Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 304/18

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej przez Stowarzyszenie Ekologiczne [...] jest wymienione w rubrum postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wyznaczenia PINB w S. dodatkowego terminu do załatwienia sprawy w przedmiocie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że skarżonym postanowieniem organ odmówił zakreślenia dla PINB w S. ostatecznego terminu wykonania wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 05.05.2016 r., sygn. akt II SA/Wr 195/16.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie albowiem skarżone postanowienie nie mieści się w katalogu aktów administracyjnych podlegających kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W kontekście tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych konieczne jest rozstrzygnięcie, czy zaskarżone postanowienie mieści się w katalogu ww. aktów podlegających kontroli sądowej. Nie może budzić wątpliwości, że zaskarżony akt z uwagi na swój charakter prawny nie odpowiada przesłankom art. 3 § 2 pkt 1, 3 i 4 p.p.s.a. Z tej przyczyny do rozważenia pozostają przesłanki art. 3 § 2 pkt 2 dopuszczające sądową kontrolę aktu administracyjnego. Z treści art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., wynika, że podstawową przesłanką warunkującą zaskarżenie postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym do sądu administracyjnego jest to, czy służy na nie zażalenie chyba, że postanowienie kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty. Sporne postanowienie zostało wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. (w podstawie prawnej błędnie przywołano art. 37 § 2 k.p.a., a także wskazano nieaktualny publikator k.p.a.).

Ponaglenie wymienione w ww. przepisie z powodu niezałatwienia sprawy w terminie jest swoistym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu administracyjnym. Ponaglenie to przysługuje na czynność organu administracji, która w tym wypadku będzie przybierała postać swoistego milczenia administracji. Istotą rozwiązania przyjętego w Kodeksie postępowania administracyjnego jest spełnienie dwóch celów. Po pierwsze, organ rozpatrujący ponaglenie wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem praw. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.

Po drugie, organ wyższego stopnia zostaje poinformowany o uchybieniach w pracy organu niższego stopnia. Natomiast w razie uznania ponaglenia za nieuzasadnione organ rozpatrujący ponaglenie winien orzec w tym przedmiocie w formie postanowienia. Postanowienie to nie kończy zatem postępowania w sprawie, nie rozstrzyga jej co do istoty ani też nie podlega zaskarżeniu zażaleniem (art. 141 § 1 k.p.a.). Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w formie postanowienia ma charakter wpadkowy (incydentalny) i nie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Jest wyłącznie czynnością nadzorczą, na którą nie przysługuje środek zaskarżenia (zażalenie). Tego rodzaju postanowienie nie mieści się zatem w kategorii postanowień o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a zatem nie przysługuje również na taki akt skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 306/05).

Z tych przyczyn skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Odnosząc się do stanowiska strony skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...].06.2018 r. przyjdzie wskazać, że stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., niezależnie od pozytywnego lub negatywnego, tak jak w niniejszej sprawie, stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia, stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Wniesienie skargi w takiej sytuacji dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a. Wydanie zatem skarżonego postanowienia będzie otwierało możliwość wniesienia w dowolnym terminie skargi na bezczynność organu administracji publicznej.