Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] IX 2020 r. (Nr [...]) Nadleśniczy Nadleśnictwa B. stwierdził niedopuszczalność odwołania A. K. w sprawie szkody wyrządzonej w uprawie gryki na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie ewidencyjnym [...] – N. na terenie Miasta P. W motywach postanowienia organ wyjaśnił, że A. K. pismem z [...] VIII 2020 r. zgłosił do Koła Łowickiego G. w P. szkodę łowiecką w obrębie stanowiących jego własność działek nr [...] i [...]. W dniu [...] IX 2020 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości. W protokole oględzin stwierdzono, że wskazane tereny, na których wystąpiła szkoda, znajdują się w granicach administracyjnych miasta, w związku z czym odstępuje się od czynności szacowania szkody. W związku z wniesieniem dnia [...] IX 2020 r. przez A. K. odwołania, organ stwierdził jego niedopuszczalność z uwagi na brak podstaw do przyjęcia odpowiedzialności Koła Łowickiego G. za wyrządzone szkody.
Organ powołał się przy tym m.in. na art. 26 pkt 2, art. 46 ust. 1 i art. 50 ust. 1b ustawy z 13 X 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2020 r., poz. 1683). W ocenie organu fakt, że nieruchomości objęte szkodą znajdują się w granicach miasta P. oznacza, że nie wchodzą one w skład obwodu łowieckiego. Tym samym odpowiedzialność odszkodowawcza nie może ciążyć na dzierżawcy obwodu łowieckiego. W takim przypadku podmiotem zobowiązanym do naprawienia szkody jest Skarb Państwa i tam też należy zwracać się z roszczeniem odszkodowawczym.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł A. K. (dalej jako "skarżący") wnosząc o uchylenie postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił przy tym:
- 1) naruszenie art. 134 kpa, poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, iż zachodzą przesłanki do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność wniesienia odwołania z uwagi na niewłaściwość organu do którego odwołanie zostało skierowane, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu art. 134 kpa, prowadzi do wniosku, iż niedopuszczalność odwołania zachodzi gdy wystąpią negatywne przesłanki o charakterze podmiotowym, ale występujące po stronie strony wnoszącej odwołanie - nie po stronie organu, gdyż w takim przypadku organ, na podstawie art. 65 § 1 kpa, winien niezwłocznie przekazać odwołanie do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego;
- 2) naruszenie art 77 § 1 kpa, poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów i faktów, skutkujące uznaniem przez organ, że mimo, iż teren na którym wystąpiła szkoda znajduje się w granicach obwodu łowieckiego, to jednak nie wchodzi on w skład tego obwodu ponieważ znajduje się w granicach administracyjnych miasta P., podczas gdy podział województwa d. na obwody łowieckie uchwałą Sejmiku Województwa D. nr [...] z dnia [...] I 2020 r. jednoznacznie wskazuje, iż teren na którym wystąpiła szkoda, znajdujący się na działce ewidencyjnej nr [...] oraz [...], wchodzi w skład obwodu łowieckiego nr [...] i nie znajduje się w wyłączonych granicach miasta, konsekwencją czego jest poniesienie odpowiedzialności za powstałą szkodę przez Koło Łowieckie G., pod nadzorem którego znajduje się obwód łowiecki nr [...];
- 3) naruszenie art. 26 pkt 2 Prawa łowieckiego, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż w skład obwodów łowieckich nie wchodzą tereny w granicach administracyjnych miast, podczas gdy art. 26 pkt 2 przewiduje wyjątek, w postaci możliwości utworzenia obwodów łowieckich lub włączenia do innych obwodów łowieckich terenów znajdujących się w granicach administracyjnych miast jeżeli, granice te obejmują większe tereny leśne lub rolne, a zgodnie z podziałem Województwa D. na obwody łowieckie uchwałą Sejmiku Województwa D. nr [...] z dnia [...] I 2020 r. teren, na którym wystąpiła szkoda, znajdujący się na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] wchodzi w skład obwodu łowieckiego nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Z powyższego wynika, ze wydawane na podstawie art. 134 kpa postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania ma charakter procesowy i może być wydane wyłącznie w przypadku, gdy organ stwierdzi, że odwołanie jest niedopuszczalne. Podkreślić przy tym trzeba, że niedopuszczalność odwołania oznacza niemożność jego merytorycznego rozpatrzenia. Owa niemożność wynikać może z przyczyn podmiotowych (np. brak zdolności prawnej podmiotu odwołującego się) jak i przedmiotowych (np. brak prawnej możliwości wniesienia odwołania).
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy tak rozumiana niedopuszczalność odwołania nie wystąpiła. Jak wynika z art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego, właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 (tj. protokołu oględzin) albo art. 46c ust. 5 (tj. protokołu szacowania). Jak zaś wynika z nadesłanych akt skarżący podpisał protokół oględzin w dniu [...] IX 2020 r., natomiast w dniu [...] IX 2020 r. wniósł odwołanie.
Treść odwołania skarżącego wskazuje wprawdzie, że kwestionuje on "stanowisko Kola Łowieckiego G. w P. z dnia [...] września 2020r.", a więc pismo informujące o braku podstaw do stwierdzenia odpowiedzialności odszkodowawczej Kola Łowieckiego G., jednak okoliczność ta nie może skutkować stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. Skoro bowiem wystąpiły ustawowe przesłanki uprawniające skarżącego do wniesienia odwołania i skarżący z tego prawa skorzystał, kwestionując stanowisko zespołu wyrażone także w protokole oględzin, to organ nie miał podstaw do uznania odwołania za niedopuszczalne.
Sąd zwraca przy tym uwagę, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w istocie rozmija się z treścią rozstrzygnięcia. O ile bowiem rozstrzygnięcie postanowienia sugeruje, że organ stwierdził brak możliwości rozpatrzenia odwołania (tj. niedopuszczalność odwołania), o tyle w uzasadnieniu postanowienia organ merytorycznie rozpatrzył odwołanie stwierdzając jego niezasadność, co istotnie narusza art. 124 § 2 kpa. Tak skonstruowane orzeczenie jest formalnie wadliwe i wewnętrznie sprzeczne. Jak wynika z art. 124 § 2 kpa, postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie musi pozostawać w ścisłym związku z kierunkiem rozstrzygnięcia. Tylko pod takim warunkiem spełniać będzie swoją podstawową funkcję. Uzasadnienie powinno wyjaśniać stronie, przy uwzględnieniu aspektów faktycznych oraz prawnych, z jakiego powodu organ zdecydował się na taki a nie inny kierunek rozstrzygnięcia.
W kontrolowanej sprawie należało więc wyjaśnić skarżącemu, z jakich powodów organ uznał, że odwołanie nie może zostać rozpatrzone. Tymczasem zamiast tego organ wyjaśniał skarżącemu, dlaczego odwołanie uznał za nieuzasadnione. Sąd zwraca uwagę, że tego rodzaju stanowisko wyrażone może być wyłącznie w ramach decyzji odmawiającej ustalenia odszkodowania, nie zaś w postanowieniu wydawanym na podstawie art. 134 kpa. Rezultatem zaistniałego stanu rzeczy jest w istocie brak uzasadnienia rozstrzygnięcia z art. 134 kpa. Organ w uzasadnieniu nie wyjaśnił, dlaczego stwierdził podstawy do zakończenia postępowania w sposób formalny, czyli poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania.
W rezultacie zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem art. 134 kpa w zw. z art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego oraz art. 124 § 2 kpa. Obligowało to Sąd do jego uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej "ppsa".
Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni, że merytoryczna ocena sprawy dokonywana może być wyłącznie w ramach decyzji administracyjnej z art. 104 kpa, a nie postanowienia z art. 134 kpa. Organ weźmie przy tym pod uwagę m.in. art. 49a ust. 2 Prawa łowieckiego, albowiem z akt administracyjnych wynika, że piastun organu był zarazem członkiem koła łowieckiego będącego dzierżawcą obwodu łowieckiego, którego dotyczy to postępowanie.
Odnosząc się do zarzutu skargi podnoszącego naruszenie art. 65 § 1 kpa, polegające na nieprzekazaniu odwołania organowi właściwemu, Sąd wyjaśnia, że organem właściwym do rozpatrzenia odwołania wniesionego na podstawie art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego jest nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkody (tu: Nadleśniczy Nadleśnictwa B.). Organ nie miał zatem podstaw do przekazania odwołania innemu organowi i nie naruszył art. 65 § 1 kpa. Nawiązując zaś do zarzutów skargi podnoszących naruszenie przepisów prawa materialnego i wykazujących zasadność roszczenia odszkodowawczego, to należy je uznać za przedwczesne. Przedmiotem zaskarżania jest bowiem orzeczenie o charakterze procesowym stwierdzające niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 kpa. Tylko w takich granicach Sąd władny był przeprowadzić kontrolę sprawy. Niedopuszczalne jest formułowanie na obecnym etapie jakichkolwiek ocen, które przesądzałyby o rozstrzygnięciu sprawy odszkodowania co do istoty. Kwestie te rozstrzygnięte mogą zostać dopiero na etapie wydawania przez organ decyzji administracyjnej.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 ppsa, mając na względzie kierunek rozstrzygnięcia oraz wysokość poniesionych przez skarżącego kosztów w kwocie 100 zł (wpis od skargi).
Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 120 ppsa.