Uzasadnienie
W. P. wniósł w dniu 12 kwietnia 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 listopada 2006r. (sygn. akt II SAB/Wr 28/06), zobowiązującego ten organ do wydania w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, decyzji administracyjnej w sprawie z wniosku W. P., dotyczącego robót budowlanych przeprowadzonych na działce nr [...] w J. G. Skarżący wyjaśnił przy tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. mimo dwukrotnego wezwania (z dnia 20 czerwca 2008r. i z dnia 23 czerwca 2009r.) oraz ukarania go grzywną w dniu 26 marca 2009r. (sygn. akt II SA/Wr 423/08) do dnia wniesienia skargi nie wykonał wyroku z dnia 30 listopada 2006r. (sygn. akt II SAB/Wr 28/06). Z tych względów W. P. zażądał w skardze ukarania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. poprzez wymierzenie mu grzywny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie zważył co następuje
Skarga jest środkiem prawnym umożliwiającym poddanie kontroli sądu administracyjnego działalności administracji publicznej. Sposób dokonywania takiej kontroli uregulowany został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.).
W przepisie art. 154 § 1 tego aktu ustawodawca postanowił, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W literaturze przedmiotu grzywna przewidziana w przywołanym przepisie traktowana jest jako środek dyscyplinujący organy administracji publicznej, ale również jako kara za ignorowanie przez nie wyroków sądowych (np. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004).
Ponadto zarówno w nauce jak i w judykaturze podkreśla się to, że niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności, ale nie obejmuje ono tej części wyroku, która dotyczy zwrotu kosztów sądowych. Przepis art. 154 § 1 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania w tym zakresie, albowiem nie występuje tu konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej poprzez wszczęcie postępowania, wydanie aktu, czy też dokonanie innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zastrzeżonych prawem do jego właściwości. Pomiędzy organem a stroną, na rzecz której zasądzono zwrot kosztów postępowania, powstaje jedynie stosunek zobowiązaniowy, w którym organ jest dłużnikiem, zaś strona wierzycielem.
Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w takim zakresie odbywa się w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami k.p.c. (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 września 2008r., sygn. akt II SA/Kr 895/08; Lex nr 516013).
W obowiązujących warunkach prawnych nie budzi wątpliwości to, że skarga wniesiona na podstawie art. 154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest skargą w odrębnej, samodzielnej sprawie i podlega takim samym rygorom jak każda skarga przewidziana w przepisie art. 3 § 2 powoływanej powyżej ustawy procesowej.
Sprawowanie przez sąd administracyjny kontroli działalności administracji publicznej poprzez rozpoznanie sprawy, w której wniesiono skargę warunkowane jest dopuszczalnością skargi. Spełnienie tej przesłanki ocenione jest poprzez regulację przyjętą w przepisie art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym ustawodawca określił przypadki niedopuszczalności skargi i wskazał skutek procesowy takiej sytuacji, obligując Sąd do jej odrzucenia stosownym postanowieniem.
Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 4 powołanej powyżej ustawy Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.
Istotne zatem jest, że z treści wskazanego w skardze wniesionej w tej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2009r., sygn. akt II SA/Wr 423/09 wydanego w sprawie ze skargi W. P. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. grzywny z tytułu niewykonania wyroku tego Sądu z dnia 30 listopada 2006r., sygn. akt II SAB/Wr 28/06 w przedmiocie robót budowlanych przeprowadzonych na działce nr [...] w J. G. wynika, że Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. wymierzona została grzywna w kwocie 3000 zł (trzech tysięcy złotych). Wyrok ten jest prawomocny. Zaistniała zatem powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) wykluczająca ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy.
Natomiast naruszenie powagi rzeczy osądzonej ma miejsce wtedy, gdy skarga zostanie wniesiona na akt lub czynność w sprawie, w której postępowanie jest w toku lub zostało zakończone prawomocnym wyrokiem i zachodzi tożsamość podmiotów i przedmiotu postępowania (por. J.P. Tarno: idem; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2008r., sygn. akt II SO/Rz 14/08, nie publ.).
Oznacza to, że niniejszą skargę W. P. wniósł w sprawie, która została już prawomocnie osądzona i dotyczyła tych samych stron. Pomiędzy obu sprawami zachodzi zatem tożsamość przedmiotowa i podmiotowa.
Zdaniem Sądu, mimo że uporczywe ignorowanie wyroków sądowych jest praktyką absolutnie naganną z uprawnienia przyznanego przez ustawodawcę w przepisie art. 154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona może skutecznie skorzystać tylko raz w odniesieniu do tego samego wyroku, wydanego w sprawie o której mowa w powołanym przepisie. Jego brzmienie – w uznaniu Sądu – nie uprawnia do przyjęcia, że grzywna uwzględniona w tym przepisie może być w warunkach w nim określonych wymierzona temu samemu organowi wielokrotnie i że zamiarem ustawodawcy było wprowadzenie wyjątku od zasady ustanowionej w przepisie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i stosownie do powołanego powyżej przepisu orzekł jak w sentencji postanowienia.
Orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi uzasadnione jest treścią art. 232 § 1 pkt 1 lit a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
H.B. 25.07.2011r.