Uzasadnienie
Przedmiotem skargi sądowoadministracyjnej wniesionej przez M. K. była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] w sprawie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W toku postępowania sądowego skarżąca M. K. zmarła i do postępowania wstąpiła jej spadkobierczyni a jednocześnie nowy właściciel lokalu mieszkalnego D. K., która podtrzymała skargę i wnioski w niej zawarte.
Postępowanie administracyjne podjęto w tej sprawie na skutek zawiadomienia M. K. z 4 marca 2002 roku o samowoli budowlanej. W szczególności strona ta jako właściciel jednego z mieszkań położonych w budynku przy ul. [...] w O. zarzuciła właścicielom innego mieszkania A. i B. (małżonkom A.) dokonanie samowolnie przebudowy i zmiany przeznaczenia wspólnego strychu w którym ich udział w prawie współwłasności wynosił tylko 6,8 %. Ponadto M. K. zarzuciła wykonanie innych prac a w szczególności:
- - ocieplenia dachu i ścian strychu,
- - wybudowania ściany z płyt gipsowych wraz z ociepleniem,
- - montaż pieca gazowego na ścianie kominowej wraz z jego podłączeniem do przewodu kominowego,
- - przebudowanie dotychczasowej kuchni na łazienkę,
- - wykonanie dodatkowej instalacji elektrycznej.
Do zawiadomienia załączone były wypis z rejestru gruntów oraz odpisy ksiąg wieczystych poszczególnych nieruchomości lokalowych z których wynikało, że działka gruntu na której posadowiony jest budynek jest własnością Gminy [...] i stanowi ona przedmiot współużytkowania wieczystego właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych. W szczególności lokal nr A położony na parterze o powierzchni 114,70 m2 objęty księgą wieczystą Kw [...] stanowi własność E. L. i S. L. po ½ części, lokal nr B położony na pierwszym piętrze o powierzchni 132,41 m2 objęty księgą wieczysta Kw [...] stanowi własność M. K., natomiast lokal nr C położony na poddaszu o powierzchni 40,04 m2 objęty księgą wieczysta [...] stanowi własność A. i B. małżonków A. na zasadach ustawowej wspólności.
W toku postępowania sądowego strona skarżąca wykazała wypisem z rejestru gruntów, że współwłaścicielami lokalu nr A jest E. L. i G. L., a lokalu nr B D. K. (por. wypis z rejestru gruntów k. 57 akt sądowych).
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie "przebudowy i rozbudowy części lokalu mieszkalnego nr C przez adaptacje części wspólnego poddasza w budynku przy ul. [...] w O. bez stosownego pozwolenia budowlanego" organ pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 3 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) o obowiązku przywrócenia rozbudowanej części lokalu mieszkalnego nr C do poprzedniego sposobu użytkowania oraz o obowiązku dostarczenia do organu inwentaryzacji budowlanej i orzeczenia technicznego dotyczących przebudowanego lokalu. Decyzja ta została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. orzeczenie z dnia 28 listopada 2002 roku a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że postępowanie zawierało braki w przeprowadzonych dowodach, które przełożyły się z kolei na uchybienie normie art. 107 § 3 kpa.
Zwrócono uwagę na relacje przepisów art. 71 i 51 Prawa budowlanego oraz na wpływ stosunków własnościowych (współwłasności nieruchomości) na decyzje organów nadzoru budowlanego podejmowane w postępowaniu administracyjnym.
Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi M. K. do sądu administracyjnego rozstrzygniętej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 stycznia 2005 roku w sprawie sygn. akt II SA/WR 12/03, którym prawomocnie oddalono skargę.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 2003 r., Nr 80, poz. 718) – dalej zwana "ustawą z dnia 27 marca 2003 roku" oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) dalej zwana "Prawem budowlanym", decyzją z dnia [...] nr [...] nałożył na A. i B. małżonków A. obowiązek dostarczenia do dnia 30 listopada 2003 roku organowi inwentaryzacji budowlanej i orzeczenia technicznego przebudowanej Części poddasza i lokalu mieszkalnego nr C zawierających określenie:
- - stanu technicznego przebudowanej części budynku wraz z instalacjami,
- - zgodności wykonanych robót z przepisami, przy spełnieniu warunków określonych w art. 5 Prawa budowlanego,
- - w wypadku konieczności wykonania dalszych robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nakazano opracowanie dokumentacji projektowej i wystąpienie z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
W uzasadnieniu decyzji organ w pięciu punktach wyliczył dokonane ustalenia faktyczne, przy czym za takie uznał także oświadczenia inwestorów bądź pełnomocnika strony M. K. Zwrócono uwagę, że zebrany materiał dowodowy został "poddany analizie i ocenie, które okoliczności można uznać za udowodnione". Za bezsporne przyjęto, że wskazany przez inwestora zakres robót budowlanych wykonany został bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wreszcie końcowo zwrócono uwagę, że spór stron "o zajęcie części wspólnych nieruchomości" nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu administracyjnym, lecz w sprawie cywilnej.
Na skutego odwołania wniesionego przez M. K. i B. A. decyzja organu pierwszej instancji była przedmiotem oceny [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., który decyzją z dnia [...] w sprawie [...] utrzymał w mocy zaskarżony akt z powołaniem się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że badał zaskarżony akt pod względem merytorycznym i formalnym. Ustalił, że zakres prowadzonych robót przez inwestorów objął nie tylko samowolną przebudowę lokalu mieszkalnego ale i sąsiadującą z nim spiżarnię. Wobec rozbieżnych twierdzeń stron postępowania co do tej części wspólnej budynku organ odwoławczy podkreślił, że decyzja administracyjna nie może rozstrzygać do kogo spiżarnia należy. Zwrócono uwagę, że według Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia własności nieruchomości ma znaczenie tylko przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma natomiast prawnego znaczenia przy dopuszczeniu obiektu do użytkowania.
Co do zakresu wykonanych przez inwestorów prac i ich prawnych konsekwencji zwrócono uwagę, że prace związane z instalacją wodno – kanalizacyjną nie wymagają zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej, a tym bardziej pozwolenia na budowę, choć zakres takiej samowoli powoduje konieczność jej zbadania. Dalej podniesiono, że wykonane roboty budowlane nie zlikwidowały dostępu do komina i wyjścia na dach, gdyż został on zachowany poprzez mieszkanie nr C. Wreszcie końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że w postępowaniu nie znaleziono przesłanek, które nie pozwalałyby na doprowadzenie dokonanych robót do stanu zgodnego z prawem budowlanym.
W skardze sądowoadministracyjnej M. K. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w części "nakazującej legalizację przebudowy poddasza na pokój dzienny z aneksem kuchennym" i wniosła o nakazanie przywrócenia pokoju dziennego z aneksem kuchennym do stanu poprzedniego to jest strychu. W uzasadnieniu skarżąca podniosła naruszenie zasad postępowania określonych w art. 77 § 1 kpa przez brak oceny i rozważenia części znajdujących się w aktach dowodów z dokumentów a dotyczących wypowiedzenia umowy z ciepłownią o ogrzewanie lokalu nr C, protokołu kontroli przewodów kominowych, decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia 29 maja 2003 roku zakazującej używania podgrzewacza ciepłej wody w łazience, opinii kominiarskiej z dnia 25 marca 2002 roku w części w jakiej określa wymagania zainstalowania pieca gazowego dwufunkcyjnego, co wymaga wyprowadzania komina z kuchni skarżącej na strych i dach. Stąd też strych w części w jakiej prowadzone są przez jego przestrzeń urządzenia techniczne nie może być jednocześnie przeznaczony na cele mieszkalne.
Wskazując na powyższe skarżąca zarzuciła, że legalizacja samowoli nie jest możliwa, bo musiałaby naruszać stosunki własnościowe i przepisy prawa wiążące tą stronę a związane z jej mieszkaniem. Zarzuciła też, że błędnym jest pogląd, iż przebudowa poddasza nie pogorszyła dostępu na dach i do kominów dla pozostałych właścicieli lokali już choćby z tego względu, że dostęp ten jest możliwy tylko przez mieszkanie nr C. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwana "Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W motywach odpowiedzi powoła się na argumenty zawarte już wcześniej w zaskarżonej decyzji.
Jak już wyżej wskazano w toku postępowania sądowego w miejsce skarżącej wstąpiła jej następczyni prawna D. K., a uczestnikiem postępowania stały się E. L. i G. L. jako nowe współwłaścicielki lokalu mieszkalnego nr A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:
Skarga strony została wniesiona do Naczelnego sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku a wobec jej nierozpoznania do tej daty z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. nr 153 poz. 1271), podlegała rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).
Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 cyt. artykułu). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Trzeba także dodać, że w myśl art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tego ostatniego przepisu wynika ta przede wszystkim konsekwencja, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie są zgodne z prawem, co czyni skargę uzasadnioną.
Trzeba przy tym jednak podkreślić, że przepis art. 145 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób wyczerpujący określa rodzaj rozstrzygnięć sądu administracyjnego rozpatrującego skargę na decyzję administracyjną. Dlatego oczekiwanie strony skarżącej, że przy okazji kontroli zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem sąd administracyjny – niejako zastępując organ administracji publicznej "nakaże przywrócenie pokoju dziennego z aneksem kuchennym do stanu poprzedniego to jest strychu" - nie ma oparcia w ustawie. Wydając poprzednio decyzję uchylającą akt organu pierwszej instancji organ odwoławczy omówił stan faktyczny i prawny sprawy. Zwrócono uwagę na konieczne ustalenia dotyczące zaadoptowania części strychu stanowiącej przedmiot współwłasności. Podniesiono że rozbieżne stanowiska stron wymagają weryfikacji nie tylko na tle dokumentów z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku odnoszących się do lokalu nr C, jego powierzchni, charakteru pomieszczeń.
Akcentowano rozróżnienie między przedmiotem postępowania administracyjnego a cywilnego na tle istniejącego w sprawie stanu współwłasności części wspólnych budynku.
Wyrażono też pogląd, że wadą postępowania dowodowego było dopuszczenie dowodów z dokumentów prywatnych przedłożonych przez skarżąca i nie poddanie ich weryfikacji na tle pozostałego materiału dowodowego. Zwłaszcza w sytuacji, gdy druga strona zajmuje odmienne stanowisko to tego rodzaju dokumenty nie mogą stanowić wyłącznej podstawy rozstrzygnięcia. Wreszczcie zaznaczono, że w protokole oględzin z dnia 16 lipca 2002 roku nie zostało wyraźnie rozdzielone co zostało stwierdzone przez inspektorów nadzory budowlanego od tego, co oświadczyły strony uczestniczące w tej czynności postępowania dowodowego. Powołanie się na treść protokołu przez organ pierwszej instancji zostało w takiej sytuacji uznane za naruszające wymogi art. 107 § 3 kpa już choćby z tego względu, że w akcie organu pierwszej instancji nie wskazano dlaczego jednym dowodom dano wiarę a innym wiarygodności odmówiono.
Wszystkie te uwagi ponownie odnieść można do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] utrzymanej w mocy zaskarżonym aktem organu odwoławczego. Ten ostatni nie wykazał konsekwencji w ocenie postępowania administracyjnego mimo, że nie spełniło ono wymogów wskazanych decyzją z 28 listopada 2002 roku, co do którego skarga sądowoadministracyjna została prawomocnie oddalona w sprawie II SA/Wr 12/03 tut. Sądu a zatem Sąd podzielił tamte wywody organu odwoławczego.
Nadto zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. naruszają prawo, gdyż zostały podjęte bez przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego, co oznacza że nie podjęto kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a przez to istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Temu bowiem służy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który to wynika to z zasad ogólnych postępowania administracyjnego uregulowanych w art. 7, art. 10 kpa. Rozwinięciem tej pierwszej są z kolei zapisy art. 77 kpa i art. 80 kpa.
Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona musi opierać się na całokształcie materiału dowodowego. Wyraz swój znajduje natomiast w uzasadnieniu decyzji.
Przepis art. 107 § 3 kpa wymaga, aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnienie, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy prawnej.
Tok postępowania dowodowego przed organem I instancji dowodzi naruszenia tych zasad postępowania. Zaakceptowanie tego stanu rzeczy w decyzji organu odwoławczego dyskwalifikuje także i ten akt.
Organ administracji publicznej stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa w toku postępowania administracyjnego zobowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacz to, iż organ a nie strona postępowania ma obowiązek podjęcia kroków w tym zakresie i to na nim spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Jeśli jednak strona wykazuje inicjatywę dowodową, to organ musi się do złożonych wniosków odnieść, albo przez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu zgodnie z wnioskiem, albo - w wypadku odmowy - przez umotywowanie w uzasadnieniu decyzji odpowiadające wymogom art. 107 § 3 kpa. Stosownie bowiem do art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ zgromadził następujące dowody z dokumentów, zeznań świadków i oględzin:
- - protokołu oględzin w dniu 23 stycznia 2003 roku piwnic budynku przy ul. [...],
- - kserokopia pisma spółki z o.o. Wodociągi i Kanalizacja w O. z dnia 4 listopada 2004 roku,
- - protokołu oględzin w dniu 25 lutego 2003 roku lokalu nr C i części wspólnych budynku określanych jako "pomieszczenia gospodarcze poddasza",
- - kserokopii protokołu przeglądu technicznego instalacji gazowej w lokalu nr B z dnia 3 marca 2003 roku,
- - kserokopii aktu notarialnego umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego nr C z dnia 23 maja 2001 roku.,
- - oświadczenia A. O. z dnia 8 kwietnia 2003 roku wraz ze szkicem,
- - przesłuchania świadka A. O. w dniu 9 maja 2003 roku,
- - kserokopii protokołu okresowej kontroli przewodów kominowych nr [...] z dnia 13 maja 2003 roku,
- - kserokopii pisma Mistrza Kominiarskiego K. Ł. z dnia 25 marca 2002 roku wraz ze szkicem oceniającego możliwe zmiany sposobu ogrzewania mieszkań przez właścicieli poszczególnych lokali,
- - protokołu przesłuchania świadka E. N.,
- - kserokopii umowy przedwstępnej sporządzonej 1 maja 2001 roku w formie pisemnej przez małżonków A. i F. L.,
- - kserokopii decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia 29 maja 2003 roku w sprawie [...] w sprawie nakazu zaprzestania używania gazowego podgrzewacza wody w lokalu nr B,
- - kserokopii pisma ECO w O. z 27 listopada 2002 roku w sprawie wypowiedzenia umowy sprzedaży ciepła z dniem 30 kwietnia 2003 roku.
Sąd używa celowo sformułowania "zgromadził" bo uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej go decyzji pierwszej instancji nie dają odpowiedzi na pytanie, który dowód został dopuszczony i przeprowadzony przez organy a który nie. Jak już wyżej wskazano oczywiście narusza to zasady postępowania wynikające z art. 107 § 3 kpa. Zwraca uwagę, że nawet gdyby zaskarżone orzeczenie było uzasadnione prawidłowo to oparcie się na kserokopiach dokumentów byłoby niezgodne z prawem. Niepoświadczone urzędowo kserokopie dokumentów w zdecydowanej większości nie mogą stanowić dowodu na to co jest w nich zapisane (por. wyrok NSA z dnia 21 września 1999 roku, III SA 7375/98 opubl. LEX 40052). Organ, któremu strona przedkłada dokument w kopii winien żądać okazania jego oryginału i sam uwierzytelnić odpis, albo żądać przedłożenia dokumentu oryginalnego lub wcześniej uwierzytelnionego. Zwłaszcza w postępowaniach, które tak jak niniejsze, związane jest z zasadniczo rozbieżnymi stanowiskami stron i zwłaszcza, gdy jak w tym postępowaniu, z naruszeniem art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 81 kpa organ nie dał wszystkim występującym w sprawie stronom możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się w jego przedmiocie.
Niezależnie od tych dowodów strony składały w toku postępowania szereg pism i własnych oświadczeń przy czym niektóre z nich miały charakter wniosków dowodowych. Tak na przykład należy oceniać pismo skarżącej z dnia 9 czerwca 2003 roku w którym poza niektórymi wyliczonymi wyżej dokumentami wnosi o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego do spraw budownictwa i i instalacji gazowych oraz o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy cywilnej o ustalenie istnienia służebności przechodu wniesionej 24 stycznia 2003 roku sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w O. Organ pierwszej instancji w wydanej decyzji w ogóle nie odniósł się do tych wniosków dowodowych, podobnie jak nie umotywował, odstąpienia od przesłuchania świadka F. S., który to dowód najpierw dopuścił a następnie go pominął wobec trudności z ustaleniem adresu świadka (ostatecznie adres świadka zresztą ustalono).
Opisane uchybienia proceduralne są tego rodzaju, że oczywiście miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Stanowią naruszenie prawa (przepisów postępowania, które z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest podstawą uchylenia decyzji organów obu instancji.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy przy zachowaniu powyższych zasad postępowania organ winien ustalić charakter i rzeczywisty zakres robót wykonanych przez małżonków A. w swoim lokalu mieszkalnym i w tak zwanych częściach wspólnych budynku, zakwalifikować te roboty na tle obowiązujących przepisów z wyraźnym podziałem na wymagające pozwolenia na budowę, wymagające zgłoszenia albo inne nie związane z pozwoleniem czy zgłoszeniem. Dopiero na tej podstawie w zależności od ustaleń faktycznych będzie organ mógł wydać decyzję i właściwie ją uzasadnić na tle poczynionych ustaleń, przy czym końcowo już Sąd zwraca uwagę, że w stanie prawnym z mocy prawidłowo powołanego przez organ pierwszej instancji art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane (DZ.U. 2003 Nr 80, poz. 718) przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewidywał prawo "nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem", a zatem wadą decyzji było także nałożenie przez na inwestora w trybie tego przepisu ściśle formalnych obowiązków sprowadzających się do przedstawienia określonej dokumentacji.
Na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego musi ocenić, czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego. To jednak wymaga szczegółowego ustalenia – jak wskazano wyżej – charakteru i zakresu tych robót. Skoro w sprawie tego nie uczyniono to dalsze rozważania co do wymienionego przepisu prawa materialnego zakończyć należy tylko uwagą, że za wadliwe należy uznać nałożenie na stronę obowiązku zlecenia opracowania ekspertyzy (orzeczenia technicznego) co do wykonanych robót, i to na stronę bezpośrednio zainteresowaną wynikiem takiej ekspertyzy.
Z tych przyczyn należało orzec jak w wyroku, przy czym rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku uzasadnia art. 152 a orzeczenie o kosztach sądowych art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.