Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, ale także o wstrzymanie jego wykonania.
Wniosek ten uzasadniono wskazując, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu uchroni mieszkańców gminy przed zapłatą zawyżonych opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków do czasu rozpoznania skargi. Gmina wskazała, że ewentualne odzyskanie środków przez mieszkańców wymagałoby pozywania Skarbu Państwa – Wojewody Dolnośląskiego, a tego strona skarżąca wolałaby uniknąć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Na wstępie należy zauważyć, że w myśl art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.) stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Na mocy art. 98 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. Zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2017 r. poz. 328), w razie stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, taryfy zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia doręczenia przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu rozstrzygnięcia nadzorczego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf. Niemniej uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że wykonalność tego rozstrzygnięcia nadzorczego należy łączyć z jego prawomocnością. Zatem rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje trwałe skutki prawne w postaci wyeliminowania z obrotu wadliwego aktu organu samorządowego z mocą wsteczną (od dnia wydania), dopiero z momentem, kiedy stało się prawomocne w wyniku upływu terminu do jego zaskarżenia bądź też oddalenia lub odrzucenia skargi na to rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2015, sygn. akt I OZ 860/15, i powołane tam orzecznictwo – Orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tym momentem zatem rozstrzygnięcie nadzorcze staje się co do zasady wykonalne poprzez usunięcie zakwestionowanej uchwały lub zarządzenia.
Kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze nie pozbawiło zatem mocy prawnej objętej nim uchwały Rady Miejskiej w Przemkowie, lecz jedynie - z mocy prawa, to jest art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - wstrzymało jej wykonanie i stan taki trwać będzie do czasu uprawomocnienia się wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego albo jego prawomocnego wzruszenia przez sąd administracyjny. Innymi słowy do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego nie jest ono prawnie wiążące, co oznacza, że jego moc jest niejako zawieszona w czasie, a dopiero upływ terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, bądź oddalenie lub odrzucenie skargi przez sąd czynią owo rozstrzygnięcie wykonalnym (skutecznym). Nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze nie wywołuje zatem skutków, których wystąpienie należałoby wstrzymać do czasu rozpoznania sprawy przez sąd.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, skoro uwzględnienie tego żądania i wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia nadzorczego niweczyłoby skutki rozwiązania przyjętego w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, mającego charakter regulacji bezwzględnie obowiązującej. Doszłoby bowiem do usunięcia przewidzianego w ustawie skutku wstrzymania z mocy prawa aktu objętego rozstrzygnięciem nadzorczym poprzez czynność sądu. Oddziaływanie (skuteczność) uchwały zakwestionowanej przez Wojewodę przez czas trwania procedury kontroli legalności rozstrzygnięcia nadzorczego byłoby więc niezgodne z intencją ustawodawcy.
Ponadto Sąd ocenił, że argumentacja powołana na uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego nie wskazuje na to, że spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd oceniając wniosek strony skarżącej stwierdził, że we wniosku nie wykazano, iż wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego wywoła nieodwracalne skutki, ani nie wykazano, jakie konkretnie szkody może ponieść strona skarżąca lub inne podmioty na skutek wykonania zaskarżonego aktu, a co za tym idzie nie wykazano, czy szkody owe mogą być znaczne.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego nie zasługiwał na uwzględnienie. Zaznaczyć jednak trzeba, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie oznacza oceny zasadności skargi. Ewentualna niezgodność zaskarżonego aktu z prawem, która co do zasady będzie przedmiotem oceny sądu w dalszym toku postępowania, jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 § 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.