stosunku pracy w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 marca 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z późn. zm.).
3 Sygn. akt 4 II SA AVr 2211/02
Oceniając sytuację I. Z. organy zatrudnienia stwierdziły, że nie spełnia ona żadnego z wymienionych warunków, więc brak jest możliwości przyznania zainteresowanej prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Nadto organ II instancji podał, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują możliwości przyznania prawa do zasiłku bądź świadczenia przedemerytalnego z tego powodu, że osoba zainteresowana znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, na co powoływała się w odwołaniu I. Z..
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. Z. domagała się przyznania jej świadczenia (zasiłku przedemerytalnego) powołując się na to, iż w chwili rejestracji w [...] r. miała [...] lat pracy, licząc " łącznie z pracą w rolnictwie ", która polegała na pracy od dziecka w gospodarstwie rolnym należącym do ojca skarżącej.
Skarżąca ponownie podnosiła argument dotyczący bardzo trudnej od wielu lat sytuacji finansowej i życiowej.
Odpowiadając na skargę Wojewoda D. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację co do niespełniania przez I. Z. żadnego z ustawowych warunków, od których w świetle art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zależy prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę podał ponadto, iż jak wynika z dokumentów, I. Z. w dniu ostatniej rejestracji, tj. [...]r. również nie spełniała warunków wynikających z obowiązującej wówczas ustawy do przyznania jej świadczenia przedemerytalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Prawo do świadczenia przedemerytalnego, określone w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzależnione zostało od szeregu przesłanek, z których wyróżnić należy okres uprawniający do emerytury (pkt 1-4), jak również wiek zainteresowanej osoby (pkt 1 i 2).
Niemniej wyżej wymienione dwa warunki co do wieku oraz co do okresu uprawniającego do emerytury "same,, występują tylko w jednym przypadku, przewidzianym w art. 37k ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli osoba ta osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet. Są to warunki występujące łącznie a I. Z. nie spełniła ich w odniesieniu do wieku 4 Sygn. akt 4 II SA /Wr 2211/02 wynoszącego [...] lat, bowiem jako osoba urodzona w dniu [...]r. w momencie składania wniosku o świadczenie miała ukończone [...] lata.
W pozostałych przypadkach określonych w art. 37k ust. l pkt 2-4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obok wieku lub posiadania wymaganego okresu uprawniającego do emerytury, przewidziano do łącznego spełnienia takie warunki jak: rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przy okresie zatrudnienia w tym zakładzie pracy nie krótszym niż 6 miesięcy (pkt 2 i 3), rozwiązanie stosunku pracy w związku z niewypłacalnością pracodawcy (pkt 4).
I. Z., która przed złożeniem wniosku o świadczenie zatrudniona była w ramach robót publicznych (MOPS J. - L. w okresie od [...] do [...]r.) bezsprzecznie nie spełniała też warunków określonych w pkt 2-4 art.37k ust. 1 ustawy.
Prawidłowe zatem było ustalenie w zaskarżonej decyzji, że I. Z. nie spełnia żadnego z warunków określonych w art. 37k ust. 1 pkt 1-4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W tej sytuacji żadnego też znaczenia nie mogła mieć kwestia zaliczenia bądź niezaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym.
Z pism skarżącej (odwołanie, skarga) zdaje się wynikać, iż w zakresie świadczeń przewidzianych dla osób bezrobotnych wszystkim nadaje nazwę rodzajową "zasiłek,, bądź też zamiennie traktuje świadczenie przedemerytalne oraz zasiłek przedemerytalny, wyraźnie podnosząc jedynie kwestię posiadania trzydziestoletniego okresu pracy " łącznie z pracą w rolnictwie ".
Organy zatrudnienia orzekające w sprawie nie wypowiedziały się jednoznacznie co do uprawnień I. Z. do zasiłku przedemerytalnego, bowiem jej żądanie zgłoszone zostało w [...]r., natomiast od dnia [...]r., zgodnie z nowelizacją z dnia 17 grudnia 200 Ir. (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidywała już świadczenia w postaci zasiłku przedemerytalnego.
Gdyby jednak oceniać sytuację I. Z. z uwzględnieniem art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r., który stanowił, że osoby które przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed 1 stycznia 2002 r.) spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach, to należy stwierdzić, że skarżąca nie spełniała warunków do nabycia prawa do tego zasiłku.
Według obowiązującego do dnia 31 grudnia 2001 r. przepisu art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny 5 Sygn. akt 4 II SA /Wr 2211/02 przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub
2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W przypadku I. Z., która utrzymuje, że legitymuje się trzydziestoletnim okresem pracy, nabycie przez nią prawa do zasiłku przedemerytalnego oceniać należy w świetle przytoczonego powyżej art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Jak wynika z akt sprawy, I. Z. ma udokumentowaną świadectwami pracy oraz na podstawie wyroku SR w O. z dnia [...]r., sygn. akt [...]pracę zawodową, głównie w placówkach oświatowo-wychowawczych, w okresie od [...] r. do [...] r.,tj[...] lata [...] miesięcy [...] dni (odliczając łącznie trzy dni przerwy między niektórymi zatrudnieniami). Okresem zatrudnienia jest też praca w PPH A. od [...] r. do [...]r., tj. [...] miesięcy [...] dni, jak również praca w ramach robót publicznych od [...]r. do [...]r. ([...] miesięcy) oraz od [...] do [...]r. ([...] dni). Łącznie wymienione powyżej okresy obejmują [...] miesięcy [...] dni, więc suma wszystkich okresów zatrudnienia wynosi [...] lat [...] miesięcy [...] dni.
Ponadto I. Z. korzystała trzykrotnie z zasiłku dla bezrobotnych (od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r. oraz od [...]r. do [...]r.), w łącznym okresie wynoszącym [...] lata [...] miesięcy.
Nadto w aktach sprawy znajdują się dokumenty (oświadczenie skarżącej oraz zeznania dwóch świadków) dotyczące pracy I. Z.w okresie od [...]r. do [...] r. ([...] lata [...] miesięcy [...] dni) w położonym w miejscowości W. gospodarstwie rolnym jej ojca W. B..
- I. Z. podkreśla cały czas, że to właśnie z wymienioną pracą w gospodarstwie rolnym ojca posiada 30 lat pracy.
Dokonując oceny przedstawionego zestawu okresów do celów ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego należy zwrócić uwagę, że w art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunek 30 lat dla kobiet dotyczy okresu uprawniającego do zasiłku.
Według ustawowej definicji zawartej w art. 24 ust.2 cyt. ustawy okresem uprawniającym do zasiłku są okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności gospodarczej, wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz okresy, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy. Do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się również okresy wymienione w art. 24 ust. 4 ustawy (np. okres pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego z pomocy społecznej).
Jak z powyższego wynika okresy zaliczalne do okresu uprawniającego do zasiłku na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie są identyczne z innymi okresami zatrudnienia zaliczalnymi w konkretnych sprawach do emerytury.
Pogląd ten znalazł odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, np. w wyroku NSA w Warszawie z dnia 11 września 1998 r., sygn. akt II SA 898/98 - LEX nr 41878.
Należy zatem stwierdzić, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku, o którym mowa także w art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy, pracy w gospodarstwie rolnym niewykonywanej na podstawie umowy o pracę.
I. Z. wyłącznie w przypadku zaliczenia jej okresu, w którym według własnego oświadczenia pracowała jako domownik w gospodarstwie rolnym ojca, mogłaby nabyć w [...] r. prawo do zasiłku przedemerytalnego, a skoro brak było podstaw do takiego zaliczenia, to należy przyjąć, że zaskarżona decyzja oceniająca przede wszystkim uprawnienia skarżącej do świadczenia przedemerytalnego jest decyzją odpowiadającą prawu.
Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdza, aby zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 37k ust. 1 oraz art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które miało wpływ na wynik sprawy, jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Zaskarżonej decyzji nie można też przypisać innego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy.
W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.