Uzasadnienie
M. P. i R. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 25 marca 2009 r., Nr 476/2009 podjętą w przedmiocie nakazania doprowadzenia do stanu poprzedniego lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. O.[...] w S. W dniu 22 czerwca 2009 r. skarżący wystąpili do Sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w. utrzymanej w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 25 marca 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi organ, który wydał decyzję lub postanowienie może wstrzymać z urzędu lub na wniosek wykonanie zaskarżonego aktu w całości lub części (§ 3), jednakże po przekazaniu skargi przez organ sądowi, właściwym do udzielenia ochrony tymczasowej jest sąd.
Stosownie do treści art. 61 § 3 przywołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktów, o których mowa w art. 61 § 1 (aktów zaskarżonych) jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z przepisu art. 61 § 3 u.p.p.s.a wynika, że wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć aktu, którego wykonanie ma być wstrzymane i powinien kwalifikować się do wykonania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżący żądają w istocie wstrzymania wykonania decyzji zaskarżonej jako decyzji ostatecznej i wykonalnej. Podkreślić jednak należy, że w świetle omawianego przepisu uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronach skarżących.
Okoliczności które uprawniają Sąd do udzielenia stronie ochrony tymczasowej przez wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu to niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Są to pojęcia nieostre, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, że przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie.
W judykaturze przyjmuje się, że szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 u.p.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę (uszczerbek majątkowy lub niemajątkowy), która nie będzie mogła być wynagrodzona (usunięta) przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: post. NSA z 20 grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego, może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964).
W ocenie Sądu, brak podstaw do uznania, że powyższe przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Skarżący w ogóle nie wykazali, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Przepis art. 61 § 3 u.p.p.s.a. nie nakłada co prawda na stronę obowiązku udowodnienia przesłanek w nim określonych, jednak ich uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony lub tylko na samym żądaniu wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Sąd musi opierać się na jakimś materialne dowodowym pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swoich twierdzeń. Warunkiem wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności (zdarzeń) uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się zatem do konkretnych zdarzeń, świadczących o istnieniu poważnych zagrożeń, które uzasadniać mogą udzielenie ochrony tymczasowej (por. B. Dauter w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Zakamycze 2005, s. 168). Argumentacja strony musi być odpowiednia - tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. (tak NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06 nie publik). Twierdzenia zawarte we wniosku powinny być poparte dokumentami źródłowymi.
Sąd ocenia natomiast, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za udzieleniem ochrony tymczasowej. Dodatkowo Sąd rozważa też z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek.
W rozpoznawanej sprawie, wniosek w ogóle nie został uzasadniony. Skarżący nawet nie podjęli próby uprawdopodobnienia, że wykonanie zaskarżonej decyzji, mogłoby wyrządzić im znaczną szkodę lub spowodować nieodwracalne skutki. Tymczasem konstrukcja art. 61 u.p.p.s.a. wskazuje, że ciężar wykazania okoliczności, iż takie niebezpieczeństwo istnieje spoczywa na osobie wnioskującej. Skarżący takich zagrożeń w ogóle nie wskazali. W efekcie, wobec braku jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku nie była możliwa jego merytoryczna ocena (por też. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r, GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004r., FZ 65/04, nie publik).
W rezultacie Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i dlatego też wniosek w tym zakresie nie mógł być został uwzględniony.
Niezależnie od powyższego, zaznaczyć należy, że postanowienie w sprawie wstrzymania aktu wydane na podstawie art. 61 § 3 u.p.p.s.a., Sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie, w razie zmiany okoliczności, co oznacza, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (art. 61 § 4 u.p.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe okoliczności na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.