Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew z terenu nieruchomości.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia [...] lipca 2019 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi ujawnionych na etapie jej wstępnego badania, przez złożenie czterech jej odpisów.
Również zarządzeniem z dnia [...] lipca 2019 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł.
W wydanych zarządzeniach zakreślono termin na ich wykonanie wynoszący 7 dni oraz rygor odrzucenia skargi.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższych wezwań (karta 12 akt sądowych), przesyłka została doręczona skarżącej w dniu [...] lipca 2019 r.
Zatem termin zakreślony na złożenie czterech odpisów skargi i uiszczenie wpisu od skargi upłynął z dniem [...] lipca 2019 r.
Braki formalne skargi nie zostały w pełni uzupełnione. Wpis sądowy został uiszczony w dniu [...] lipca 2019 r., jednak skarżąca nie nadesłała czterech egzemplarzy odpisów skargi.
W tych okolicznościach postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę i orzekł o zwrocie wpisu sądowego.
Pismem z dnia [...] września 2019 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi wywodząc, że jest starszą i schorowaną osobą. W sprawie uzupełnienia braków formalnych skargi zmuszona była korzystać z pomocy syna. Skarżąca wskazała, że syn ją zapewniał o wypełnieniu obowiązków wynikających z wezwania Sądu. Wyjaśniła, że po otrzymaniu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2019 r. o odrzuceniu skargi zwróciła się do syna o wyjaśnienie sytuacji. W uzasadnieniu wyjaśniła, że syn dokonał uiszczenia wpisu oraz wysłał pismo przewodnie, do którego załączył wymagane odpisy skargi przesyłką zwykłą nierejestrowaną.
Do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła jego odpis, potwierdzenie uiszczenia opłaty od skargi oraz cztery odpisy skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi okazał się niezasadny.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 87 § 1 i 2. p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w jego uchybieniu.
Wskazać trzeba, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych osób lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (Knysiak-Sudyka Hanna, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz i orzecznictwo, wyd. IV, opubl.: WKP 2018, postanowienie NSA z 8.07.2008 r. II OZ 712/08).
Innymi słowy, przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd przy ocenie winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, bierze pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowana powinna uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanej, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie powinno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu.
Przechodząc zatem do rozpoznania zasadności samego wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do nadesłania czterech odpisów skargi. Za niewystarczające należało uznać samo oświadczenie skarżącej o byciu starszą i schorowaną osobą, gdyż powoływane w nim okoliczności nie uprawdopodobniły przesłanek braku winy w uchybieniu terminowi. W szczególności skarżąca nie uprawdopodobniła nawet w minimalnym stopniu, że w trakcie biegu terminu, tj. od [...] lipca 2019 r. do dnia [...] lipca 2019 r. istniały obiektywnie niezależne od niej okoliczności, przez których zaistnienie skarżąca bez własnej winy nie była w stanie nadać do Sądu przesyłki zawierającej cztery odpisy skargi. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku wskazała, że z uwagi na stan zdrowia skorzystała z pomocy syna, któremu zleciła wykonanie wezwania Sądu z dnia [...] lipca 2019 r. Tej okoliczności Sąd nie kwestionuje, jednak skarżąca powinna dbając należycie o swoje interesy, dopilnować czy zlecone czynności zostały przez syna wykonane.
Ocena okoliczności faktycznych wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu doprowadziła Sąd do przekonania, że żądanie przywrócenia terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi było niezawinione.
W odniesieniu do powołanych we wniosku okoliczności nie sposób uznać, by wystąpiła po stronie skarżącej i osoby trzeciej, (której skarżąca zleciła wykonanie wezwania Sądu) przesłanka braku winy z art. 86 § 1 p.p.s.a.
O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, niepubl.) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2011 r., II OZ 1064/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy Sąd ocenił, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż w terminie od dnia [...] lipca 2019 r. do dnia [...] lipca 2019 r. istniały takie przeszkody niezależne od niej, które powodowały, że nie mogła nadesłać czterech odpisów skargi. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, brak winy w uchybieniu terminu można stwierdzić tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia terminu wyznaczonego przepisami prawa (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 100/12, Orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, w ocenie Sądu przedstawione we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej, która dopuściła się niedbalstwa w nadzorze nad osobą, której zleciła uiszczenie wpisu sądowego od skargi i wysłanie do Sądu czterech odpisów skargi. Skarżąca nie załączyła do wniosku o przywrócenie terminu żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że w terminie od [...] lipca 2019 r. do dnia [...] lipca 2019 r. wystąpiły okoliczności, których nie dało się przezwyciężyć, aby uczynić zadość wezwaniu Sądu. Trudno w tej sytuacji uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Przypomnieć bowiem należy, że zaniedbania osób, którymi strona się posługuje przy dokonywaniu czynności obciążają ją samą.
W świetle przedstawionych wyżej okoliczności sprawy oraz przytoczonych rozwiązań prawnych brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.