Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 czerwca 2019 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwały Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia i wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości opłaty za pojemnik.
W uzasadnieniu tego pisma skarżący zarzucił, że zaskarżona uchwała narusza jego "interes prawny do selekcji materiałów jako wydawcy książek o międzynarodowym numerze ISBN [...]". W szczególności skarżący uznał, że jego interes prawny narusza zbyt duża podwyżka opłat komunalnych od odpadów zbieranych w sposób selektywny jak i nieselektywny. Zdaniem skarżącego, tak znaczna podwyżka opłat narusza jego konstytucyjne prawo do wolności i wypowiedzi wyrażone w art. 54 Konstytucji RP, a także jego prawo do selekcji materiałów użytych do wydania książek, zagwarantowane w art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Skarżący podkreślił również, że w procesie tworzenia i wydawania książek znaczenie ma pozyskiwanie źródeł informacji i materiałów, a następnie ich selekcja. Zbędne po selekcji materiały, głównie papierowe gazety, ale także opakowania są zwykle wyrzucane. Skarżący wyraził obawę, że tak wysoka podwyżka opłat praktycznie uniemożliwi mu jako wydawcy korzystanie z papierowych źródeł informacji w postaci gazet i książek.
W piśmie z dnia 28 czerwca 2019 r. – w związku terminem wejścia w życie zaskarżonej uchwały ustalonym przez Radę Miejską na dzień [...] r. – skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Oprócz przywołanej już argumentacji skarżący wskazał dodatkowo, że aspekt ograniczenia źródeł informacji wskazany w art. 54 Konstytucji RP nie był przedmiotem konsultacji społecznych przed uchwaleniem kwestionowanej uchwały, która jako akt niższego rzędu nie może być sprzeczna z Konstytucją. Wstrzymanie wykonalności aktu jest koniecznego, gdyż ograniczy on skarżącemu jako wydawcy wolność słowa i w to sposób nieodwracalny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2020 r. (II SPP /Wr 105/19) referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnieni od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) i akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skargą na akt o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2019 r. poz. 506 dalej jako u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
"Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 u.s.g., prawo do zaskarżania uchwały rady gminy na jego podstawie przysługuje jedynie podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem, że zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną tego podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych np. przez zniesienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawniania lub interesu prawnego, który musi być konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego." (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 165/15). "Do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie legitymuje, ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., musi być rzeczywisty i bezpośredni, powinien on "realnie" istnieć w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego." (wyrok NSA z dnia grudnia 2015 r. sygn. akt II FSK 817/14).
Ponadto wskazać należy, że naruszenie interesu prawnego musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, w jaki sposób uchwała narusza jego własny indywidualny interes prawny; musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacja prawną. Musi udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną i pozbawia go np. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację, lub też nakłada na niego obowiązki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 1273/13, publ. CBOIS).
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że strona skarżąca nie wykazała interesu prawnego, który zostałby przez zaskarżoną uchwałę naruszony. Zarzuty zawarte w skardze są ogólnikowe i nie odnoszą się do konkretnych przepisów w zaskarżonej uchwale. Skarżący nie wskazał także, jakie przepisy zostały naruszone uchwałą, którą zaskarżył ani nie wskazał, które z przepisów tej uchwały i w jaki sposób naruszają jego interes prawny, określony przez niego ogólnie jako "interes prawny do selekcji materiałów jako wydawcy książek". Skarżący nie wyjaśnił również w jaki sposób podwyżka opłat godzi w jego konstytucyjne prawo do wolności wypowiedzi ani na czym miałby polegać związek między podwyżką opłat, a ograniczeniem jego prawa do wolności wypowiedzi. Tylko bowiem w przypadku stwierdzenia naruszenia interesu prawnego sąd może orzec o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały.
Tak sformułowana skarga nie pozwala uznać, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej. Trudno zatem stwierdzić, że mamy w sprawie do czynienia z naruszeniem bezpośredniego, zindywidualizowanego, obiektywnego i realnego interesu prawnego strony skarżącej.
Odnośnie wniosku o wstrzymanie wykonalności Sąd wyjaśnia, że wobec niedopuszczalności skargi, jego rozpoznanie na obecnym etapie było bezcelowe. Dodatkowo dotyczył on uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, który w chwili uzupełnienia braków formalnych skargi był już aktem obowiązującym. Wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu nie dotyczy zaś przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie (art. 61 § 3 p.p.s.a).
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.