Uzasadnienie
Rada Gminy Lubań w § 14 uchwały Nr XXXII 99/2002 z dnia 5 września 2002r. w sprawie wprowadzenia zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Lubań, określiła stawkę procentową w wysokości 0%, służącą naliczeniu jednorazowej opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości, zgodnie z art. 10 ust. 3 i art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, dla terenów objętych symbolami Zi, Dl/2, 1D1/2, Zł/2 i RP oraz stawkę 10% dla terenów oznaczonych symbolem MN.
W skardze złożonej na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 200Ir. Nr 142, poz. 1591) Wojewoda Dolnośląski wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w całości, z powodu istotnego naruszenia art. 10 ust. 3 i art. 36 ust. 3 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). W uzasadnieniu skarżący wskazał, że ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym w art. 10 ust. 3 nakazuje określenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stawki procentowej służącej naliczeniu opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3, a którą stosownie do art. 36 ust. 9 nalicza w drodze decyzji wójt, burmistrz lub prezydent miasta w przypadku zbycia nieruchomości, której wzrosła wartość w związku ze zmianą planu.
Zdaniem organu nadzoru, ustawodawca nałożył obligatoryjny obowiązek ustalenia jednorazowej opłaty tzw. renty planistycznej, określonej w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, jaka nastąpiła w wyniku uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbył taką nieruchomość przed upływem 5 lat od wejścia w życie planu lub jego zmiany.
Ustalenie stawki procentowej w wysokości 0%, w istocie skutkować będzie tym, że na mocy zaskarżonej uchwały nie będzie można naliczyć renty planistycznej, gdyż rada gminy zastosowała swoiste "zwolnienie z tej opłaty".
W odpowiedzi na skargę Gmina wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu podała, że ustalenie stawki 0% nie narusza art. 10 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. 0 zagospodarowaniu przestrzennym sprawy związane z ładem przestrzennym i jego kształtowaniem należą do gminy. Gmina w ramach swoich zadań zobowiązana jest do prowadzenia racjonalnej polityki przestrzennej, a jednym z elementów tej polityki jest różnicowanie wysokości stawki procentowej dla terenów o różnych funkcjach, znaczeniu i przeznaczeniu. Gmina wskazała, że żadne przepisy prawa materialnego nie determinują dolnej granicy wysokości stawki. Przepisy te nie potwierdzają, że
Sygn. akt IISA/Wr 2707/02 2 również tego, że przyjęcie stawki 0% jest tożsame z brakiem określenia tej stawki. Jako przykład Gmina Lubań wskazała na art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), gdzie w eksporcie towarów stosuje się stawkę podatku 0%. Z innych przepisów tej ustawy wynika, że stawka podatku O %, a zwolnienie z podatku to dwie różne kategorie prawne, choć w efekcie podatnik nie płaci w obu przypadkach podatku. Takie też podejście wybrała gmina przyjmując zerową stawkę procentową renty planistycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak wynika z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, określenie stawki procentowej służącej naliczeniu opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3, stanowi obowiązkowy element uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała pozbawiona tego elementu będzie zatem wadliwa. W celu usunięcia tej wadliwości rada gminy powinna stosowną uchwałą uzupełnić dotychczasową uchwałę o ten brakujący element, nadając mu treść zgodną z ustawą, a przez to wypełniając wiążące oceny prawne i wskazania sądu administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku. Sprzeczność omawianego elementu z ustawą bądź jego brak posiada zatem charakter przejściowy, zaś treścią działań zmierzających do zapewnienia legalności uchwały jest wyrażenie tego koniecznego elementu każdej uchwały w sprawie planu miejscowego w sposób zgodny z ustawą. Wadliwość prawna tego elementu uchwały nie wpływa zatem sama przez się na legalność pozostałych części uchwały.
Uchwała ta w pozostałym zakresie wywołała określone skutki prawne oraz była składnikiem podstawy prawnej wydawanych decyzji administracyjnych, pozostając przy tym w omawianym zakresie w zgodności z prawem. Byłoby niezrozumiałą i zbyt dolegliwą sankcją prawną unicestwienie skutków prawnych funkcjonowania mających samodzielne znaczenie i niewadliwych części uchwały, wyłącznie na skutek stwierdzenia podstawy dla nieważności pozostałej jej części. Uchwalenie przez radę stawek procentowych w sposób prawidłowy umożliwi wydanie decyzji, o których mowa w art. 36 ust. 9 ustawy, również w odniesieniu do przypadków odpłatnego zbycia nieruchomości w okresie poprzedzającym uzupełnienie uchwały o ten brakujący element. Stwierdzenie nieważności uchwały w całości wskutek braku tego elementu, co postuluje skarżący, istotnie wywołałoby trwałe wyeliminowanie podstawy do pobierania renty planistycznej. Wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały w całości był więc nieuzasadniony. Skarga zasadna była natomiast w części dotyczącej stwierdzenia nieważności fragmentu uchwały sprzecznego z ustawą.
W tym zakresie uzasadnienie skargi zawierało prawidłowy wywód prawny. Z przepisu art. 36 ust. 3 ustawy wynika niewątpliwie, że właściwy organ musi pobrać opłatę w razie zrealizowania się przesłanek ustawowych do jej pobrania. Ustalenie opłaty w drodze decyzji byłoby oczywiście niemożliwe, gdyby w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określono stawkę procentową opłaty w wysokości 0%. Nie mogą mieć tutaj znaczenia również żadne względy porównawcze do innej ustawy, w tym wypadku do ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, albowiem wskazana ustawa określa zupełnie inną materię, przy czym cel ustawodawcy związany z ustaleniem takiej stawki 0% w wymienionej ustawie jest odmienny od celu przyjętego w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym. Skoro zatem ustawa nie przewiduje możliwości zwolnienia od renty planistycznej, poza możliwością jej ustalenia choćby w znikomej wysokości, to przyznanie takiego zwolnienia w drodze uchwały rady gminy stanowiło istotne naruszenie ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 200Ir. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 147 § 1 ust. 1 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), orzekł jak w sentencji.