Uzasadnienie
Prokurator Okręgowy w Legnicy złożył w dniu 29 września 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Jaworze z dnia 24 kwietnia 2002 r. Nr XLIII/312/02 w sprawie likwidacji Przedszkola Publicznego Nr l w Jaworze.
Prokurator wnosił o stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały zarzucając jej rażące naruszenie prawa, tj. art. 19 ust. l i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854, z późn. zm.) polegające na tym, że wbrew wynikającego z tych przepisów obowiązkowi, organ gminy nie przedłożył projektu uchwały w sprawie likwidacji przedszkola do zaopiniowania związkowi zawodowemu.
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, iż uchwała powyższa, podjęta na podstawie art. 5 ust. 5 i art. 59 ust. l, 2 i 6 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996 r. Nr 67, póz. 329, z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591, z późn. zm.), przedłożona została do zaopiniowania Kuratorowi Oświaty, powiadomieni zostali również rodzice poprzez ogłoszenie umieszczone w budynku placówki, organ gminy nie dopełnił jednak obowiązku przedłożenia projektu uchwały związkom zawodowym.
Prokurator przytoczył treść przepisów art. 19 ustawy o związkach zawodowych, w myśl których reprezentatywna organizacja związkowa uprawniona jest do opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych (ust. l), a organy samorząd terytorialnego mają obowiązek przedłożyć projekty wyżej wymienionych aktów prawnych odpowiednim władzom statutowym związku.
Określone w ustawie o związkach zawodowych zadanie w postaci reprezentowania i obrony praw, interesów zawodowych i socjalnych pracowników według skarżącego jest zadaniem o szerokim zakresie i kwestia likwidacji przedszkola wiąże się z zadaniami związków zawodowych, bowiem likwidacja taka rzutuje bezpośrednio na prawa i interesy zawodowe, socjalne pracowników likwidowanej placówki.
Dodatkowo w skardze podniesiono, iż opiniowanie przez związki zawodowe nie oznacza współdecydowania, ani tym bardziej ingerowania w zakres kompetencji Rady Miejskiej, natomiast podjęcie uchwały przez organ jednostki samorządu terytorialnego z pominięciem obowiązkowego 3
Sygn. akt 4 II SA /Wr 2229/02 przedłożenia projektu do zaopiniowania przez związki zawodowe stanowi rażące naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę Gmina Jawor wniosła o jej oddalenie, jakkolwiek przyznała, iż nie przesłała projektu zaskarżonej uchwały Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty w Jaworze, uznając że taki rodzaj aktu prawnego nie wymaga zasięgania opinii władz statutowych związku zawodowego.
Według strony przeciwnej uchwała tego rodzaju jest aktem prawnym o charakterze organizacyjnym, który wprawdzie pośrednio dotyczy interesów pracowniczych, jednakże wprost nie odnosi się do zakresu zadań będących przedmiotem działania związków zawodowych. Strona przeciwna twierdziła, że nie zachodzi w tym przypadku "prosty, bezpośredni związek miedzy treścią uchwały a zakresem działania związków zawodowych ", jak to zakłada art. 19 ustawy o związkach zawodowych.
Jednostka samorządu terytorialnego wskazała przy tym, że legalność zaskarżonej uchwały nie została podważona przez organ nadzoru, jak również, już po podjęciu przez Radę Miejską w dniu 24 kwietnia 2002 r., uchwała nie była kwestionowana przez Komisję Międzyzakładową NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty w Jaworze.
Gmina Jawor wnosiła w końcu o uznanie, że zaskarżona uchwała prawa nie narusza, albowiem zamiar likwidacji Przedszkola Publicznego Nr l w Jaworze był " uprzednio konsultowany z przedstawicielami związków zawodowych ".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skargę Prokuratora Okręgowego w Legnicy należało uwzględnić.
Bezsporne w sprawie było, iż Rada Miejska w Jaworze projektu uchwały w sprawie likwidacji Przedszkola Publicznego Nr l w Jaworze, przed jej podjęciem w dniu 24 kwietnia 2002 r., nie skierowała do odpowiednich władz statutowych związku, celem zaopiniowania, jak tego wymaga art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych.
Uprawnienia związków zawodowych co do opiniowania projektów aktów prawnych określone zostały szeroko, bowiem w art. 19 ust. l cyt. ustawy znalazł się zapis w brzmieniu " w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych ".
Słusznie zatem Prokurator w skardze wskazał na art. l ust. l ustawy o związkach zawodowych, z którego wynika, że zadaniem związku zawodowego jest reprezentowanie i obrona praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy.
Skład orzekający w niniejszej sprawie przyjmuje, iż z art. 19 ust. l ustawy o związkach zawodowych wynika prawo związków zawodowych do opiniowania m.in. projektów aktów prawa miejscowego w jak najszerszym zakresie dotyczącym zadań związków zawodowych.
Sąd nie podziela natomiast stanowiska prezentowanego przez Gminę Jawor, że wymóg opiniowania przez związki zawodowe odnosi się tylko do takich aktów prawnych, których treść wprost odnosi się do zakresu zadań będących przedmiotem działania związków zawodowych.
Nie można przy tym zgodzić się z poglądem Gminy Jawor, iż uchwała w sprawie likwidacji przedszkola jest aktem prawnym o charakterze organizacyjnym.
Podstawę prawną uchwały stanowiły przepisy art. 59 ust. l, 2 i 6 ustawy o systemie oświaty oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit.h ustawy o samorządzie gminnym przyznające kompetencje radzie gminy, jako organowi prowadzącemu przedszkole, do jego likwidacji.
Adresatami norm zawartych w uchwale w sprawie likwidacji przedszkola są zatem nie tylko pracownicy przedszkola, lecz przede wszystkim rodzice i dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 5.04.2002 r., sygn. akt I SA 2160 /Ol LEX nr 81765.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego i dotyczy nie tylko praw i interesów zawodowych, socjalnych pracowników likwidowanej jednostki, lecz także, i to nawet w szerszym zakresie, praw i interesów rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola, a większość z tych osób to niewątpliwie ludzie pracy w rozumieniu art. l ust. l ustawy o związkach zawodowych.
Niedopełnienie przez Radę Miejską w Jaworze obowiązku uprzedniego przedłożenia projektu uchwały w sprawie likwidacji przedszkola do zaopiniowania związkom zawodowym w trybie art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych ma cechę rażącego naruszenia prawa - por. wyrok NSA z dnia 19.12.1992 r., sygn. akt SA/Kr 1512/91, Wokanda z 1992 r. Nr 5 s.21, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Upływ czasu od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały nie stanowi w tym przypadku przeszkody dla rozstrzygnięcia o nieważności, bowiem jak wykazano powyżej uchwała ta jest aktem prawa miejscowego i dotyczy jej wyjątek określony w art. 94 ust. l ustawy o samorządzie gminnym.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 147 § l oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.