Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] (nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "DWIB"), po rozpatrzeniu zażalenia B. D. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej jako "PINB") z dnia [...] (znak: [...]) o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki wiaty zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości P. W uzasadnieniu postanowienia DWINB wyjaśnił, że wobec skarżącego od 2006 r. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w przedmiocie rozbiórki wiaty na podstawie tytułu wykonawczego z [...] nr [...]. Odpis tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu w dniu 19 X 2006 r. Dalej DWINB wyjaśnił, że w toku postępowania egzekucyjnego zastosowano bezskutecznie grzywnę w celu przymuszenia (postanowienie PINB z dnia [...] znak [...]).
W ocenie DWINB w okolicznościach sprawy PINB zasadnie zadecydował o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 17 VI 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438) – dalej jako "upea", wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Ponadto w świetle art. 129 upea organ egzekucyjny może wydać postanowienie w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. W trakcie postępowania egzekucyjnego, wynikającego z przepisów prawa budowlanego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127 upea, może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku, albo gdy uwzględniając zarzut zobowiązanego, że grzywna jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym (art. 33 pkt 8), organ postanowi o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4).
DWINB podkreślił również, że w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego. W konkretnym przypadku kwotę zaliczki określono na 39 408,92 zł, co wynika ze sporządzonego przez organ egzekucyjny kosztorysu. DWINB zaznaczył, że zaliczka podlegać będzie rozliczeniu poprzez doręczenie zobowiązanemu dokładnego wykazu kosztów, ale dopiero po zakończeniu czynności egzekucyjnych w drodze wykonania zastępczego - niemożliwym jest bowiem dokładne określenie kosztów przed ich rzeczywistym poniesieniem.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący podkreślił, że PINB w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego odwoływał się do tytułu wykonawczego z [...] nr [...]. Podobnie PINB uczynił w postanowieniu uznającym za nieuzasadnione zarzuty wobec tytułu wykonawczego z [...] nr [...]. Niezrozumiale jest więc dla skarżącego, z jakiego powodu DWINB odwołuje się do tytułu wykonawczego z [...] nr [...] i co właściwie organ odwoławczy rozpatrywał. W ocenie skarżącego uzasadniony był zarzut niedopuszczalności egzekucji oraz stosowanego środka egzekucyjnego, tym bardziej że zachodzi niewykonalność decyzji. Skarżący podkreślił, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją nakazującą rozbiórkę wiaty było wadliwe, bowiem nie wszczęto postępowania i pominięto strony postępowania (współwłaścicieli działki nr [...]).
W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z 14 II 2019 r. (II SA/Wr 71/19) tut. Sąd odrzucił skargę, jako wniesioną po terminie. Postanowieniem z 14 VI 2019 r. (II OZ 528/19) Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie skarżącego i uchylił postanowienie wskazując, że skarga wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu.
W okresie od VIII 2019 r. do V 2020 r. prowadzona była pomiędzy Sądem a DWINB korespondencja w celu uzyskania kompletnych akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Niezasadne jest stanowisko DWINB, jakoby postanowienie PINB o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego wydane zostało w ramach postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] nr [...] – dalej jako "tytuł wykonawczy 2006 r."
Rację ma skarżący wskazując, że wykonanie zastępcze zostało orzeczone przez PINB w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] nr [...] – dalej jako "tytuł wykonawczy z 2007 r." Wynika to zresztą jednoznacznie z treści postanowienia PINB o zastosowaniu środka w postaci wykonania zastępczego (akta PINB, tom III, l.p. 41).
Powyższe oznacza konieczność przeprowadzenia oceny legalności zastosowania wykonania zastępczego w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 2007 r., a nie tytułu wykonawczego z 2006 r., jak uczynił to DWINB.
Okolicznością znaną Sądowi z urzędu jest, że skarżący zakwestionował dopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 2007 r., wnosząc od niego zarzuty. Wyrokiem z dnia 21 V 2020 r. w sprawie o sygn. II SA/Wr 72/19, tutejszy Sąd uchylił postanowienie DWINB z [...] (nr [...]) w przedmiocie uznania zarzutów skarżącego za nieuzasadnione. W wyroku tym zwrócono uwagę m.in. na niedopuszczalną sytuację funkcjonowania dwóch tytułów wykonawczych dotyczących tego samego obowiązku i wskazano na konieczność wyjaśnienia kwestii daty doręczenia skarżącemu tytułu wykonawczego z 2007 r.
Zdaniem Sądu błędna jest ocena dopuszczalności zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego w oparciu o tytuł wykonawczy z 2006 r., skoro to nie ten tytuł wykonawczy stanowił podstawę czynności egzekucyjnej podjętej przez PINB jako organ egzekucyjny. Takie działanie narusza obowiązek dokonania wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego wynikający z art. 80 kpa w zw. z art. 18 upea. W zaskarżonym postanowieniu pominięto bowiem całkowicie okoliczność wystawienia przez PINB tytułu wykonawczego z 2007 r. oraz fakt, że właśnie ten tytuł organ egzekucyjny przyjął za podstawę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Pominięto istotną w sprawie problematykę funkcjonowania dwóch tytułów wykonawczych dotyczących tego samego obowiązku, co nie mogło pozostać bez wpływu na dopuszczalność stosowanego środka egzekucyjnego.
W konsekwencji zaskarżone postanowienie należało uchylić art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325, ze zm.).
W ponownie prowadzonym postępowaniu DWINB dokona oceny dopuszczalności zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego uwzględniając, że podstawą działania PINB jako organu egzekucyjnego był tytuł wykonawczy z 2007 r., nie zaś tytuł wykonawczy z 2006 r.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w kwocie 100 zł (wpis od skargi).