Uzasadnienie
Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 37 k ust. 9 i art. 37 I ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu w Ś. z dnia [...]r. Nr [...] o odmowie przyznania G. J. z dniem [...]r. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Odmowę uzasadniono tym, że zainteresowana nie spełniła przewidzianych w ustawie warunków do przyznania prawa do wymienionego świadczenia, bowiem na dzień [...]r. nie posiadała wymaganego wieku, wynoszącego dla kobiet 50 lat.
Na podstawie akt sprawy organ II instancji ustalił, że G. J ur. [...] r. zgłosiła się do PUP w Ś. w dniu [...]r. i decyzją z dnia [...] r. uznana została, z dniem zgłoszenia, za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku.
Wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników PGR zainteresowana złożyła w dniu [...]r.
Wojewoda D. przywołał w uzasadnieniu swojej decyzji treść art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w myśl którego pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki:
- 1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna;
- 2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn;
- 3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez co najmniej 10 lat;
- 4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
Jak podkreślił organ II instancji warunki wymienione w cyt. przepisie muszą być spełnione łącznie.
Odnosząc to do sytuacji G. J. podano, iż zamieszkuje ona w Ś., tj. powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, posiadała status bezrobotnej w 3 Sygn.akt 4 II SA / Wr 2226/02 dniu [...]r., legitymuje się okresem uprawniającym do emerytury oraz była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres ponad [...] lat, niemniej jest osobą urodzoną [...]r., zatem z powodu wieku prawo do świadczenia przedemerytalnego nie może zostać jej przyznane.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. J. podała, że jest osobą, która przepracowała w państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej [...] lat i [...] miesięcy oraz twierdziła, że gdyby nie likwidacja tej sfery gospodarki, to na pewno pracowałaby tam nadal i otrzymała zasłużoną emeryturę. Po ustaniu zatrudnienia w PGR skarżąca podejmowała szereg starań co do zatrudnienia, jednak były to wyłącznie umowy na czas określony bądź roboty interwencyjne.
Od roku [...] skarżąca jest bez pracy, bez prawa do zasiłku. Sytuacja materialna rodziny skarżącej jest bardzo trudna.
Jak utrzymuje skarżąca jej "całą winą,, przy ubieganiu się o świadczenie przedemerytalne jest fakt, iż 50 lat ukończyła dopiero w [...]r.
Odpowiadając na skargę Wojewoda D. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i podkreślając, że skarżąca nie spełnia wszystkich warunków określonych w art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jako osoba urodzona [...]r. w dniu [...]r. nie osiągnęła bowiem wymaganego tym przepisem wieku 50 lat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawa dotyczy uprawnień do świadczenia przedemerytalnego przewidzianych w art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dla wyodrębnionej grupy, a mianowicie pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej (PGR). Celem powyższej regulacji było przyznanie stałego zabezpieczenia w formie świadczenia emerytalnego na okres do uzyskania emerytury tym osobom, które legitymują się stosunkowo długim okresem zatrudnienia w byłym PGR, a z uwagi na występujące w ich miejscu zamieszkania bezrobocie strukturalne pozostają bez pracy i nie mają perspektyw na jej otrzymanie.
4 Sygn. akt 4 II SA AVr 2226/02
Ustawodawca w art. 37k ust. 9 odwołał się przy tym do daty 7 listopada 2001 r., co wiązało się z tym, iż w wymienionym dniu weszła w życie ustawa z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 122,poz.1323), wprowadzająca po raz pierwszy świadczenia przedemerytalne dla wyodrębnionej grupy pracowników byłych PGR.
Termin 7 listopada 2001 r. przyjęty w art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu został jednak zakwestionowany przez Rzecznika Praw Obywatelskich jako niezgodny z art. 32 w związku z art. 2 Konstytucji RP. W powyższym zakresie RPO wystąpił w dniu 21 listopada 2002 r. do Trybunału Konstytucyjnego. Według RPO przyjęta data 7 listopada 2001 r. ma w istocie charakter przypadkowy, różnicując sytuację zainteresowanych w sposób nie znajdujący uzasadnienia w zasadzie sprawiedliwości społecznej.
W wyniku rozpoznania wniosku RPO Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt K 19/02 (sentencja ogłoszona w Dzienniku Ustaw z dnia 12 kwietnia 2005 r. Nr 59, poz. 517) orzekł (w pkt 1) co następuje:
" 1. Art. 3 pkt 14 lit. f ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisji dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentów szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) ustalający nowe brzmienie art. 37k ust. 9 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, Nr 90, poz. 844, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1302, Nr 142, poz. 1380, Nr 166, poz. 1608, Nr 203, poz. 1966, Nr 210,poz. 1036 i 2037, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 64, poz. 593, Nr 69, poz. 624 i Nr 96, poz. 959) w części w jakiej zawiera zwrot " w dniu 7 listopada 2001 r.", uzależniający prawo do świadczenia przedemerytalnego pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od posiadania w 5 Sygn. akt 4 II SA /Wr 2226/02 tym dniu statusu bezrobotnego, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej."
Wskutek powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, z dniem jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (12 kwietnia 2005 r.) z treści przepisu art. 37 ust. 9 zdanie pierwsze ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wyeliminowane zatem zostały słowa "w dniu 7 listopada 2001 r. ", wprowadzające dodatkowy warunek ograniczający prawo do świadczeń przedemerytalnych byłych pracowników PGR.
Zwrócić należy też uwagę, iż wyłącznie związany z datą 7 listopada 2001 r. warunek posiadania w tej dacie wieku co najmniej 50 lat legł u podstaw orzeczenia w zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania G. J. świadczenia przedemerytalnego.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi natomiast w tej sytuacji podstawę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w niniejszej sprawie w dniu 19 maja 2005 r., uwzględnił zatem skargę, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł, jak w pkt I sentencji.
Konsekwencją zaskarżonej decyzji jest odmowa przyznania świadczenia, zatem jest to decyzja, która nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków, ani nie stwarza po jej stronie żadnych praw. Nie zachodziła w tej sytuacji potrzeba orzekania w przedmiocie wykonania zaskarżonego aktu, zatem na podstawie art. 152 cyt. powyżej ustawy orzeczono, jak w pkt II sentencji.