Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 3

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 232/22

prawomocnyRozstrzygnięcie: za organemTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Skład
Sędzia WSA Olga Białek przewodniczący
Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis sprawozdawca
Sędzia WSA Adam Habuda
Rozpoznanie
w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 22 czerwca 2023 r.
Sprawa
sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2022 r. nr 110/2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.

Uzasadnienie

Postanowieniem nr 110/2022 z dnia 28 stycznia 2022 r., wydanym na podstawie art. 59 § 1, art. 58 § 1 w zw. z art. 123 kpa, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po zbadaniu wniosku J. R. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. nr 204/2021 z dnia 09.08.2021 r. nakazującej J. R. tj. inwestorowi rozbiórkę samowolnie wybudowanego wiatrołapu, zlokalizowanego na podeście schodów zewnętrznych, przy budynku mieszkalnym w G. [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją nr 204/2021 z dnia 9.08.2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. nakazał J. R. tj. inwestorowi rozbiórkę samowolnie wybudowanego wiatrołapu, zlokalizowanego na podeście schodów zewnętrznych, przy budynku mieszkalnym w G. [...].

W dniu 04.01.2022 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. wpłynął wniosek J. R. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na to rozstrzygnięcie wraz z odwołaniem. Po przeanalizowaniu argumentów zawartych w treści wniosku oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa tut. organ stwierdził, że przepis art. 58 § 1 Kpa stanowi, iż "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Przy czym zgodnie z art. 58 § 2 Kpa, "prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu", a "jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin".

W świetle tej regulacji art. 58 § 1 i § 2 Kpa przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie czterech przesłanek: uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. W przypadku pierwszej z przesłanek - uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy - wskazać należy, iż w orzecznictwie administracyjnym kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiązane jest z obowiązkiem wnioskującego dochowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.

W konsekwencji, uznanie braku winy w uchybieniu terminu może nastąpić jedynie wówczas, gdy wnioskujący nie był w stanie usunąć przeszkody w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 857/08). Przywrócenie terminu jest bowiem instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości, może zatem nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który wniesie prośbę w formie podania (druga przesłanka). Trzecią przesłanką jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Ostatnią przesłanką jest natomiast dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony nieprzywracalny termin. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 58 § 2 "prośbę o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin". Organ administracji publicznej może wydać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, jeżeli nie została spełniona chociażby jedna z przesłanek wymienionych w art.

58. Organ rozpoznając wniosek strony o przywrócenie terminu stwierdził, że nie uprawdopodobniła ona okoliczności przesądzających o braku jej winy w uchybieniu terminu. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Z akt sprawy wynika, iż korespondencja prawidłowo zaadresowana na adres J. R., zawierająca powołaną na wstępie decyzję nie została podjęta w terminie, pomimo powtórnego awizowania. Dowodem na powyższe twierdzenie jest koperta zawierająca egzemplarz decyzji skierowana do J. R., opatrzona pieczęciami Urzędu Pocztowego - odpowiednio awiza z dnia 12.08.2021 r. i 20.08.2021 r. W związku z powyższym dnia 9.09.2021 r. upłynął termin do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wniesiono 04.01.2022 r. W tym też kontekście wskazać należy, iż zgodnie z art. 42 § 1 Kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczane w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 Kpa). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Jednocześnie w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji o każdorazowej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pism przez pocztę (art. 44 § 1 pkt 1 Kpa). Pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) w przypadku doręczania pism przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż dni od daty pierwszego zawiadomienia (fikcja doręczenia). Od tego dnia biegnie termin 14-dniowy do skutecznego złożenia odwołania. Fikcja prawna doręczenia pisma niepodjętego z poczty przez adresata może mieć miejsce tylko wtedy, kiedy przesyłka była zaadresowana prawidłowo. W tym kontekście należy wskazać, iż decyzja organu I instancji została wysłana na adres podany przez stronę. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż dokonano tej czynności w sposób prawidłowy, a doręczenie przesyłek jest skuteczne. Podstawę ustaleń w przedmiotowej kwestii stanowią znajdujące się w aktach sprawy tak zwane dowody doręczenia, a w dokumentach tych zostały zaświadczone okoliczności, że doręczyciel nie zastał adresata w domu, oraz że przesyłki nie podjęto w terminie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż dokonano tej czynności w sposób prawidłowy. Podstawę ustaleń w tej kwestii stanowią znajdujące się w aktach sprawy tak zwane dowody doręczenia, a w dokumentach tych zostały zaświadczone okoliczności, że doręczyciel nie zastał adresata w domu oraz że przesyłki nie podjęto w terminie. Koperta zawierająca egzemplarz decyzji, potwierdza powyższe informacje - odpowiednio awiza z dnia 12.08.2021 r. i 20.08.2021 r. oraz że nastąpił zwrot przesyłki dnia 27.08.2021 r. gdyż nie podjęto jej w terminie. Z powodu nieobecności adresata lub innej osoby upoważnionej do odbioru przesyłka została awizowana, a zawiadomienie o nadejściu umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (informacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Wnosząca wniosek wskazała, iż nie otrzymała decyzji i nie miała możliwości zapoznania się z nią. W ocenie organu skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Okoliczności podane przez skarżącą nie uzasadniały uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Odwołanie się w art. 58 § 1 K.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Wskazać należy, że brak winy w uchybieniu terminu oceniany jest z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w przypadku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw. Przy ocenie winy należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie danej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13.07.2021 r., sygn. akt II SA/Kr 585/21). Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. Okoliczności wskazane we wniosku tj. brak doręczenia decyzji i brak możliwości zapoznania się z nią, nie uprawdopodabniają, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Fikcyjne doręczenie wiąże organ administracji w tym sensie, że musi on zaaprobować jego skutki bezpośrednie (uznać, że doręczenie nastąpiło) oraz pośrednie, w tym przyjąć, że od daty tego doręczenia biegną terminy procesowe. W ocenie organu, w świetle zaprezentowanego powyżej orzecznictwa odnośnie przesłanek zasadności wniosku o przywrócenie terminu oraz uzasadnienia złożonego w sprawie wniosku, nie sposób orzec inaczej niż w sentencji niniejszego postanowienia. W ocenie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w świetle uzasadnienia strony wnioskującej, nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające pozytywne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ wyjaśnia, iż poprzez wydanie niniejszego aktu administracyjnego, wyłączona została możliwość wydania na podstawie art. 134 Kpa odrębnego postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera bowiem samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Na opisane postanowienie skargę złożyła J. R. i zarzuciła mu nierozpatrzenie istoty wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od pierwszoinstancyjnej decyzji i przez to naruszenia prawa i interesu prawnego skarżącej tj. nie wzięcie pod uwagę faktu iż skarżąca nie otrzymała aviza co do odbioru na poczcie przesyłki pocztowej gdzie miała znajdować się decyzja 204/2021 i przez to nie wniosła odwołania. Skarżąca podaje że w kwestii avizowania przesyłek składała już wcześniej na poczcie reklamacje ponieważ zdarzało się ze poczta/listy polecone były do odbioru w pkt ajencyjnym poczty w samym G. czynnym do godz 15.00, a innym razem w i na Poczcie Głównej w Ś.-co powodowało chaos i zamęt.

Ponadto strona zarzuciła - że PINB nie przesłuchał W G. dziś już byłego małżonka skarżącej, który mógłby ściślej podać okoliczności dotyczące powstania, daty i lub budowy wiatrołapu/ganku. PINB, w dużej rozbieżności zeznań świadków tj. zeznań o dużej /różności/ czasowej uznał ze tylko jeden z nich jest wiarogodnym i to jego zeznania uznał że ganek/wiatrołap powstał około 2007/2008 r. i przez to powstała samowola - choć sam PINB nie wskazał daty "budowy" spornego wiatrołapu.Skarżąca zamierzała w wypadku nałożenia na nią ewentualnego obowiązku rozbiórki "ganku" składać odwołania ponieważ ganek ten wbrew temu co sądzą sąsiedzi /skłóceni z skarżącą/- tj. oczywiście stwierdzali nieprawdę, podczas gdy skarżąca odziedziczając udział w budynku /w samodzielnej jej części/odziedziczyła go w 2004/2005 r. i ganek ten w takim zakresie ganek jaki stoi do dnia dzisiejszego. Na te okoliczność skarżąca przedkłada dziś otrzymaną od jej mamy fotografię, na której jest jej syn urodzony w 2008 r. a fotografia wykonana jest na tym ganku.

Fotografia ta dowodzi że sporny wiatrołap musiał być co najmniej już w 2009 r., a nie jak sadzi to PINB wcześniej. Skarżąca nadmienia, że PINB w okresie około 2012 r. wykonywał na nieruchomości szereg fotografii, gdzie następnie wydał zalecenia i polecenia decyzjami o remoncie budynków i ich części gdzie decyzja ta dotyczyła wszystkich 7 mieszkańców /współwłaścicieli i wówczas nikt nie zgłaszał uwag i pretensji. Ponadto fotografia ta w swojej "treści" ukazuje tez "starość" tej budowli. Dlatego też, i w tym miejscu strona składa wniosek o wznowienie postępowania, ponieważ dowód z fotografii stanowi wg mnie nowy dowód w sprawie tj. dowód na zaprzeczenie tezie zawartej w treści decyzji PINB co do terminu powstania jak to ocenił ten Inspektor samowoli. Skargi sąsiadów w tym p. A C. złożone zostały wówczas przeciwko skarżącej, gdy on sam zmuszony był decyzją PINB rozebrać wybudowany przez niego garaż na tzw części nieruchomości użytkowanej i przynależnej do gruntów skarżącej.

A C. stwierdzał w swojej skardze też o samowoli skarżącej co do remontu schodów na tym ganku, remontu / naprawie które dokonała skarżąca po stosownej decyzji PINB. Skarżąca otrzymała decyzję 205/2021 która w swojej treści odnosiła się w części do sprawy schodów na tym "ganku" lecz bez decyzji co do jego rozbiórki lecz nie otrzymała wówczas innej/innych decyzji-pism od i z PINB i ponadto skarżąca od swojego pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Ś. [...]/ sprawa jej wniosku o podział nieruchomości i zniesienie współwłasności/ dowiedziała się z treści pisma PINB do tegoż Sądu w różnych postępowaniach przed PINB w Ś. toczą się sprawy i że niektóre z nich zakończyły się. Nadmieniam też i p. A C. jest przeciwnikiem wydzielenia i "szuka tu" argumentów na nie, m.in. wnosił do prokuratury nieskutecznie i absurdalny w swojej treści wniosek przeciwko wydanej decyzji o samodzielności lokalu skarżącej.

Skarżąca mogła zapoznać się z tą decyzja tj. 204/2021r. dopiero w SR a nie w PINB gdy jej pełnomocnik a potem ona sama w czytelni tegoż Sądu zapoznała się z aktami sprawy. Skarżąca sygnalizowała w PINB zamiar zapoznania się z decyzjami jednak nie jest to takie proste i szybkie w dobie pandemii. Z tak wydanej decyzji wynika że świadek i zawiadamiający o potencjalnej samowoli, podaje ze "remont" ganku /wiatrołapu/ powstał / był wykonywany w 2015 r.

W tej sytuacji skarżąca złożyła do PINB wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, który nie uzyskał aprobaty PINB, stąd niniejszy wniosek.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a. ", sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Dalej trzeba powiedzieć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej u.p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, a więc jego zgodność z prawem materialnym oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W świetle regulacji zawartej w art. 145 § 1 u.p.p.s.a., nie kwalifikuje do uchylenia zaskarżonego aktu każde naruszenie prawa procesowego czy też materialnego, lecz tylko takie naruszenie, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym aspekcie wykazała, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Przesyłka zawierająca decyzję jest, co do zasady, doręczana adresatowi osobiście (ewentualnie do rąk pełnomocnika), za pomocą elektronicznej skrzynki podawczej, bądź w drodze tzw. "doręczenia zastępczego". Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje również tzw. "fikcję doręczenia".

Przewiduje ją art. 44 k.p.a. Dotyczy to przesyłek nie doręczonych osobiście, które zostały złożone w placówce operatora pocztowego lub w urzędzie gminy. Wiadomość o złożeniu przesyłki w wymienionych miejscach pozostawia się w drzwiach lub skrzynce odbiorczej adresata. I w przypadku nieskutecznego ponownego awizowania przesyłki przyjmuje się, że przesyłka została skutecznie doręczona z upływem 14 dni od dnia pozostawienia jej w placówce operatora pocztowego lub w urzędzie gminy. W konsekwencji, odwołanie złożone po upływie ustawowego terminu, jako spóźnione nie wywołuje skutków prawnych. W takim przypadku strona może zwrócić się do organu drugiej instancji o przywrócenie omieszkanego terminu. Taka sytuacja nastąpiła w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, co poskutkowało wydaniem zakwestionowanego postanowienia. Postanowienie organu drugiej instancji wydane w przedmiocie przywrócenia lub odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia jest ostateczne (art. 59 § 2 k.p.a.).

Oznacza to, że na takie postanowienie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a co tym idzie zaistniały formalne podstawy do rozpoznania skargi. Dalej ważne jest, że instytucja przywrócenia terminu rodzi możliwość efektywnego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Została unormowana w art. 58 i powołanym wcześniej art. 59 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., przywrócenie terminu następuje na prośbę zainteresowanego, a przesłanką podjęcia takiego rozstrzygnięcia jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Ponadto, skuteczność prośby uzależniona jest od jej wniesienia w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz od jednoczesnego dopełnienia uchybionej czynności (§ 2). Z kolei zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Jedną z przesłanek, od zaistnienia której uzależnione jest pozytywne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie, że uchybienie to nastąpiło bez winy zainteresowanego.

Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 900/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2014, str. 300).

Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreśla się przy tym, że przywrócenie terminu pełni funkcję instytucji wyjątkowej, której zastosowanie jest wyłączone nawet w sytuacji najmniejszego niedbalstwa po stronie skarżącego (por. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 66/06, z dnia 26 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1631/09, z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 300/09, z dnia 15 października 2015 r. sygn. akt I OSK 672/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy sąd stwierdza, że, jak wcześniej powiedziano, postanowienie organu odpowiada prawu. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji doręczył decyzję na adres skarżącej.

W efekcie organ prawidłowo uznał, że przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji nie została podjęta w terminie, pomimo dwukrotnego awizowania. W aktach sprawy znajduje się koperta zawierająca egzemplarz decyzji skierowana do J. R., opatrzona pieczęciami Urzędu Pocztowego - odpowiednio awiza z dnia 12.08.2021 r. i 20.08.2021 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem dnia 9.09.2021 r., czego nie kwestionuje skarżąca. Natomiast podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało złożone 4.01.2022 r.

W ocenie sądu, należy zgodzić się z oceną organu, że skarżąca, w warunkach rozpoznawanej sprawy nie uprawdopodobniła aby uchybiła temu terminowi bez własnej winy. Argumentacja strony koncentruje się wokół próby wykazania, iż brak winy w uchybieniu terminu wynika z problemów związanych z trudnościami w odbiorze przesyłek "doręczonych zastępczo". W tym kontekście trzeba podnieść, że skarżąca miała pełną świadomość, że przed organem nadzoru budowlanego toczy się postępowanie "w sprawie samowolnie wybudowanego wiatrołapu, zlokalizowanego na podeście schodów zewnętrznych, przy budynku mieszkalnym w G.". Dlatego, mając na uwadze, jednolite stanowisko orzecznictwa w zakresie niedopuszczalności przywrócenia terminu, w przypadku gdy strona wnioskująca dopuści się choćby lekkiego niedbalstwa czy braku dbałości o swoje interesy. W niniejszej sprawie nie sposób uznać, aby strona należycie dbała o swoje interesy, skoro przesyłka z decyzją pierwszoinstancyjną została doręczona na właściwy adres, została należycie awizowana (podjęto próby doręczenia zastępczego), a jak wskazuje sama skarżąca o wydaniu decyzji dowiedziała się dopiero w sądzie rejonowym (w sprawie [...].

Odnosząc się zaś do argumentów skargi, podważających zasadność wydanej przez organ I instancji decyzji, sąd wyjaśnia stronie, że jeśli środek odwoławczy został wniesiony po terminie i sąd bada trafność takiego orzeczenia, to nie ma kompetencji do oceny orzeczenia organu pierwszoinstancyjnego.

Reasumując skarga na podstawie art. 151 ppsa podlegała oddaleniu.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.