Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł J. K. (dalej: skarżący, wnioskodawca) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu swego żądania skarżący podał, że aktualnie pozostaje bez pracy, utrzymuje się z odszkodowania w wysokości 1.400 zł. Dodał również, że posiada zadłużenie w wysokości 57.300 zł z tytułu niespłaconych pożyczek. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił: nieukończony pawilon handlowy o pow. 88, 80 m2, działkę gruntu pod nim, mieszkanie o pow. 50, 60 m2 i niezabudowaną działkę gruntu o pow. 253 m2. Poinformował, że jego wydatki kształtują się następująco: udział w kosztach utrzymania mieszkania - 180 zł; koszt wyżywienia i odzieży- ok. 800 zł; koszt lekarstw- ok. 100 zł; opłata za telefon- 81 zł; opłaty pocztowe, koszt dojazdów, ubezpieczenie na życie, koszt przepisywania pism i inne różne usługi ok. 250 zł.
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem wniesionego sprzeciwu, w którym skarżący podniósł, że od roku 1997 przed tut. Sądem zmaga się nie tylko z organami administracji publicznej, ale zmaga się jako właściciel nieruchomości nr [...] [...] obręb L., położonej w J.-L. przy ul. B. [...] także z tut. Sądem. Na terenie skweru miejskiego, który w sposób bezpośredni przylega do nieruchomości skarżącego w warunkach samowoli budowlanej nielegalnie wybudowano pawilon handlowo-usługowy o pow. zabudowy 157,52 m2. Mimo powyższego tut. Sąd wspiera tą nielegalną budowę swoimi wydawanymi orzeczeniami.
Natomiast wnioski skarżącego w sprawie rozbiórki tej nielegalnej budowy tut. Sąd ignoruję. Mimo, że ta budowa jest nielegalna to w dniu 13 czerwca 2010 r. inwestor przystąpił do jej rozbudowy i to bez udziału skarżącego w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżącego z przedstawionych okoliczności wynika, że przez następne 13 lat będzie zmagał się w II Wydziale tut. Sądu. Ponadto skarżący wskazał, że przez ostatnie 13 lat zmagań wpadł w silną depresję i nerwicę, a to powoduje, że musi działać przez tut. Sądem z prawnikiem. Również nie stać skarżącego na opłacenie kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd, mając na uwadze zebrany materiał, ponownie rozpoznał zatem wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy.
Na podstawie art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do art. 245 § 2 powołanej ustawy procesowej - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – zgodnie z § 3 tego samego artykułu - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Z uregulowania zawartego w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie, częściowym natomiast - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Należy zatem przyjąć, że zwolnienie od kosztów postępowania stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku przez podmiot, który zamierza dochodzić swoich praw na drodze postępowania sądowego. Przy tym ocena sytuacji ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy winna być dokonywana w perspektywie poziomu życia i statusu majątkowego innych obywateli państwa, którzy ponieśliby ciężar zwolnienia wnioskującego z ponoszenia kosztów postępowania.
Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy w świetle powyższych regulacji, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie kwestionując niewysokiego miesięcznego dochodu skarżącego, Sąd miał na uwadze jednak to, że dochody skarżącego mają charakter stały (wynoszą 1.400 zł), skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu, a jego stałe niezbędne wydatki (koszty utrzymania mieszkania, koszt lekarstw) -według oświadczenia wnioskodawcy- wynoszą ok. 280 zł. W świetle tych okoliczności, Sąd uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2, warunkujące przyznanie prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł. W ocenie Sądu uiszczenie przez wnioskodawcę na obecnym etapie postępowania kwoty 50 zł tytułem wpisu sądowego od skargi nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu skarżącego i przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy.
Przy czym oceny tej nie mogą zmienić również podnoszone w sprzeciwie okoliczności dotyczące silnej depresji i nerwicy skarżącego (na którą to okoliczność skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu). Należy także zauważyć, że rozstrzygnięcie Sądu nie ogranicza prawa do sądu z uwagi na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata. Stosownie do brzmienia art. 6 p.p.s.a. w razie potrzeby Sąd udzieli stronie niezbędnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczy stronę o skutkach prawnych tych czynności oraz ich zaniedbań.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.