Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty P. z [...] nr [...], którą zatwierdzono na czas oznaczony tj. okres 36 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się prawomocna,,,Projekt robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich dla projektowanej budowy słupów linii elektroenergetycznej 110 kV [...] – [...]", w planowanej lokalizacji robót na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] oraz działkach nr [...], [...], [...], obręb [...] gmina [...], powiat [...].
Pismem z [...] J. J. oraz R. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższą decyzję. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wskazano, że wykonanie skarżonej decyzji może spowodować nieodwracalne skutki prawne i faktyczne oraz wyrządzić skarżącym znaczne straty. Jak twierdzą skarżący decyzja organu pierwszej instancji zezwala wnioskodawcy de facto na fizyczną ingerencję w grunty na nieruchomości, polegającą na prowadzeniu odwiertów i innych robót geologicznych. Ingerencja ta będzie prowadzona przy użyciu specjalistycznego, ciężkiego sprzętu technicznego. Nieruchomości skarżących są gruntami rolnymi o I i II klasie bonitacyjnej. Wykonanie robót geologicznych, zwłaszcza odwiertów, spowoduje obniżenie bonitacji gleby i pogorszenie zasobności biologicznej. Na nieruchomości uprawiane są zboża, zgodnie z jej gospodarczym przeznaczeniem jako gruntami rolnymi.
W ocenie skarżących czasookres wykonania robót nie jest precyzyjny, co może spowodować straty w zasiewach (w tym zastosowanych środkach ochrony roślin i nawożeniu) albo też w prowadzonej już uprawie. Ponadto z uwagi na fakt, że przyszły inwestor – T. D. S.A. z/s w K. nie wykazał (zdaniem skarżących) żadnego prawa do ich nieruchomości, wykonanie skarżonych decyzji wywoła nieodwracalne skutki prawne i faktyczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym).
Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania.
Przyjmuje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takim wypadku, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem (por. J. P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2006, s. 190).
Uzasadnienie wniosku o ochronę tymczasową powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Wnioskujący musi dokładanie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu (postanowienie NSA z 07.04.2005 r. w sprawie o sygn. akt II OZ 201/2005). Uprawdopodobnienie zaś okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (postanowienie NSA z 13.12.2004 r. w sprawie o sygn. akt FZ 496/2004).
W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy wnioskodawcy nie wykazali możliwości wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tj. zachodzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do pierwszego z powoływanych argumentów – fizycznej ingerencji w grunty polegającej na prowadzeniu odwiertów i innych robót geologicznych, to należy wskazać, że aby określić warunki geologiczno-inżynierskie dla danego przedsięwzięcia inwestycyjnego, niewątpliwym jest wówczas fizyczne wejście inwestora na obszar danej nieruchomości. Pomimo ciągłego rozwoju techniki i przyspieszaniu procesów cyfryzacji nie znaleziono jeszcze sposobu, który pozwalałby inżynierom badanie warunków geologiczno-inżynierskich bez możliwości dokonania jakichkolwiek odwiertów, a następnie pobrania próbek gruntu do dalszych analiz. Jest to ten etap każdej inwestycji budowlanej, której nie sposób pominąć czy też fizycznie uniknąć.
Inną kwestią jest natomiast dołożenie wszelkich starań przez uprawnionego, aby poziom jego ingerencji w nieruchomość był jak najmniejszy, a jakiekolwiek szkody związane z wykonanymi pracami zostały później w pełni naprawione / zadośćuczynione. Odnosząc się do drugiego z powoływanych argumentów – obniżenia bonitacji gleby i pogorszenia jej zasobności biologicznej, wnioskodawcy nie wskazali w jakikolwiek sposób potencjalnego procesu (związku przyczynowo – skutkowego), który,,krok po kroku" wymusiłby i doprowadziłby do konieczności zmiany upraw z roślin charakterystycznych dla I i II klasy bonitacyjnej do klasy np. IIIa czy IIIb.
Odnosząc się natomiast do trzeciego z powołanych argumentów, tj. nieznanego czasookresu robót i mogących powstać strat w zasiewach czy też już późniejszych czekających na zbiór plonach, to należy zaznaczyć że także i w tym przypadku wnioskodawcy nie wykazali prawdopodobieństwa znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przywołany argument ma charakter ogólny. Wnioskodawcy nie wskazali np. jaka część zasiewów czy też późniejszych plonów mogłaby ulec zniszczeniu, a tym samym jakiej wielkości dochodów zostaliby pozbawieni. Nie wskazano także jak np. powierzchnia zniszczonych upraw (części areału) wpływałaby na wartość zmarnowanych w następstwie działań ciężkiego sprzętu na polach środków ochrony roślin i nawozów sztucznych potrzebnych do utrzymania odpowiednio wysokiego poziomu kultury rolnej. Tymczasem aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wnioskodawca musi powołać się na konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne.
Zawarte we wniosku wywody powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco okoliczności obrazujących sytuację faktyczną wnioskodawcy. Ponadto należy przyznać, że jakkolwiek przedstawiona przez skarżących argumentacja stanowi o pewnych trudnościach i niedogodnościach związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji, jednakże, jak to wynika z przepisu, nie każda szkoda i nie każde negatywne skutki stanowią o spełnieniu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Istotą ochrony tymczasowej jest przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.