Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 230/15 odrzucił skargę J. S. na decyzję Wojewody D. z dnia 13 stycznia 2015 r. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego.
W piśmie z dnia 20 maja 2015 r. skarżący wystąpił o zwolnienie go z wpisu sądowego od skargi.
Z uwagi na fakt, że powyższy wniosek złożono po odrzuceniu skargi, w piśmie z dnia 3 czerwca 2015 r. wezwano skarżącego do złożenia oświadczenia, czy nadal podtrzymuje swój wniosek. W przypadku jego podtrzymania strona została zobowiązana do złożenia go na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania, które doręczono stronie w dniu 17 czerwca 2015 r. dołączono stosowny formularz wniosku (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 29 akt sprawy).
W terminie otwartym do wykonania wskazanego wezwania skarżący nie złożył do Sądu żądanego oświadczenia ani też wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 6 lipca 2015 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzenie doręczono stronie w dniu 16 lipca 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 33 akt sprawy).
W dniu 23 lipca 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł pismo z dnia 22 lipca 2015 r. oznaczone jako sprzeciw od zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2015 r. Zakwestionował w nim fakt wskazania w piśmie przewodnim dołączonym do zarządzenia z dnia 6 lipca 2015 r. i zawierającym pouczenie o prawie wniesienia sprzeciwu, że doręczeniu podlega postanowienie zamiast zarządzenia. Według skarżącego, skutkiem otrzymania zupełnie innej decyzji sądu niż zostało to wskazane w piśmie przewodnim, powinno być uchylenie zaskarżonego zarządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena pisma przewodniego dołączonego do zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowna ocena złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Bez znaczenia pozostaje przy tym zauważone przez stronę uchybienie w postaci błędnego określenia w treści pisma przewodniego, które dołączono do zarządzenia z dnia 6 lipca 2015 r., rodzaju doręczanego orzeczenia. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiał, że pomimo zaistniałej omyłki, pismo przewodnie zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie sprzeciwie, z czego skarżący skutecznie skorzystał, doprowadzając do utraty mocy wydanego zarządzenia.
Stosownie zatem do treści art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do wojewódzkiego sądu administracyjnego na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzory urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy określono w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.). Przepisy art. 252 § 2 i art. 257 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący.
Zatem w sytuacji, gdy strona postępowania sądowoadministracyjnego ubiega się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest każdorazowo złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, przy czym wypełnienie tego obowiązku może nastąpić od razu (bezpośrednie złożenie wypełnionego formularza w Sądzie) lub poprzez złożenie takiego formularza w wyznaczonym terminie (uzupełnienie wniosku złożonego uprzednio w niewłaściwej formie). Powyższe wynika z treści art. 252 § 2 i art. 257 p.p.s.a., które są przepisami bezwzględnie obowiązującymi i od których ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków. Ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, nawet w wypadku, gdy wnioskodawca jest osobą niewidomą czy niepełnosprawną, lub nieporadną w inny sposób (por. np. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 307/15. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie strona, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania z dnia 3 czerwca 2015 r., tego wezwania nie wykonała. Tym samym nie uzupełniła ona uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w niewłaściwej formie. To zaś obliguje do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, tym bardziej w sytuacji, że skarżący żądał przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, które to zwolnienie na obecnym etapie postępowania (po odrzuceniu skargi) nie jest możliwe.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 p.p.s.a. należało orzec, jak w postanowieniu.