Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez S. O. jest postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...], podjęte na podstawie art. 134, art. 127 § 1 i art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, którym stwierdzono uchybienie po stronie skarżącego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, rozstrzygniętej decyzją z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy po upływie czternastodniowego terminu, pomimo właściwego pouczenia w uzasadnieniu decyzji podjętej w I instancji.
W skardze S. O. podniósł, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skierował do organu w terminie, tj. w ciągu 10 dni od otrzymania decyzji zapadłej w I instancji. Ponadto podniósł, iż decyzja organu jest dla niego krzywdząca, gdyż został powołany do w czasie działań wojennych do trudnej i niebezpiecznej służby i w sposób zaoczny pozbawiono go należnych uprawnień.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe wywody oraz wskazując, iż skarżący nie wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądem właściwym był w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.
Zakres kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Z powyższego wynika, że rzeczą sądu administracyjnego jest sprawowanie - w toku postępowania przed nim - kontroli pod względem zgodności z prawem. Inaczej mówiąc, zgodnie z wiążącą sąd dyrektywą ustawową, winien on w każdej rozpoznawanej sprawie posługiwać się kryterium legalności. Zakreślone ustawowo granice poprzez właśnie to kryterium nie pozwalają na badanie przez sąd administracyjny ani celowości, ani tym bardziej słuszności podjętej decyzji. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej rozważenia zatem wymaga, czy Kierownik Urzędu do Spraw kombatantów i Osób Represjonowanych w W. orzekając o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia żądania ponownego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji odmawiając jego rozpoznania, orzekł nie sprzecznie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie zastosowanie się strony do prawidłowego pouczenia przez organ administracji o przysługującym stronie sposobie i terminie złożenia odwołania, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie pozwala organowi odwoławczemu na przystąpienie do merytorycznego zbadania zarzutów odwołania.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, należało stwierdzić, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania lub wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji.
Organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym jest zobowiązany badać, czy odwołanie zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 KPA, a w razie stwierdzenia w tym względzie uchybień, jest on obowiązany w drodze postanowienia stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 kpa).
Dlatego też w trybie sądowej kontroli zasadności zastosowania przepisu art. 134 KPA, nie podlegają zarzuty związane z merytorycznym rozstrzygnięciem organu I instancji.
Uchybienie terminu stwierdzone przez organ odwoławczy jest w sprawie oczywiste, gdyż skarżący osobiście potwierdził w dniu 17 kwietnia 1998 r. odbiór decyzji z dnia [...], a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wysłał drogą pocztową w dniu 23 września 2000 r. (data wynikająca z pieczęci Urzędu Pocztowego w O. na kopercie zawierającej wniosek). Twierdzenie, iż korespondencja zawierająca wniosek została wysłana w terminie nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, a skarżący nie posiada dowodu jej nadania. Ryzyko przypadkowej utraty przesyłki pocztowej nadanej listem zwykłym ponosi zawsze jej nadawca i na nim spoczywa ciężar wykazania dotrzymania terminu. Na tę okoliczność skarżący nie zaoferował jakiegokolwiek dowodu, poza odpisem pisma z 27 kwietnia 1998 r., który to odpis nie przesądza jednak ani o faktycznej dacie sporządzenia ani o dacie jego wysyłki do organu.
Argumenty natury słusznościowej, podniesione w skardze, nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu sądowo – administracyjnym, które - jak już wspomniano na wstępie - ograniczone jest do badania legalności rozstrzygnięć administracyjnych.
Uwzględniając powyższe, należy uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), należało orzec jak na wstępie.