Uzasadnienie
W skardze na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2000 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczne decyzje administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu.
Zatem wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu pozwala na uniknięcie wywołania po stronie skarżącego niekorzystnych skutków aktu w sytuacji, gdy nie zostało w sprawie wydane orzeczenie kończące postępowanie sądowoadministracyjne.
We wniosku skarżący nie określili aktu którego wstrzymania wykonania się domagają, nie wskazali daty wydania tego akty, ani organu go wydającego, podnosząc jedynie że domagają się wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Analiza akt administracyjnych pozwoliła Sądowi na ustalenie, że decyzja o takim przedmiocie w stosunku do skarżących została wydana już po wydaniu zaskarżonego skargą do Sądu w niniejszej sprawie postanowienia, tj. w dniu [...], nr [...].
Wobec sformułowania w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego o obowiązku przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego, w pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że możliwe jest udzielenie ochrony tymczasowej jedynie w stosunku do takich aktów lub czynności, które objęte są zakresem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, przy czym wstrzymanie wykonania dotyczy aktu zaskarżonego lub aktu wydanego w granicach sprawy. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oznacza to, że treścią art. 61 § 3 objęte będą akty wydane w pierwszej instancji, a także akty w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Zakamycze 2005, s. 169). Nadto w orzecznictwie stwierdzono, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 p.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym. O postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, pozostaje poza granicami przedmiotowej sprawy. Kwestia wykonalności tej decyzji nie jest związana z zaskarżonym postanowieniem i nie jest objęta skutkami prawnymi tego postanowienia. W sytuacji gdy przedmiotem skargi jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia nakazującego wstrzymanie robót budowlanych, a przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzja w przedmiocie nakazania przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego, to między tymi sprawami nie zachodzi tożsamość przedmiotowa. Decyzja nakładająca obowiązek i postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia zostały bowiem oparte na różnych podstawach prawnych (por. postanowienie NSA z 19 października 2018 r., sygn. akt I FZ 286/18).
Dodatkowo, co należy podkreślić, decyzja z dnia [...] mogła zostać objęta przez skarżących odrębną skargą, w której to strona mogła się domagać wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Sąd nie dysponuje jednak wiedzą, czy decyzja ta stała się przedmiotem skargi do Sądu.
Reasumując powyższe należy jeszcze raz podkreślić, że decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pozostaje poza granicami sprawy. Tym samym nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania.
Z wyżej wymienionych względów, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.